Onn Jaafar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Dato Onn Jaafar (1895, Johor Bahru-19 Ocak 1962, Johor Bahru, Malezya), Malaya Federasyonu'nun kurulmasında ve Merdeka (Bağımsızlık) hareketinde önemli rol oynayan Malay siyaset adamı.

İngiltere'de öğrenim gördü ve bir süre Johor'da hükümet görevlisi olarak çalıştı. Daha sonra gazeteciliğe başlayarak, Lembaga Melayu ve Warta Malaya adlı gazeteleri çıkardı. II. Dünya Savaşı'ndan sonra siyasete atıldı. İngilizlerin yarımadayı tek bir sömürge yönetimi altında birleştirme planına karşı çıkarak, ekonomik bakımdan güçlü olan Çinli ve Hintlilere hükümette yer verilmesiyle Malay ırkının yok olacağını savundu ve birliğe karşı girişilen protesto hareketlerinin başını çekti. Mart 1946'da birliğe karşı çıkan 40'tan fazla Malay örgütünün katıldığı bir toplantı düzenleyerek, yalnızca Malay halkının çıkarlarını temsil eden bir siyasal parti olan Birleşik Malaylar Ulusal Örgütü'nü (United Malay National Organisation-UMNO) kurdu. Birlik planından vazgeçilince, Johor sultanı tarafından başbakanlığına (mentri besar) getirildi. Malaya Federasyonu'nun kurulmasından sonra da içişleri bakanı oldu (Şubat 1948).

Başlangıçta Malay çıkarlarının savunucusu olarak tanınmasına karşın, sonradan parti üyeliğinin bütün halklara açık olmasını savunmaya başladı ve bu önerisi reddedilince 1951'de UMNO'dan ayrıldı. Yerine, daha sonra Malezya başbakanı olan Tunku Abdülrahman geçti. Onn, 1953-55 arasında Malaya'nın Bağımsızlığı Partisi (IMP) ve Ulusal Parti (Parti Negara) adını taşıyan iki siyasal parti kurdu. Ama bu partilerden hiçbiri Abdurrahman'ın kurduğu yeni İttifak Partisi karşısında etkili olamadı ve zamanla siyasal yaşamdan silindi.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]