Vikipedi tartışma:Giyapul/deneme tahtası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sevê Evin Çiçek
Sevê Evin Çiçek en 2010.jpg
Sevê Evin Çiçek 2010'da
Doğum 31 Mart 1961 (1961-03-31) (60 yaşında)
İmranlı, Türkiye
Meslek Gazeteci, Araştırmacı, Yazar
Vatandaşlık Kürdistan Bölgesel Yönetimi Kürd, İsviçre İsviçreli
Eğitim Marmara Üniversitesi, Fribourg Üniversitesi
Dönem 1988-günümüz
Tür Deneme, Şiir
Edebî akım Toplumsal gerçekçilik

Sevê Evin Çiçek (d. 31 Mart 1961, İmranlı) Kürd ve İsviçreli gazeteci, araştırmacı, yazar ve şaire. Mesleklerinin yanısıra insan hakları savunucusudur.

Biografi[kaynağı değiştir]

Doğum yeri[kaynağı değiştir]

31 Mart 1961 İmranlı ilçesinin, Yoncabayırı köynün Çimen mezrasında doğuyor[1] (Kürdçe Çîman, plato anlamına gelmektedir). Köy ve bölge insanı tarafından kutsal kabul edilen Çengeli dağı eteklerindedir. Bu köylüler ve çevre yerleşim birimlerinin insanları inanç olarak doğayı kutsamaktalar.

Eğitim[kaynağı değiştir]

İlkokula köyünde başlar. İkinci sınıftan itibaren İstanbul Ortaköy’de Kılıç Ali Paşa ilkokulunda öğrenim görür. Aksaray’da Oruç Gazi ilkokulunda da bitirir. Cibali Kız lisesinde ortaokulu ve liseyi okur. Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde Kamu Yönetimi bölümünde mezun olur[2]. 1 yıl kurslara devam etmek suretiyle İngilizce öğrenimi görür. 1993 sonunda Türkiye’den ayrılır. İsviçre’ye yerleşir. İsviçre'de Ticino Kantonu'nda İtalyanca ögrenir. Daha sonra Fribourg Üniversitesi’nde fransızca öğrenimine devam eder. Devamında da farklı alanlarda öğrenim görür. Kürdçe, Türkçe ve Fransızca konuşuyor. İtalyanca ve İngilizce anlıyor[1].

Medeni durumu[kaynağı değiştir]

1983'de evlenir. İki erkek çocuğu annesidir. 1993’den itibaren çocuklarıyla birlikte sürgünde yaşamaya başlar. 1999’da boşanır[3].

Siyasi duruşu[kaynağı değiştir]

Politikaya ilgisi[kaynağı değiştir]

Ortaokul döneminde politikaya ilgi duyar. 12 Eylül askeri darbesinde gözaltına alınır. Haps edilen binlerce Kürdden biri olur. 2 ay işkence hane de tutulur. Daha sonra Selimiye Askeri Kışlası ve Metris Cezaevlerinde kalır. KAWA[4] davasından yargılanır. Beraat eder. 1986’dan itibaren Siirt’ de yaşamaya başlar. Şehir de HEP ve DEP yönetimlerinde yer alır[1].

İnsan hakları savunuculuğu[kaynağı değiştir]

İnsan Hakları Derneği’nin 1988’de Siirt şehrin de kurulmasında etkili olur. Dernek yönetiminde görev alır. 1990 yılında başkanlığa getirilir. Başkan olarak görev yürütmeye devam eder. Aynı yıl İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından kendisine insan hakları ödülü verilir.[1]

Sürgün[kaynağı değiştir]

1993’de üç buçuk aylığına Güney Kürdistan’a gider. Süleymaniye ilinin Ranya şehrine yakın olan PKK’nin Zele kampında kalır. Orada iki araştırma yapar. İnsan ve savaş ilişkisini, ayrıca PKK’de hukuk konusunu inceler. Zele’ye gidişi, orada kalışı T.C. istihbarat birimlerince haber alınır. Ankara’da savcılık hakkında dosya hazırlamaya başlar. “Terörist” konumuna yerleştirilir. Kendisi hakkında istenilen ceza 10-15 yıl arasıdır. İnsan Hakları alanındaki faliyetlerinden, gazeteci olarak yaptığı haberlerden dolayı daha önce hakkın da açılan soruşturmalar, dosyalar da mevcuttur. Son gelişme üzerine Kasım 1993’de T.C.ni terk eder. İsviçre’de siyasal sığınma talebinde bulunur. İstemi kabul edilir. 2008'de de İsviçre vatandaşı olur.[1]

Edebi eleştiri ve sansür[kaynağı değiştir]

Sürgünde yaşar. Sürgün olarak araştırmaya, üretmeye devam eder. “Sevgiye sınır koyamazsınız” adlı çalışması İsveç’te MEDYA yayınlarında basılır. PKK’de iç infazları anlattığı için bu çalışma o dönemin Avrupa PKK yönetimi tarafından yasaklanır. T.C.de basılan ilk çalışması “Tutkular ve Tutsaklar”dır. Bu araştırma İstanbul’da Peri yayınları tarafından basılır. Çalışma hakkında dava açılır, yasaklanır. Bir buçuk yıl ceza verilir. “Anıların çıglığı” adlı üç şiir kitabı basılır. Şiirlerin dil Kürdçenin Kurmanci lehçesidir. Militanlığını yaptığı düşüncelerin penceresinden bakarak; bir mağdur, bir kadın, bir anne, bir entellektüel, hakların savunucusu olarak anılarını, tanıklığını, mücadelelerini, yaşamını şiirleştirir.

Kürd PEN Klübü ve Uluslararası Pen üyesidir. Çok sayıda sosyoloji, tarih ve insan hakları içerikli makale, araştırma yayınlar. Yayınlanmamış olan araştırma ve şiir çalışmaları da bulunmaktadır[5].

Eserler[kaynağı değiştir]

Araştırmalar[kaynağı değiştir]

  • Sevgiye sınır koyamazsınız! Seviyorsan savaş, 1998, Medya yayınları, İsveç, 244 sayfa. ISBN 91-973353-0-4
  • Koçgiri Ulusal Kurtuluş Hareketi, 1999, APEC yayınları, İsveç, 272 sayfa. ISBN 91-89014-60-X
  • Tutkular ve Tutsaklar, 2000, Peri yayınları, İstanbul, 384 sayfa. ISBN 975-824539-2
  • Ararat Yolcuları - İnsan Ticareti, Göç, Mültecilik, 2005, Peri yayınları, İstanbul, 228 sayfa. ISBN 975-9010-02-X
  • Kadınca Yargılama, 2005, Peri yayınları, İstanbul, 542 sayfa. ISBN 975-9010-35-6
  • Kemalizm ve Kürd Ulusal Sorunu - 1, 2020, Sîtav yayınları, Van, 448 sayfa. ISBN 978-605-7920-75-1

Şiir kitapları[kaynağı değiştir]

  • Anıların Çıglığı - Cilt: I, II, III (Awaza Serpêhatiyan I, II, III), 2004, Peri yayınları, İstanbul, 119, 144 ve 173 sayfa. 975-8245-93-7

Kaynakça[kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e "Kurtejîna Sevê Evîn Çîçek ("Sevê Evîn Çîçek yaşamı özeti")". Röportaj. Zinar Ala. 11 Nisan 2010. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021. 
  2. ^ "Yazar Çiçek: Kürtler manda statüsünü kabul etmediği için bağımsızlıkları desteklenmed". Röportaj. basnews.com/tr. 6 Nisan 2021. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021. 
  3. ^ "Evin Çiçek Ve eski bir gerlla Sakinenin dıramını anlattı". Röportaj. madiya.net/. 15 Ocak 2013. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021. 
  4. ^ "PKK'NİN 12 EYLÜL ÖNCESİ ÖLDÜRDÜĞÜ DEVRİMCİLER". Makale. Burak Eklik. 10 Kasım 2012. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021. 
  5. ^ "Evin Çiçek". Eser listesi. Bibliothèque nationale de France. 8 Mart 2013. Erişim tarihi: 10 Haziran 2021.