Yukarı Gövher Ağa Camii

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Yukarı Gövher Ağa Camii
Temel bilgiler
Yer Şuşa, Azerbaycan
Coğrafi koordinatlar 39°45′36″K 46°45′09″D / 39.7600°K 46.7526°D / 39.7600; 46.7526Koordinatlar: 39°45′36″K 46°45′09″D / 39.7600°K 46.7526°D / 39.7600; 46.7526
İnanç İslam
Durum Ermeni işgalinde
Mimari
Mimar(lar) Kerbelayı Sefihan Karabaği
Mimari tür Cami
İnşaat başlangıç tarihi 1750
Tamamlanma tarihi 1884
Özellikler
Minare sayısı 2

Yukarı Gövher ağa Camiisi (az. Yuxarı Gövhər Ağa Məscidi) - Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Dağlık Karabağ bölgesinde bulunan Şuşa kentinde günümüzde harabe halinde olan camii.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmini Karabağ hanı, İbrahim Halil hanın gürcü knezi Eugeni Abaşidzenin kızı Cevahir hanımdan olan kızı Gövher Ağadan almıştır. Günümüzde İran sınırlarnda olan Hoy kentinden olan Hoyski hanlık ailesine 1806 yılında gelin verilen Gövher ağanın hiç çocuğu olmamıştır. 1814 yılında kocası Cafergulu hanın vefatından sonra Karabağa, Şuşaya babaevinr dönen Gövher ağa, burada bir çok hayır işleri yapmıştır.

Bu hayır işlerinden biri de Yukarı Gövher Ağa Camiidir. Sözkonusu Camiinin yerinde, 1750-lerde Karabağ hanlığının kurucusu Penah Ali hanın kamıştan bir mescit yaptırdığı, bundan tahminen 20 sene sonra oğlu İbrahim Halil Hanın bu mescidin yerinde taştan yeni bir mescit inşa ettirdiği tarihi kaynaklarda belirtilmiştir.[1] 1800-lerin ortalarına doğru, mescit Gövher ağa tarafından restore edilmiştir. Fakat 19.yy sonlarına doğru, Gövher ağanın isteği doğrultusunda, dönemin önemli mimarlarından, Karabağda bir çok camiinin mimarı olan Kerbelayi Sefihan Karabağlının mimari projesi ile yeni bir camiinin inşası kararlaştırılmıştır. Camiinin dekorunu karabağlı sanatçı Mir Muhsin Nevvab üstlenmiştir.

Karabağ savaşı sırasında, Şuşa kentinin ermeniler tarafından işgalinden sonra Camiinin minareleri hasara uğramış, iç kısımlarındaki halı vs. eşyalar yakılmıştır. Geçen yıllar boyunca camii ermeniler tarafından hakaretlere maruz kalmış, camii duvarlarında türklere, azerilere yönelik hakaret içerikli yazılar yazılmış, yine hakaret amacıyla camii ahır olarak kullanılmıştır. Yalnız Azerbaycanın uluslararası örgütler aracılığı ile yaptığı baskılar sonucu camii 2000-lı yıllarda koruma altına alınmıştır.[2]

Kaynakçalar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mirza Camal Cevanşir, Kafkaz gazetesi, 61-62 sayılı baskıları, 1855, Tiflis Джеваншир, Мирза Джамал (1855). Карабах (перевод А. Берже). Тифлис: газ. Кавказ, № 61-62.
  2. ^ Afgan Khalilli - Youtube Channel Video https://www.youtube.com/watch?v=chqkP-GrOM4