Uzunyayla

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara

Uzunyayla, Türkiye'de, İç Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Kızılırmak Bölümü'nde bulunan yüksek düzlük alan. Genel olarak Seyhan Nehri'nin kolu Zamantı Irmağı çevresindeki düzlüklerden oluşur. Arazi, genel olarak 1.500 m'den yüksek, düzlüklere gömülmüş vadi tabanlarında da 1.500 m'nin altında olan düzlükler biçimindedir. Güneydoğuki Tahtalı Dağları Uzunyayla'yı Doğu Anadolu'daki öteki dağlardan ayırır.

Gemerek-Şarkışla sınırından başlayan Uzunyayla, Kangal ilçesinin büyük bir kesimini de içine aldıktan sonra Gürün yöresinde Malatya sınırına dek uzanır. Uzunyayla; Gürün, Çetinkaya, Ulaş, Şarkışla ve Gemerek arasında 1.500-2.100 m. Yükselti kuşağına yayılan bir yüksek platolar topluluğudur. Güneyden Aras sistemine, kuzeyden dağ sistemine bağlı sıralarla deniz etkilerine kapanan Uzunyayla’da hem İç Anadolu hem de Doğu Anadolu karasal iklimi özellikleri görülmektedir. Yaylanın batı kesimlerinde yazları sıcak, kışları çok soğuk geçen yayla iklimi ağırlık kazanırken, Kangal-Gürün yörelerinde Doğu Anadolu’nun yüksek bölgelerine özgün; yazları daha serin, kışları çok soğuk geçen yayla iklimi egemen olmaya başlar. Yüzyıllarca süren kesimler ve bilinçsiz kullanım sonucunda, buralardaki meşe ve ardıç ormanları yok olmuştur. Şiddetli aşınımla toprak tabakası taşındığından çayırlar da pek azdır. Ayrıca soğuk iklim, yayla bitkilerini de sınırlamaktadır.

Uzunyayla’nın Kızılırmak, Kangal ve Tecer Vadilerine bakan yamaçlarında yükselti yavaş yavaş azaldığından bu kesimler genellikle kuru tarıma açılmış durumdadır.

Kışları çok sert geçer. Ekim ayından haziran başına değin don olayı yaşanır. Bozkır (ot) bitkileriyle kaplı olan Uzunyayla'da küçükbaş hayvan ve at yetiştirilir. Yerleşmeler vadi tabanlarındaki köylerde toplanmıştır.