Xiaowen (Kuzey Vey)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Xiaowen
Emperor Xiaowen of Northern Wei.jpg
Kuzey Vey imparatoru
Hüküm süresi 20 Eylül MS 471-26 Nisan MS 499
Önce gelen Xianwen
Sonra gelen Xuanwu
Doğum 13 Ekim MS 467
Ölüm 26 Nisan MS 499
Hanedan Kuzey Vey

Xiaowen (Çince: 北魏孝文帝; pinyin: Běiwèi Xiàowén Dì; 13 Ekim MS 467-26 Nisan MS 499), Çin'de Kuzey Vey Hanedanı'nın altıncı imparatorudur. Saltanatı MS 471'den MS 499 yılında ölümüne kadar sürmüştür.[1]

Xiaowen, İmparatoriçe Feng'in naipliği altında, MS 485'te eşit alan sistemi adı verilen ve tarımsal üretimi ve vergi gelirlerini artırmayı amaçlayan yeni bir arazi mülkiyeti sistemini yürürlüğe koydu. Eşit alan sisteminin uygulanması, büyük ölçüde sarayın, müstahkem köylerde yaşayan sakinleri kontrolleri altında barındıran yerel kodamanların ekonomik gücünü kırma arzusundan kaynaklanıyordu. Bu sistemde, tüm araziler devlete aitti ve daha sonra vergi ödeyen çiftçilere eşit olarak dağıtıldı. Bu sistem başarılı bir şekilde istikrarlı bir mali altyapı ve Kuzey Vey için evrensel zorunlu askerlik hizmeti için bir temel oluşturdu ve Tang Hanedanı'na kadar devam etti. Eşit alan programı, arazinin buna göre dağıtılabilmesi için doğru nüfus kayıtlarını derlemeyi amaçlayan başka bir girişim olan "Üç Yaşlı" sistemiyle birleştirildi.

İmparator Xiaowen, hükûmeti merkezileştirmeyi ve çok etnikli devleti yönetmeyi kolaylaştırmayı amaçlayan bir Çinlileştirme politikası uyguladı. Bu politikalar, sanatsal tarzların Çin tercihlerini yansıtacak şekilde değiştirilmesini ve mahkeme görevlilerinin dili konuşmaya ve Çin kıyafetleri giymeye zorlamayı içeriyordu. Kendi Siyenpi halkını ve diğerlerini Çin soyadlarını benimsemeye zorladı ve kendi aile soyadını Tuoba'dan Yuan'a değiştirdi. Ayrıca Siyenpi ve Han arasındaki evlilikleri teşvik etti.

MS 494'te İmparator Xiaowen, Kuzey Vey başkentini Pingcheng'den Çin tarihinde uzun zamandır önemli bir merkez olarak kabul edilen Luoyang'a taşıdı. Başkent Luoyang'a taşınırken, askeri seçkinler eski başkentte merkezlenmiş olarak kaldı ve yönetim ile ordu arasındaki farkları genişletti. Eski başkentteki nüfus muhafazakar kalırken, Luoyang'daki nüfus Xiaowen'in Çinlileştirme politikalarını benimsemeye çok daha hevesliydi. Reformları, Siyenpi seçkinleri tarafından direnişle karşılandı. MS 496'da, Siyenpi soyluları tarafından iki komplo, biri veliaht prensi Yuan Xun'a ve biri uzaktaki amcası Yuan Yi'ye odaklandı. MS 497'de Xiaowen komploları yok etti ve Yuan Xun'u intihar etmeye zorladı.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Grousset, Rene (1970). The Empire of the Steppes. Rutgers University Press. ss. 64. ISBN 0-8135-1304-9. 

Ek okuma[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Xiaowen (Kuzey Vey)
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Xianwen
Kuzey Vey imparatoru
MS 471-499
Sonra gelen:
Xuanwu