Yolda (roman)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Yolda
Yolda.jpg

Yolda kitabının Türkçe basımı
Yazarı Jack Kerouac
Özgün adı On the Road
Ülkesi Amerika
Dili İngilizce
Türü Roman
Beat
Yayımcısı Viking Press
Basım tarihi 5 Eylül 1957
Basım türü Baskı (Ciltli ve Karton Kapak)
Sayfa sayısı 320 sayfa
ISBN 978-0-141-18267-4
Önce gelen The Town and the City
(1950)
Sonra gelen The Subterraneans
(1958)

Yolda (İngilizce özgün adı On the Road) Beat kuşağı yazarlarından Jack Kerouac'ın 1951'de yazıp Viking Press tarafından 1957'de yayınlanan romanının adıdır. Büyük ölçüde otobiyografik olan ve çoğu unsuru gerçek hayattan alınan romanda Kerouac ve arkadaşlarının yüzyılın ortasında ABD'yi baştan başa dolaştığı yolculuklar ve daha sonra Beat Kuşağı olarak adlandırılacak yakın arkadaş çevresi anlatılır. Savaş sonrası Amerikan gençliğini en fazla etkileyen ve Beat kuşağını tanıtan eser kabul edilir.

Oluşumu[değiştir | kaynağı değiştir]

Romanın malzemesi Kerouac'ın 1947'den itibaren çıktığı yolculuklar sırasında sürekli not aldığı küçük defterlerde yıllarca biriktiyse de, bunların roman bütünlüğünde ortaya çıkması 1951 yılındaki yoğun üç haftada gerçekleşti. Bu süre içinde Kerouac, daha sonra sıkça anlattığı şekliyle, "parça kağıtları uç uca ekleyerek yaptığı 36 metrelik bir ruloya aralıksız, neredeyse bir oturuşta daktilo ederek" kitabı bitirdi. Metin, 1957'de yayınlanana kadar geçen yıllarda bir kısmını Kerouac'ın gerekli gördüğü pek çok değişiklik geçirdi ama bu arada yayınevinin ısrarıyla o dönem pornografik olarak değerlendirilen kısımlar çıkartıldı ve gerçek isimler değiştirildi. Viking Press 2007'de kitabın 50. yıldönümü vesilesiyle özgün metnin çok az değiştirilmiş bir şeklini On the Road: The Original Scroll başlığıyla yayınladı.

Karakterler[değiştir | kaynağı değiştir]

Gerçek hayattaki karşılığı[1] Karakterin adı
Jack Kerouac Sal Paradise
Gabrielle Kerouac Sal'ın teyzesi
Alan Ansen Rollo Greb
William S. Burroughs Old Bull Lee
Joan Vollmer Jane
Lucien Carr Damion
Neal Cassady Dean Moriarty
Carolyn Cassady Camille
Hal Chase Chad King
Henri Cru Remi Boncoeur
Bea Franko Terry
Allen Ginsberg Carlo Marx
Diana Hansen Inez
Alan Harrington Hal Hingham
Joan Haverty Laura
Luanne Henderson Mary Lou
Al Hinkle Ed Dunkel
Helen Hinkle Galatea Dunkel
Jim Holmes Tom Snark
John Clellon Holmes Tom Saybrook
Herbert Huncke Elmer Hassel
Frank Jeffries Stan Shephard
Gene Pippin Gene Dexter
Ed Stringham Tom Saybrook
Allan Temko Roland Major
Bill Tomson Roy Johnson
Helen Tomson Dorothy Johnson
Ed Uhl Ed Wall

Özet[değiştir | kaynağı değiştir]

Kerouac'ın Yolda kitabında anlatılan yolculuklar: ██ 1947██ 1949██ 1950

Kitap, anlatıdaki maceraların esas bağlayıcısı ve ortak paydası olan kişinin tanıtılmasıyla açılır: Dean Moriarty (Neal Cassady). Anlatıcı Salvatore Sal Paradise (Kerouac) ise hümanist düşüncelerin, kendi eklektik arkadaş grubunun, cazın, Amerikan coğrafyası ve kadınların etkisi altındadır.

Daha en başta "Dean Moriarty'nin gelişiyle ömrümün yollarda diye adlandırabileceğim bölüm başladı" diyen Sal kitabın devamında bu uzun yolculukları anlatır.

Roman New York'ta sona erer. Dean Sal'ı görmek ve onu kendisine katılarak kız arkadaşıyla birlikte San Francisco'ya taşınmaya ikna etmek için New York'a gelir. Ancak taşınma planları yürümez ve Dean Batı'ya yalnız başına döner.

Sinema uyarlaması[değiştir | kaynağı değiştir]

Yolda'nın filme çevrimi uzun yıllar gündemde kalmıştır. Russell Banks, kitabın film haklarını 1980'de alan yapımcı Francis Ford Coppola için romanı senaryoya aktarmıştır. Şu an Brezilyalı yönetmen Walter Salles projenin başındadır. Uzun bir hazırlık döneminden sonra Ağustos 2010'de başlayan çekimlerin 25 milyon USD bütçeyle New Orleans, Montreal, Meksika ve Arjantin'de yapılacağı duyurulmuştur.[2]

Etkileri[değiştir | kaynağı değiştir]

Yolda aralarında Bob Dylan, Jim Morrison, Hunter S. Thompson olmak üzere pek çok şair, yazar, oyuncu ve müzisyen üzerinde büyük etki bıraktı. Dylan yıllar sonra "Herkes gibi benim de hayatımı değişrtirmişti" diyecekti. Tom Waits de, Jack ve Neal'i bir şarkısında anar ve Beatlerden "atalar" diye bahseder. Tanınmış fotoğrafçı Robert Frank ve Stephen Shore da 1970'lerde Kerouac'ın kitabını rehber alarak, Amerikan yol gezileri yaptılar. Hunter S. Thompson'ın yol romanı Fear and Loathing in Las Vegas gibi, Easy Rider, Paris, Texas ve hatta Thelma ve Louise gibi filmleri de, Kerouac'ın romanı olmadan düşünmek çok zordur.[3]

Kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]