Yahya Muhammed Hamideddin

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Allah'a Güvenen İmam
Yahya Muhammed Hamideddin
Yemen İmamı
Görev süresi
4 Haziran 1904 - 17 Şubat 1948
Yerine geldiği Muhammed bin Yahya
Yerine gelen Ahmed bin Yahya
Yemen Kralı
Görev süresi
30 Ekim 1918 - 17 Şubat 1948
Yerine geldiği makam kuruldu
Yerine gelen Ahmed bin Yahya
Kişisel bilgiler
Doğum 18 Haziran 1869
Sana'a,Vilâyet-i Yemen
Ölüm 17 Şubat 1948 (78 yaşında)[1][2]
Sana, Yemen
Ölüm nedeni Suikast
Milliyeti Arap[3]
Evlilik(ler) Fatma El Vasl
Çocuk(lar) Ahmed bin Yahya
Hasan bin Yahya
Ali bin Yahya
Muhsin bin Yahya
Muhammed bin Yahya
Abdullah bin Yahya
İbrahim bin Yahya
İsmail bin Yahya
El-Kāsım bin Yahya
Yahya bin Yahya
Abdurrahman bin Yahya
Hüseyin bin Yahya
El-Abbas bin Yahya
Almtehr bin Yahya
Ebeveyn(ler) Muhammed bin Yahya
Dini Zeydi İslam
İmzası
Takma adı İmam Yahya
Halifelik Komutanı
Müminlerin Emiri
Seyyid Yahya
Eşkiya İmam[4]

Emirû'l-Müminin el-Mütevekkil 'Ala Allah Rab'ül-Alemin İmam Yahya bin el-Mansur Bi'llah Muhammed Hamideddin (Arapçaيحيى محمد حميد الدين محمد المتوكل, 18 Haziran 1869 - 17 Şubat 1948), kısaca Yahya Muhammed Hamideddin ya da Osmanlı kaynaklarında geçtiği gibi İmam Yahya; Yemenli imam ve siyasetçi ve 1918-1948 arası Kuzey Yemen kralı. Babasının ölümünden sonra 4 Haziran 1904 yılında Yemen İmamı olup Zeydi yönetimini tanımayan Osmanlı İmparatorluğu'na karşı çeşitli isyanlar düzenledi.[5] 1911 yılında imzalanan Da'an Mukavelesi'nde tanınmasıyla Osmanlı'yla uyumlu bir politika yürütmeye başladı. I. Dünya Savaşı'nda tertiplenen Arap Ayaklanması'na katılmayarak Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldı.Savaşın Osmanlı'nın yenilgisiyle sonuçlanması ve Mondros Ateşkes Anlaşması hükümleri uyarınca Osmanlı Ordusunun Kasım 1918'de diğer Arap vilayetlerinden olduğu gibi Yemen'den de çekilmesi üzerine İmam Yahya 17 Kasım 1918'de San'a'ya girdi ve Yemen'in bağımsızlığını ilan etti. 30 Ekim 1918 tarihinde ise kendini Yemen Emiri ilan ederek Yemen Zeydi Emirliği'ni kurdu. Osmanlı Ordusu'nun bıraktığı ve silah tacirlerinden temin ettiği silahlar ile Birleşik Krallık'a karşı direndi. Kasımiler döneminden kalan Büyük Yemen idealini gerçekleştirmek isteyen Yahya Osmanlı ile Birleşik Krallık arasında belirlenen sınır olan Menekşe Hattı'nı tanımadığını ilan ederecek Aden Protektorası'na birçok baskın düzenlemiştir.

Osmanlı İmparatorluğu'nun Zeydi imamlarının Yemen üzerindeki nüfuzlarını tanımaması üzerine girişilen mücadeleyi yönetti. 1911 yılında İtalya ile Osmanlı İmparatorluğu arasında Trablusgarp Savaşı'nın çıkması ve İtalya'nın Eritre üzerinden Yemen'e saldırılar düzenlemeye başlaması üzerine taraflar arasında ateşkes yapıldı ve mutabık kalınan Daan Mukavelesi ile İmam Yahya Türklerin siyasi hakimiyetini, Türk tarafı da Zeydi İmamlarının dini özerkliklerini kabul etti [6].

İmam Yahya I. Dünya Savaşı boyunca Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı kaldı ve 1916'da başlayan Arap Ayaklanması'na katılmadı.

Fotoğraf çekinmeyi sevmediğinden hiçbir fotoğrafı bulunmamaktadır.

Savaşın Osmanlı Devleti'nin yenilgisiyle sonuçlanması ve Mondros Ateşkes Anlaşması hükümleri uyarınca Türk ordusunun Kasım 1918'de diğer Arap vilayetlerinden olduğu gibi Yemen'den de çekilmesi üzerine İmam Yahya da 17 Kasım 1918'de San'a'ya girdi ve Yemen'in bağımsızlığını ilan etti.

II. Dünya Savaşı'nda tarafsız bir politika izledi ve herhangi bir agresif tutum sergilemedi.

Şubat 1948'e dek Yemen Kralı olarak hüküm süren Yahya bu tarihte damadı tarafından öldürüldü.[7]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Yemen". 7 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2022. 
  2. ^ Hrvatska enciklopedija
  3. ^ "Yaḥyá Ḥamīd al-Dīn". 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2022. 
  4. ^ Kumandan, Hasan Muhiddin Paşa. Ah O Yemen – 1904 İsyanı. s. 72. ISBN 9786054534029. Erişim tarihi: 19 Haziran 2022.
  5. ^ Öztuna, Yılmaz, "Devletler ve Hanedanlar" Cilt:2, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara (1996), s.447
  6. ^ Dresch, Paul, "A History of Modern Yemen", Cambridge (2000), s. 7-8
  7. ^ Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; Yılmaz 1996 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: Kaynak gösterme)

Genel[değiştir | kaynağı değiştir]