Cülus

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Cülus, Osmanlı Devleti'nde padişah tahta çıkınca yapılan törene verilen addır.

Cülus Bahşişi[değiştir | kaynağı değiştir]

Cülus Arapça bir kelimedir ve "oturmak" anlamına gelir. Bir padişahın vefatı veya tahttan indirilmesi sonrasında yeni padişahın, tahta çıkma törenidir. Cülus, Babüssade önünde yapılan en önemli ve görkemli törendi. Cülus merasiminin ardından kapıkulu askerlerine cülus bahşişi (cülusiye) dağıtılırdı. [1]İki türlüdür, biri belli ve kanunda belirtildiği gibi bir defaya mahsus olarak verilir, diğeri ise askerlerin ulufelerine zam suretiyle verilmiş olurdu. Tahta çıkan her padişahın; "Kullarımın bahşiş ve terakkileri makbulümdür, verilsin" suretinde bir belgeyi onaylaması gerekiyordu.

Sultanahmet'te I. Abdülhamid'in taç giyme töreni

Osmanlı tarihinde ilk defa cülus bahşişi, 1389 tarihinde Kosova'da padişah seçilen Yıldırım Bayezid tarafından kapıkullarına verilmiş ve bu usul, Vahdettin'in cülusuna kadar devam etmiştir.

Cülus bahşişi verilmesi, Fatih Sultan Mehmet tarafından kanun haline getirilmiş, Yavuz Sultan Selim de cülus bahşişinde ödenecek paraları tespit etmiştir.

İlk zamanlar yeni padişahın bir iyiliği olarak dağıtılan bu bahşişler, ilerleyen dönemde devlet geleneği halini almış ve cülus bahşişi almak için padişah değiştirilmesini isteyen asker topluluğunun oluşması gibi sapmalar görülmüştür.

Cülus Yolu[değiştir | kaynağı değiştir]

Cülus Yolu (Mart 2013)

Fatih Sultan Mehmet'ten Vahdettin'e kadar Osmanlı saltanat gelenekleri içinde padişahların tahta çıktıklarında kılıç kuşanıp ata bindikleri, cülus törenlerinin yapıldığı Eyüp Sultan Camii arkasındaki tarihi yoldur. [2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Osmanlı Sarayında Hayat, ISBN: 978-9944-766-04-3, sf: 73-44, Yitik Hazine Yayınları-2008, İlber Ortaylı
  2. ^ Cülus Yolu, eyup.bel.tr, erişim 23 Mart 2013

Kaynak[değiştir | kaynağı değiştir]