Kiraz karides

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Vikipedi:TaksokutuVikipedi:Taksokutu
Kiraz karides
Pl Caridea red fire.jpg
Neocaridina heteropoda female.png
Bilimsel sınıflandırma
Alem: Animalia (Hayvanlar)
Şube: Arthropoda (Eklem bacaklılar)
Alt şube: Crustacea (Kabuklular)
Sınıf: Malacostraca
Takım: Decapoda (On ayaklılar)
Alt takım: Pleocyemata
İnfra takım: Caridea
Üst familya: Majoidea
Familya: Atyidae
Cins: Neocaridina
Tür: N. heteropoda
Dış bağlantılar
Commons-logo.svg Wikimedia Commons'ta Kiraz karides ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Wikispecies-logo.svg Wikispecies'te Kiraz karides ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur.

Kiraz karides (Neocaridina heteropoda var. red ya da cherry shrimp), en tanınmış tatlı su karideslerinden biridir. Akvaryumlarda en yaygın olarak beslenen karides türlerinden biri olan kiraz karidesin kökeni Güney Asya’da yaşayan vahşi formu Neocaridina heteropoda’ya dayanır. Doğada genellikle yeşil-kahverengi renk tonlarına sahip olan Neocaridina heteropoda’nın aksine kiraz karidesler keskin kırmızı bir renge sahiptir. Tamamıyla gelişmiş bir kiraz karides 4 cm boya ulaşabilir. 6.5-8 pH aralığında ve 15-30C (57-86F) sıcaklığında temiz suda yaşayabilirler. En ideal su sıcaklığı 22-23C dir. Kiraz karidesler hem etçil hem de otçul (omnivore) olarak beslenirler. Gerekli yaşam ortamı ve ihtiyaçları karşılandığı taktirde iki seneye kadar yaşayabilirler.

Bakım ortamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiraz karidesler akvaryumda bakımı ve üretimi kolay olan bir karides türüdür. Oldukça geniş bir aralıktaki su kondisyonlarına adapte olabilir ve birçok akvaryum balığıyla birlikte bakılabilirler. Birkaç tane kiraz karidesi besleyebilmek için 5-10 litrelik ufak tanklar yeterli olacaktır. 40 litre ve üstündeki bitkilendirilmiş tanklar 20 veya daha fazla bireyden oluşan bütün bir koloninin bakımı için yeterlidir. Sadece karides beslenilecek tanklarda maksimum karides sayısı 2 litre suya bir karides düşecek şekilde belirlenebilir. Kiraz karidesler akvaryumlarda zamanlarının çoğunu bitkiler üzerinde, yosun arayarak geçirirler. Bitkiler üzerindeki yosun ve diğer mikroorganizmaları bitkilere zarar vermeden tükettikleri için bulundukları akvaryum sistemlerinde oldukça faydalılardır. Bulunduruldukları akvaryumların iyi bitkilendirilmiş olması onların doğal davranışlarını göstermeleri için önemlidir. Özellikle kabuk değiştirme dönemlerinde bitkiler onlar için iyi bir saklanma ortamı sağlayacaktır. Java moss ve java fern gibi bitkiler onlara doğal bir ortam sağlayabilmek ve fiziksel olarak savunmasız kaldıkları kabuk değiştirme dönemlerinde onlara fiziksel koruma sağlamak için kullanılabilecek uygun ve bakımı kolay bitki türlerinden bağzılarıdır. Özellile hızlı metabolizmalı moss türleri hem onlara yaşam alanı oluştururmak hem de akvaryumda doğal filtrasyon yapmaları sebebiyle tavsiye edilen karides tankı bitkileridir. Ayrıca bitkili ortamlarda güçlü kırmızı renklerinin oluşturduğu kontrast daha dikkat çekici ve estetik bir görüntü sağlayacaktır.
Salyangoz ilaçları gibi materyallerde bulunan ağır metaller karidesler için çok zararlı olduğu için bu tarz kimyasallar karides bulunan tanklarda kullanılmamalıdır.

Davranış[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiraz karides agresif olmayan bir karides türüdür. Günün büyük bir kısmını akvaryumdaki bitki, kum, taş, kütük gibi yüzeylerde yosun ve organik tortuları yiyerek geçirirler. Kiraz karidesler periyodik olarak kabuk değiştirirler. Değiştirilen kabuk vücudun bütün parçalarının bütün olarak bulunduğu yarı saydam bir karides maketini andırır. Bu kabukların akvaryumdan alınmasına gerek yoktur, aksine karideslerin kabuk gelişimleri için gerekli birçok minerali içeren bu kabuklar karidesler tarafından tüketileceği için akvaryumda bırakılması daha yararlı olacaktır.

Üreme dönemlerinde dişi karidesler akvaryumlarındaki karanlık bölgelerde saklanma eğilimlidirler. Bu dönemlerde dişiler akvaryumlarındaki diğer canlılar tarafından rahatsız edilirlerse kendilerini tehlikede hisseden karidesler yumurtalarını terk edebilirler. Dişi karidesler vücutlarının altındaki yumurtalarına bacaklarıyla oluşturdukları su akımı ile sürekli taze su sağladıkları için terk edilmesi durumunda yumurtalar ölecektir.

Beslenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Kiraz karideslerin diyetinin büyük kısmını yosunlar oluşturur. Yosun haricinde akvaryumlarda kullanılan her türlü yemi tüketirler. Bu sayede aynı zamanda yem artıklarınıda tüketecekleri için akvaryumdaki biyolojik yükü de azaltırlar. Sadece karides beslenen akvaryumlarda yem tercihi yosun yiyiciler için üretilen sıkıştırılmış yosun tabletlerinden yana yapılmalıdır. Bunların haricinde iyice haşlanmış bezelye taneleri ve ıspanak da besin çeşitliliği için kullanılabilir. Ancak bu sebzeler kontrollü bir şekilde aşırıya kaçılmadan verilmeli ve su kirliliği oluşturmamak için tüketilmeyen sebzeler akvaryumdan uzaklaştırılmalıdır.

Üreme ve cinsiyet ayrımı[değiştir | kaynağı değiştir]

Erkek kiraz karidesler dişilere göre daha küçük ve daha soluk renklidirler. Yumurta taşımadıkları için erkeklerin kuyruk yapısı dişiler kadar gelişmiş değildir. Dişiler erkekler tarafından döllenen yumurtaları açılana kadar vücutlarının altında taşırlar. Çatlayan yumurtalar dişiler tarafından suya bırakılır. Yumurta taşıyan dişilerin strese girmeleri yumurtaları açılmadan bırakmalarına neden olabilir. Yumurtalardan çıkan larvalar biçok balığın yiyebileceği boyutlardadır bu sebeple etoburların tehditlerine oldukça açıktır. Yavruların hayatta kalabilmesi ve gelişebilmesi için iyi bitkilendirilmiş bir tankta olmaları çok önemlidir.