Uyuşmazlık Mahkemesi (Türkiye)

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Türkiye Cumhuriyeti
Uyuşmazlık Mahkemesi
Uyusmazlik mahkemesi logo.png
Kuruluş 9 Temmuz 1945 (71 yıl önce) (1945-07-09)
Tür Uyuşmazlık Yargısı
Legal statüsü Yüksek Mahkeme
Merkez Ankara
Resmî diller Türkçe
Başkan Nuri Necipoğlu
Genel Sekreter Mevlüt Dönertaş
Resmî site Uyuşmazlık Mahkemesi

Uyuşmazlık Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerin altıncısıdır.

Mahkeme, 9 Temmuz 1945 tarihinde kabul olunan 4788 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kurulması Hakkında Kanun (mülga) ile kurularak görevine başlamış; kuruluş ve işleyişi 12 Haziran 1979 tarihinde kabul olunan 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun ile yeniden düzenmiştir.

Mahkemenin temel görevi; adli, idari ve askeri yargı organları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmektir. Kararlara temyiz yolu açık değildir. İlke kararları ve başkanın uygun göreceği karar bölümleri Resmi Gazete'de yayımlanır.

Görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Adli, idari veya askeri yargı organlarından en az ikisinin, açılan herhangi bir davada kendilerini görevli saymaları neticesinde ortaya çıkan olumlu görev uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak.
  • Adli, idari veya askeri yargı organlarında açılan herhangi bir davada, yargı organlarının tamamının kendilerini görevsiz saymaları sonucu ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamak.
  • Adli, idari veya askeri yargı organlarının aynı konudaki esasa ilişkin kararları arasındaki hüküm uyuşmazlıklarını, kesin olarak karara bağlamak.

Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Uyuşmazlık Mahkemesi, Hukuk ve Ceza Bölümleri olmak üzere iki kısımdan oluşur. Hukuk uyuşmazlıkları Hukuk bölümünde, ceza uyuşmazlıkları Ceza Bölümünde karara bağlanır. Her bölüm bir başkan ile 6 asıl üyeden kuruludur.[1] Mahkeme Başkanlığı ve Üyelikleri, diğer 5 yüksek mahkemenin başkan ve üyeleri arasından seçilenlerce, ikinci görev olarak yürütülmektedir.[2]

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı [değiştir | kaynağı değiştir]

Anayasa Mahkemesi Üyeleri arasından seçilmekte olup, bir yandan Anayasa Mahkemesi Üyeliği görevini de sürdüren bir yüksek mahkeme Başkanıdır. Başkanvekili de aynı yöntemle seçilip görev yapmaktadır.

Uyuşmazlık Mahkemesi Üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Hukuk Bölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

  • 2 Asıl, 2 Yedek Üyesi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından;
  • 2 Asıl, 2 Yedek Üyesi Danıştay Genel Kurulunca kendi başkan ve üyeleri arasından;
  • 2 Asıl, 2 Yedek Üyesi Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Genel Kurulunca askeri hakim sınıfından Daire Başkanları ve üyeler arasından;

Ceza Bölümü [değiştir | kaynağı değiştir]

  • 3 Asıl, 3 Yedek Üyesi Yargıtay Ceza Genel Kurulunca, kendi başkan ve üyeleri arasından,
  • 3 Asıl, 3 Yedek Üyesi Askeri Yargıtay Genel Kurulunca kendi Daire Başkanları ve üyeleri arasından

seçilerek görev yapar.[2]

Savcılık[değiştir | kaynağı değiştir]

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Başsavcısı, Askeri Yargıtay Başsavcısı ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Başsavcısı veya bunlar tarafından görevlendirilecek savcılar Uyuşmazlık Mahkemesi’nin de savcılarıdır.[2] Gerekli gördüklerinde veya Mahkemece gerekli görülen durumlarda yazılı olarak düşüncelerini bildirirler veya toplantılarda sözlü açıklamalarda bulunurlar; oya katılmazlar.[1] 

Raportörlük[değiştir | kaynağı değiştir]

Uyuşmazlık Mahkemesine, çalışmalarında yardımcı olmak üzere, başkanın takdir edeceği sayıda geçici raportör verilir.

Geçici raportörler, hakimlikte veyahut Hakimler Kanunu gereğince hakimlik ve savcılık sınıflarından sayılan hizmetlerde en az dört yılını ikmal etmiş ve üstün başarısıyla Uyuşmazlık Mahkemesinde yararlı olacağı anlaşılanlar ve aynı niteliklere sahip Danıştay tetkik hakimleri, savcıları, askeri hakimler ve savcılar arasından Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının isteği ve ilgilinin kabulüyle, mensup oldukları kurumların yetkili mercileri tarafından geçici olarak görevlendirilirler.

Raportörlerin görevlerini Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı belirler. Başkan gerekli görürse, dosyayı raporu düzenlemek üzere bir üyeye de verebilir. Raporlarda, raporun yazanın doğru bulduğu sonuca ilişkin gerekçeli düşüncesi de belirtilir.[2]

Görevdeki başkan ve üyeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Hukuk Bölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

# Adı Başlama Tarihi Görevi Seçildiği yer
1 Nuri Necipoğlu 22 Mart 2016 Başkan Anayasa Mahkemesi
2 Başkanvekili Anayasa Mahkemesi
3 Ali Çolak 31 Ekim 2013 Asıl üye Yargıtay
4 Hakim Albay Mehmet Akbulut 6 Aralık 2013 Asıl üye Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
5 Alaittin Ali Öğüş 6 Haziran 2014 Asıl üye Danıştay
6 Yusuf Ziyaattin Cenik 6 Temmuz 2015 Asıl üye Yargıtay
7 Hakim Albay Yüksel Doğan 6 Temmuz 2015 Asıl üye Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
8 Süleyman Hilmi Aydın 10 Eylül 2015 Asıl üye Danıştay
9 Yedek üye Yargıtay
10 Ahmet Tevfik Erginbay 6 Temmuz 2015 Yedek üye Yargıtay
11 Hakim Albay Abdurrahman Beşiroğlu 6 Temmuz 2015 Yedek üye Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
12 Hakim Albay Fikret Eres 6 Temmuz 2015 Yedek üye Askeri Yüksek İdare Mahkemesi
13 Birgül Kurt 10 Eylül 2015 Yedek üye Danıştay
14 Turgay Tuncay Varlı 10 Eylül 2015 Yedek üye Danıştay

Ceza Bölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

# Adı Başlama tarihi Görevi Seçildiği yer
1 Nuri Necipoğlu 22 Mart 2016 Başkan Anayasa Mahkemesi
2 Başkanvekili Anayasa Mahkemesi
3 Asıl üye Yargıtay
4 Hakim Albay Mehmet Avcıoğlu 27 Eylül 2013 Asıl üye Askeri Yargıtay
5 Hakim Albay Yusuf Tamer Çetin 10 Şubat 2014 Asıl üye Askeri Yargıtay
6 Kenan Yumuşak 3 Mart 2015 Asıl üye Yargıtay
7 Osman Atalay 6 Temmuz 2015 Asıl üye Yargıtay
8 Hakim Albay Sevilay Temizyürek Batır 6 Temmuz 2015 Asıl üye Askeri Yargıtay
9 Doktor Hakim Albay İlker Uçdu 25 Eylül 2014 Yedek üye Askeri Yargıtay
10 Rıza Akbal 6 Temmuz 2015 Yedek üye Yargıtay
11 Kürşat Hamurcu 6 Temmuz 2015 Yedek üye Yargıtay
12 Hüseyin Kocabey 6 Temmuz 2015 Yedek üye Yargıtay
13 Hakim Albay Hakan Kutlu 6 Temmuz 2015 Yedek üye Askeri Yargıtay
14 Hakim Albay Aslan Duru 6 Temmuz 2015 Yedek üye Askeri Yargıtay

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]