Yōkai

"Büyük Sepet" (Tsukioka Yoshitoshi)

Yōkai (Japonca: 妖怪; "hayalet"), Japon mitolojisinde doğaüstü canavarlar, ruhlar ve iblislerdir. Yaramaz, yardımsever veya kötü niyetli olabilirler. Genellikle hayvan benzeri figürler, cansız nesneler veya insansı varlıklar olarak görünürler. Kaplumbağaya benzeyen kappa ve kanatlı olarak tasvir edilen tengu hayvan benzeri yokailere örnek verilebilir. Kuchisake-onna (口裂け女) insansı olanlara, tsukumogami ise cansız nesne görünümünde olanlara örnektir.

Yōkai'nin genellikle manevî veya doğaüstü gücü vardır, bu güçlerden en yaygın olanı biçim değiştirmedir. Biçim değiştirme kabiliyetine sahip Yōkailer bakemono (化物) veya obake (お化け) olarak adlandırılır.

Japon animizm anlayışına göre, ruh benzeri varlıklar, her yerde yaşar ve kendilerine özgü duyguları ve kişilikleri vardır. Barışçıl ruhların iyi şans getirdiğine inanılır ve bunlara nigi-mitama denir; şiddet yanlısı ruhların ise hastalık, doğal afetler ve kötü şans getirdiğine inanılır ve bunlara ara-mitama denilir. Atalar ve özellikle saygı duyulan ölmüş büyükler nigi-mitama olarak kabul edilirken hayvanlar, nesneler ve doğal olaylar yer yer nigi-mitama, yer yer ara-mitama olarak görülür.

Animizm inancı çerçevesinde, chinkon (鎮魂) denilen, ara-mitama'yı nigi-mitama'ya dönüştürme ritüelleri yapılırdı. Bu ritüeller, kötü ruhları yatıştırmak, talihsizliği önlemek ve açıklanamayan olaylardan ve olgulardan kaynaklanan korkuyu hafifletmek amacıyla gerçekleştirildi. Ritüeller bazen istenen dönüşümü sağlayamazdı: Dönüştürülmeye çalışılan ara-mitalar, yeterince saygı görmediklerinden kendilerine tapanları kaybederek ilahlıklarını yitirebilirdi. İyi ruhlar olarak tanrılaştırılması başarılamayan bu ara-mitama'ların birer yōkai'ye dönüştüğüne inanılırdı.

Zamanla daha fazla doğa olayı açıklanabilir hale gelip insanların gizemli ve korkutucu olarak algıladıkları olaylar azaldıkça, Japon resimlerinde ve emokimonolarda tasvir edilen yokailerin çeşitliliği azaldı ve yokailer standartlaşmaya başladı, korkutucu ruhani varlıklardan ziyade karikatürlere dönüştü. Yōkai'yi çevreleyen öykü ve efsanelerin unsurları, Japonya'da Orta Çağ'dan itibaren halka açık eğlencelerde tasvir edilmeye başlandı. Edo dönemi boyunca ve sonrasında, yōkai'nin mitolojisi ve efsaneleri daha belirgin ve resmi hale geldi.

Dış bağlantılar

• Youkai and Kaidan (PDF; 1.1 MB)
• Tales of Ghostly Japan
• Hyakumonogatari.com 4 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Translated yokai stories from Hyakumonogatari.com
• The Ooishi Hyoroku Monogatari Picture Scroll
• Database of images of Strange Phenomena and Yokai (Monstrous Beings)
• Yokai.com5 Mart 2001 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. an illustrated database of yōkai and ghosts