İrin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Gözde irinli akıntı, conjunctivitis purulenta

İrin veya cerahat; organizmanın herhangi bir yerinde yangılanma sonunda ölmüş göze artıklarından ve bozulmuş akyuvarlardan oluşan, mikroplu ya da mikropsuz, genellikle sarımtırak renkte koyuca sıvı, cerahat. İrin farklı hayvan türlerinde değişik renklerle tanımlanmaktadır. Örneğin köpeklerde yaygın olarak rengi çikolata renginde ve koyu iken insanlarda ve geviş getirenlerde genellikle sarımtırak tondadır. İrin'in temel bir özelliği de pH'sının asit olmasıdır. Bu özelliği ile birlikte irin bulunan bölgeler anestezi'ye duyarsız hale de gelirler. Başka önemli bir özellik irin sınırlandırılarak kapsül içine alınır ve Apse halini alır. İrin daima fistülize olma eğilimindedir. Yani bulunduğu bölgeyi bir şekilde terk etmek ister ki bu fistül denilen kanal/delik vasıtası ile olur. İrin, çok sayıda ölü nötrofillerden, mikroorganizmalardan ve fibrinden oluşan bir çeşit enkazdır. Bazen irin, bulunduğu bölgeden dolaşıma katılarak vücudun farklı yerlerine taşınıp orada apselere neden olabilir ki bu duruma Piyemi adı verilir. Piyemi'nin en korkulan sonucu beyine sirayet etmesi ve purulent meningitis, meningoencephalitis purulenta gibi ölüme neden olacak komplikasyonlardır.

İrin'in oluşmasında en önemli sebeplerden biri piyojen yani irin yapıcı mikroorganizmalardır. Bunlar başlıca Streptococcus pyogenes,Corynebacterium pyogenes ve Pseudomonas aeruginosa gibi bakterilerdir.

Oluşumuna göre irinler temelde iki şekilde sınıflandırılır. Bunlar; Aseptik irin ve septik irin'dir.

  • Aseptik irin: mikroorganizmalarla enfekte olmamış, buna karşın irkiltici gücü fazla olan maddelerin etkisi sonucu yıkımlanma ile karakterize yangısal cevabın sonunda oluşan irinlerdir.Örneğin terpentin ya da kroton yağı gibi maddeler deri altı verilirse -ki bu işlem veteriner hekimliğinde tespit çıbanı oluşturmak için kullanılır- aseptik bir irin oluşumu gözlenir.
  • Septik irin: yukarıda bahsedildiği gibi piyojen mikroorganizmaların oluşturduğu yangısal yanıt ve enfeksiyon sonucunda oluşur ve piyemi denilen olgu ile kana karışarak vücutta değişik birçok dokuda irin, apse odakları oluşturur.