Esin

Esin – Metafizik, doğaüstü veya tanrısal yetenek veya buna bağlı söz, duyum ve algı. İlham. Etkilenme, çağrışım, içe doğma ile gelen yaratıcı düşünce.

Tanım ve Anlam

İnsanlara estetetik duyguları getiren iyicil varlıkların bulunduğuna inanılan dönemlerin anlayış biçimi aslında günümüzde de sözcüğün içeriğinde gizlidir. Gelen ilham perisi esinti oluşturduğu için bu söz yerleşmiştir. "Tanrı Vergisi" deyimi bu kavramı biraz daha açıklar. Sanatsal yetenek ve onun sonucu olan ürünler, insanlara bahşedilmiştir. İşte bu yeteneği ve o an oluşacak olan ürüne dair fikri bir ruh getirir. Sümerlere göre Es, rüzgarın söylediği söz demektir. Türk kültür ve sanat algılayışında yeteneklerin ilahi bir güç tarafından gönderildiği inanışı yaygındır. Esin kavramı da zaten zaman zaman gelen bir olgudur. “İlham geldi” tabiri bu durumu ifade eder.

Doğaçlama

Doğaç, kendiliğinden söyleme ve yapma demektir. Osmanlıcası İrtical sözcüğüdür. Esin (ilham) ile yakından ilgilidir. Birdenbire içine doğduğu gibi söyleme ve etme. Allah vergisi bir yeteneğin en önemli özelliklerinden biridir. Önsel değil, içseldir. Tıpkı doğada olduğu gibi doğurgan ve içten gelen bir olguyu ifade eder. Şamanist inançların tamamında doğaçlama davranış ve dualar Tanrısal iletişimin en önemli göstergelerinden kabul edilirler. Sözcük, "Doğmak" kökünden gelir. Doğurganlığı ve dişiliği içerir. Doğunç ise Vicdan anlamına gelir.

Tiki

Tiki, Türk halk inancında gizemli seslerdir. Geceleri işitilen ve kaynağı bilinmeyen seslere denir. Ruhlar sağ iken yaşadıkları illerde her yıl bir kez toplanırlar ve halkı ziyaret ederler. İşte bu ses onlara aittir. Geceleyin bu sesi kim işitirse ölür.

Etimoloji

(Es) kökünden türemiştir. Esmek fiili ile ilgilidir. Doğaüstü varlıkların bir esinti şeklinde hissedilebileceği inancını barındırır.

Kaynakça

• Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt

Ayrıca bakınız

• Bergü