Zencefilli kek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Zencefilli kek
Ülke(ler) Avrupa
Türü Tatlı
Ana malzemeler Zencefil, melas, bal
Kalori 356 kalori

Zencefilli kek (ingilizce: Gingerbread) genelde zencefil, karanfil, hindistan cevizi veya tarçın, bal, şeker veya pekmez ile tatlandırılmış geniş bir pişmiş mal kategorisidir. Zencefilli gıdalar, yumuşak, nemli somen kekinden zencefilli bisküviye kadar farklı çeşitlerde değişir.[1]

Pain d'épices tatlısı

Zencefilli kek Eski Fransızca "Pain d'épices" ("baharat ekmeği") veya almanca "Lebkuchen" ve "Pfefferkuchen" gibi anılır.

Lebkuchen tatlısı

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Zencefilli kekin, 992 yılında, Nikopolis keşişi Gregory tarafından Avrupa'ya getirildiği farz ediliyor. O, Nikopolisi, Pithiviers kasabası yakınlarındaki Bondaroy'da (Fransa) yaşamak için terk etti. Orada yedi yıl kaldı ve Fransız Hıristiyanlarına zencefilli keki pişirmeyi öğretti.[2] 13. yüzyılda, zencefilli kek alman göçmenler tarafından İsveç'e getirildi. 15. yüzyılda Almanya'da zencefilli kekin yaygın üretimi yapıldı. Zencefilli bisküvinin (çerezler) ilk belgelenmiş ticareti manastırlarda, eczanelerde ve şehir meydanındaki çiftçilerin pazarlarında satıldığı 17. yüzyıla dayanıyordu.[3] Ortaçağda İngiltere'de zencefilli kekin tıbbı özelliklere sahip olduğu düşünülüyordu.

Zencefilli kurabiyenin pişirilmesine ilişkin ilk kaydedilen söz, muhtemelen, 1793 yılına dayanıyor; zencefil, 1640'lı yıllardan beri sokakta çalışan işletmelerde stoklanıyordu. Zencefilli kek, 18. yüzyılda yaygın olarak kullanılmaya başlandı.[4]

Zencefilli kek, Avrupalı yerleşimcilerle birlikte Amerika'ya geldi. Şekerden daha ucuz olan pekmez, kısa sürede ortak bir içerik haline geldi ve yumuşak bir pasta üretilti.[5] Amelia Simmons'un "American Cookery" adlı ilk Amerikan yemek kitabı, zencefilli kurabiye için yedi farklı tarif içerirdi.[6][7]

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Parkin tatlısı

İngiltere'de, zencefil kek bir pasta veya bir çeşit çerez / bisküvi anlamına gelebilir. Bisküvi, genelde bir "Zencefil Adam" biçimini aldı. Bunlar, yabancı konuklara hizmet eden I. Elizabeth'in sarayına atfedildi.[8] Ancak bugün, genellikle Noel'de servis edilmektedir. Sonradan başka tür olan "zencefil evi" de yaygın kek oldu. "Parkin" keki yumuşak zencefilli kek biçiminde olup, yulaf ezmesi ve kestane şekeri ile birlikte Kuzey İngiltere'de popülerdir.

Fransız "Pain d'épices" keki, biraz daha kurudur ve pekmez yerine bal içerir. Başlangıçta Fransız keki, zencefil içermiyordu. Hollanda ve Belçika'da, "peperkoek", "kruidkoek" veya "ontbijtkoek" olarak adlandırılan yumuşak ve ufalanmış zencefilli kek kahvaltı saatinde veya gün boyunca popülerdir, kalın dilimlenmiş ve çoğunlukla tereyağı ile kaplanmıştır.

Almanya'da zencefilli kek iki biçimdedir: Lebkuchen denilen yumuşak bir form ve daha pek çok Alman kasabasında meydana gelen Noel pazarları gibi karnavallar ve sokak pazarlarıyla ilişkili sert bir form. Sert zencefilli kek şekerleme ve krema ile süslenmiş dekoratif şekildedir.[9] Aşkenaz Yahudi mutfağında ballı kek olan "Lekach keki", geniş yöresel varyasyonlara sahip olmasına rağmen, Roş Aşana'da (Yahudilerin Yeni Yılı) tüketilir.

İskandinav ülkelerinde en popüler zencefil kek türleri, "pepperkaker" (Norveççe), "pepparkakor" (İsveççe), "brunkager" (Danca), "piparkökur" (İzlandaca), "piparkakut" (Fince), Baltık ülkelerinde "piparkūkas" (Letonca) veya "piparkoogid" (Estonyaca) kekleridir.[10] İsviçre'de, "biber" olarak bilinen zencefilli kek, genellikle iki santimetre kalınlığında, marzipan (badem ezmesi) dolgulu, dikdörtgen zencefilli bir pastadır.[11]

Rusyada zencefil keki "pryanik" adını alır ve ülkenin geleneksel tatlılarından biridir. İlk kez 1568 yılında pişirildi. Tarihsel olarak Vyazma, Gorodets ve Tula şehirlerinde pryanik üretimi üç ana merkez geliştirilmiştir. Tver, Sankt-Peterburg ve Moskova'dan gelen zencefilli tabaklar da Rus İmparatorluğu'nda iyi biliniyordu.[12] Bir klasik Rus pryaniki çavdar unu, bal, şeker, tereyağı, yumurta ve çeşitli baharatlar ile yapılır. Polonya'da zencefilli kek "pierniki" (piernik) olarak bilinir.[13] Bazı şehirlerin geleneksel bölgesel stilleri vardır. Torun zencefilli keki (piernik toruński), Orta Çağ'dan beri Toruń şehrinde üretilen geleneksel Polonya geleneksel kekidir.[14] Romanya'da, zencefilli keke "turtă dulce" denir ve genellikle şeker kaplıdır. Bulgaristan'da zencefilli kek "меденка" olarak da bilinir. Geleneksel olarak yuvarlak ve düzdür, ince bir çikolata tabakası ile kaplıdır. Diğer ortak maddeler bal, tarçın, zencefil ve kurutulmuş karanfildir. Panama'da, "yiyinbre" adlı şekerleme zencefil ve pekmezle yapılan zencefilli bir kektir; Chiriqui bölgesinin tipik bir örneğidir.

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]