Zonguldak (il)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Zonguldak İli sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Zonguldak
Ülke Türkiye
Coğrafi bölge Karadeniz
İdare
 • Vali Erdoğan Bektaş
Yüzölçümü
 • Toplam 3,310 km² (1.270 mil²)
Nüfus
 • Toplam 598.796
 • Kır
238.886
 • Şehir
359.910
Zaman dilimi UTC+03.00 (UDAZD)
İl alan kodu 372
İl plaka kodu 67
Resmî site
zonguldak.gov.tr
Zonguldak location districts.png

Zonguldak, Türkiye'nin ili. Karadeniz kıyısında bulunan il, özellikle limanıyla Türkiye'nin Karadeniz ülkeleriyle arasındaki deniz ticaretinde önemli bir yere sahiptir. Ayrıca Türkiye'nin en zengin taşkömürü madenlerini barındırır. Fakat son dönemlerde gelirini tek yön olan taşkömüründen kazanması sebebiyle şehir her geçen gün gerilemektedir. 1995 yılında Karabük'ün il olması sebebiyle sanayi yönünden geri düşmesi şehirden dışarı göçü hızlandırmıştır. Şu anda halen aşırı oranda göç vermektedir.

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

İl genelinde 10 anaokulu, 324 ilköğretim okulu, 59 genel - mesleki lise olmak üzere toplam 389 okulda eğitim ve öğretim yapılmaktadır.

Bülent Ecevit Üniversitesi; Tıp Fakültesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Ereğli Eğitim Fakültesi olmak üzere 5 fakülte, 3 enstitü, 2 yüksekokul, 6 meslek yüksekokulu, 1 devlet konservatuvarından oluşmaktadır.

Üniversite bünyesinde 32 profesör, 32 doçent, 259 yardımcı doçent, 106 öğretim görevlisi, 43 okutman, 256 araştırma görevlisi, 8 uzman olmak üzere toplam 736 akademik personel görev yapmaktadır.

Zonguldak mutfağı[değiştir | kaynağı değiştir]

Yöre mutfağında ağırlık unlu (buğday ve mısır unu) mamullerden yapılan yemek türlerindedir. Zonguldak ormanlarında belki dünyanın en lezzetli kestanesi kuzu kestanesi yetişmekte olup, mevsiminde toplanan kestane suda haşlanarak tuzlama bütün olarak fırında kavrulmasıyla kavşak, çizilerek ateşte pişirilmesiyle kebap (kömme) biçiminde değerlendirildiği gibi kurutularak da saklanır. Türkiye'de sadece Kdz.Ereğli'de yetişen Osmanlı Çileği, orman altı bitki örtüsü içinde yer alan dağ çiçeği, kızılcık (kiren), kuşburnu, böğürtlen, fesleğen, nane, defne, karayemiş, ahlat yöre mutfağında değişik kullanma biçimlerinde değerlendirilmektedir.

Zonguldak Limanı
Zonguldak Kapuz

Tarihi camiler[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Hidâyetullah Câmii,
  • Gâzi Süleymân Paşa Câmii,
  • Orhan Gazi Camii (1200 yıllık).yapım tarihi bilinmeyen Kapançatı Köyü Camisi

Yaylalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bölüklü yayla
  • Alaplı / Gümeli Yaylası

Merkez Çağlı Köyü Yaylaları

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 4 Şubat 2020 verileri[2])[değiştir | kaynağı değiştir]

Zonguldak ili nüfusu: 596.053'dür. Bu nüfusun %72,38'i şehirlerde yaşamaktadır (2019 sonu).

İlin yüzölçümü 3.341 km2'dir. İlde  km2'ye 178 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 456’dır.)

İlde yıllık nüfus % 0,61 oranında azalmıştır. Nüfusu en çok artan ilçe: Kozlu (% 0,26). Nüfusu en çok azalan ilçe: Gökçebey (-% 2,53)

04 Şubat 2020 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 8 İlçe, 25 belediye, bu belediyelerde 176 mahalle ve ayrıca 380 köy vardır.

2019 yılı sonunda Zonguldak ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri[3]
İlçe Nüfus

2018

Nüfus

2019

Nüfus

Artışı %

Belediye

Sayısı

Mahalle

Sayısı

Köy

Sayısı

Köy

Nüfusu

Şehir

nüfusu

Şehirde

oturan %

Alanı

 km2[4]

 km2'ye

düşen kişi

Alaplı 44.286 43.851 -0,98 2 9 52 22.000 21.851 49,83 383 114
Çaycuma 91.569 90.556 -1,11 6 32 83 46.182 44.374 49,00 492 184
Devrek 57.540 57.583 0,07 2 10 83 23.659 33.924 58,91 953 60
Ereğli 175.605 175.622 0,01 4 44 93 43.433 132.189 75,27 736 239
Gökçebey 21.655 21.108 -2,53 2 10 19 9.773 11.335 53,70 183 115
Kilimli 35.323 34.829 -1,40 4 24 4 2.668 32.161 92,34 145 240
Kozlu 48.381 48.507 0,26 1 9 23 7.019 41.488 85,53 177 274
Merkez ilçe 125.339 123.997 -1,07 4 38 23 9.889 114.108 92,02 272 456
ZONGULDAK 599.698 596.053 -0,61 25 176 380 164.623 431.430 72,38 3.341 178

İlin yıllara göre nüfusları[değiştir | kaynağı değiştir]

Zonguldak il nüfus bilgileri
Yıl Toplam Sıra Fark Şehir - Kır
1965[5] 650.191 11
  %24     157.463
492.728     %76  
1970[6] 743.654 10 %14Dark Green Arrow Up.svg
  %30     220.904
522.750     %70  
1975[7] 836.156 9 %12Dark Green Arrow Up.svg
  %32     263.365
572.791     %69  
1980[8] 954.512 8 %14Dark Green Arrow Up.svg
  %33     312.843
641.669     %67  
1985[9] 1.044.945 9 %9Dark Green Arrow Up.svg
  %34     350.832
694.113     %66  
1990[10] 1.073.560 14 %3Dark Green Arrow Up.svg
  %38     411.617
661.943     %62  
2000[11] 615.599 37 -%43Red Arrow Down.svg
  %41     250.282
365.317     %59  
2007[12] 615.890 34 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %45     274.275
341.615     %55  
2008[13] 619.151 33 %1Dark Green Arrow Up.svg
  %44     274.504
344.647     %56  
2009[14] 619.812 34 %0Dark Green Arrow Up.svg
  %45     280.316
339.496     %55  
2010[15] 619.703 33 -%0Red Arrow Down.svg
  %46     287.321
332.382     %54  
2011[16] 612.406 33 -%1Red Arrow Down.svg
  %47     286.032
326.374     %53  
2012[17] 606.527 34 -%1Red Arrow Down.svg
  %47     287.305
319.222     %53  
2013[18] 601.567 33 -%1Red Arrow Down.svg
  %59     355.771
245.796     %41  
2014[19] 598.796 33 -%0Red Arrow Down.svg
  %60     359.910
238.886     %40  
2015[20] 595.907 34 -%0Red Arrow Down.svg
  %61     363.707
232.200     %39  

İdari yapı[değiştir | kaynağı değiştir]

Zonguldak fenerinden şehrin görünümü

Merkez ilçeyle beraber 8 ilçe 25 belediye, 176 mahalle ve 380 köy vardır.[21]

İlçeler ;

Konum[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri Tablosu[değiştir | kaynağı değiştir]

Konum Bilgileri
İlçe Kuruluş Yılı[22] Alanı km²[23] Rakım mt. Merkeze km[24] Ulaşan Yollar[24]
Alaplı 1987 383 18 59 -06, 67-50, 67-51
Çaycuma 1944 492 36 47 -07, 67-25
Devrek Cumh.önce 953 103 46 -01, 67-32, 67-31
Ereğli Cumh.önce 736 12 46 -06
Gökçebey 1990 183 62 45 -01=> -11=>67-28
Kilimli 2012 145 14 9 -06 (Zonguldak)=>67-01
Kozlu 2012 177 18 6 -06
Zonguldak Merkez   272 10   -06, -01, 67-01
Zonguldak Cumh.önce 3.342      

Spor[değiştir | kaynağı değiştir]

2018-2019 Sezonu sonunda, Futbol takımı Zonguldak Kömürspor, 2. Ligde kalmıştır. Ayrıca Futbol BAL’da 2 takımı vardır. Kadınlar futbol 1. Liginde Kdz.Ereğli Bld.spor 5.olmuştur. Voleybol kadınlar 2. Ligdeki takımı Zonguldak DSİ, küme düşmüştür. Hentbol erkekler 2. Liginde Halay GSK bulunmaktadır.

Ziraat Türkiye Kupası'nda Kdz.Ereğli BS, 3.turda Antalyaspor'a, Zonguldak Kömürspor 4.turda Menemen Bld.spor'a elenmiştir.

Önemli spor tesisleri: Karaelmas Kemal Köksal Stadyumu (13.795), Zonguldak Site Spor Salonu (1.500), BEÜ Olimpik Yüzme Havuzu (250)

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  2. ^ https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=95&locale=tr 25 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TUİK 4 Şubat 2020 verileri
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2020. 
  4. ^ https://www.harita.gov.tr/images/urun/il_ilce_alanlari.pdf
  5. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  18. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  19. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  20. ^ "2015 genel nüfus sayımı verileri" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
  21. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :0 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  22. ^  İçişleri Bakanlığı- İller İdaresi Genel Müdürlüğü
  23. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; :1 isimli refler için metin temin edilmemiş (Bkz: Kaynak gösterme)
  24. ^ a b Karayolları Genel Müdürlüğü

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]