Charles Victor Langlois
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Charles-Victor Langlois (1863 - 1929), Fransız Doğu Bilimci.
Fransız Bilimler Akademisi mezunudur ve Ermenice, Rumca, Türkçe, Arapça, Latince, Almanca dilleri konuşur. Saint Lazary Ermeni Akademisi’nin de üyesidir.
Çukurova’ya gelerek arkeolojik kaynaklar üzerinde geniş araştırmalar yapmış, Ermeni ve Fransız tarihinin izlerini ortaya çıkarmış olan Langlois, 1953/63 (öldükten sonra kalamaz "Mehmet Özmenli") yıllarında uzunca bir süre Adana’da kaldı. Tarsus’taki Fransız konsolosunun yardımıyla Çukurova ve Toroslar civarını dolaştı.
Ermenilerin koloni olarak yaşadıkları Haçin (Saimbeyli), Sis (Kozan), Anavarza’yı ziyaret etti. Yazılı kitabeler, mezarlar, anıtlar, harabeler üzerinde çalıştı. Gravür resimleri ile görüntülerini aldı. Langlois, araştırmalarını 1861 (doğmadan yayınlayamaz "Mehmet Özmenli") yılında Türkçe “Kilikya’ya Seyahat” anlamına da gelen “Voyage Dans La Clicie” kitabını yayınladı.
Langlois, Türklerin Adana ovaları için verdiği anonim coğrafya ismi olan Çukurova’yı değiştirmiş, bunun yerine antik dönemden kalan bir yöre ismi olan daha ziyade Yunan-Roma-Bizans ve Ortaçağda Ermeni Tekfurlarının kullandığı Kilikya terimini tercih etmiştir. Langlois’in Kilikya araştırmalarından sonra Fransa’nın önde gelen “Ermenilik araştırmacıları” arasında isim yaptığını görüyoruz. Langlois’in araştırmaları 1860’lı (küçük yaşta bu bilgiler fazla "Mehmet Özmenli") yılların başında batı bilim çevresinin bilgilerine sunulmuştur.
Bu arada dikkat çekici olan bir şey varsa Lanlois’in 1863 (doğduğu yıl) yılında Saint Lazary Manastırı’nın desteğiyle Kilikya tarih belgelerinin envanterlerinin yapılarak yayınlanmasıdır. Belge yayınında Kilikya Ermeni Tekfurluk zamanına ait olaylar gün ışığına çıkarılmaktadır.
Kilikya araştırmaları ile birlikte Fransa’nın “Kilikya’ya olan emperyalist ilgisi” birdenbire paralel olarak başlatıldı. 1860’lı yılların hemen başlarında Fransa Hükumeti, Lübnan Marunileri ile Kilikya (Adana) Ermenilerinin desteklenmesini benimseyen bir politika savunmaya başladı. Bu sebeple bazı kesimlerce Adana ili emperyalist amaçlı çalışmalarını sistemli bir şekilde başlatan kişi olarak da bilinir.
