Teodora

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Teodora
Θεοδώρα
Bizans İmparatoriçesi
Tetarteron-Theodora-sb1838.jpg
Üzerinde Teodora'nın tasviri olan bir sikke.
Hüküm süresi 1055–1056
Önce gelen IX. Konstantin Monomakos
Sonra gelen VI. Mikhail
Tam adı Teodora
Doğum tarihi 984
Doğum yeri Konstantinopolis
Ölüm tarihi 31 Ağustos, 1056
Ölüm yeri Konstantinopolis
Hanedan Makedonyalılar Hanedanı
Babası VIII. Konstantin
Annesi Helena

Teodora (981, Konstantinopolis (Bugün İstanbul) -31 Ağustos 1056, Konstantinopolis), Bizans imparatoriçesi (1042; 1055-1056). 1042'de kız kardeşi Zoe ile birlikte, 1055-56 arasında da tek başına hüküm sürmüştür.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Makedonyalılar Hanedanı'nın son temsilcisi olan Teodora, İmparator VIII. Konstantin'in üçüncü kızıydı. 1028'de geride erkek varis kalmadığı için tahtın gerçek hakimi olan ablası Zoe sayesinde bir "porfirogenneta" ("mor odada doğan" anlamına gelip tahtın meşru varislerine işaret eder) olarak sarayda imparatoriçe muamelesi gördü. Tahtın varisi olarak görülen Romanos Argiros'un evlenme teklifini kabul etmeyince, Romanos Teodora'nın kız kardeşi Zoe ile evlendi (1028).

Teodora bu olaydan sonra köşesine çekildiyse de birbirlerinden nefret eden kız kardeşler arasındaki çatışma kısa sürede su yüzüne çıkacaktı. Teodora, önce Zoe ve kocası III. Romanos Argiros (hükümdarlığı 1028-1034) ile anlaşmazlığa düştü. Sonra da kız kardeşinin ikinci kocası IV. Mikhail Paflagonyalı'ya (hükümdarlığı 1034-1041) karşı yapılan bir suikast girişimine karıştığı için Konstantinopolis'teki Petrion Manastırı'na kapatılarak rahibe olmaya zorlandı. Aynı yıl yeni imparator V. Mikhail'in (hükümdarlığı 1041-1042) tahttan indirilmesi amacıyla başlatılan bir isyan sırasında manastırdan çıkarılarak Zoe ile eşit haklara sahip imparatoriçe ilan edildi (21 Nisan-12 Haziran 1042); fakat Zoe'nin IX. Konstantin Monomakos'la (hükümdarlğı 1042-1055) evlenmesi üzerine tahttan çekildi.

1055'te IX. Konstantin'in ölümü üzerine 70 yaşında olmasına karşın bazı çevrelerin Nikeforos Bryennios'u tahta geçirme girişimine başarıyla karşı koyarak imparatoriçe oldu. Yönetimi sırasında soyluları denetimi altına aldı ve yolsuzlukları engellemeyi başardı. Teodora'nın kilise toplantılarına bir erkek edasıyla katılması Patrik I. Mikhail Kerularios'un tepkisini çekmişti. Hiç evlenmeyen Teodora'nın 31 Ağustos 1056'da ölmesiyle Makedonyalılar Hanedanı son buldu.

Dış kaynaklar[değiştir | kaynağı değiştir]

Birincil[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Psellos, Mikhail (çev. Işın Demirkent) (1992) Mikhael Psellos'un Khronographiası, Birinci Kitap, Ankara:Türk Tarih Kurumu Yayınları XIX.Dizi - Sa.12 . ISBN 975-16-0485-0

Diğerleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Ostrogorsky, Georg (çev. Fikret Işıltan), (1999 5.baskı) Bizans Devleti Tarihi, Ankara:Türkiye Tarih Kurumu ISBN 975-16-0348-X (Orijinal 1.baskı:1940) say.297-313
  • Gregory, Timothy E. (çev. Esra Ermert), (2008), Bizans Tarihi, İstanbul:Yapı Kredi Yayınları ISBN 978-975-08-1507-2
  • Norwich, John Julius, (1991) Byzantium: The Apogee, Londra:Penguin ISBN 0-14-011448-3, say.325-327 (İngilizce)
  • "Theodora" maddesi Kazhdan, Alexander (ed) (1991) The Oxford Dictionary of Byzantium - 3 Cilt New York: Oxford University Press . ISBN 0-19-504652-8 (İngilizce)
  • H. Madler,(1894) Theodora, Michael Stratiotikos, Isaak Komnenos. Ein Stück byzantinischer Kaisergeschichte, 1894, s. 17-27.
Resmî unvanlar
Önce gelen:
IX. Konstantin Monomakos
Bizans İmparatoriçesi
1055–1056
Sonra gelen:
VI. Mikhail