Uygur kağanları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Uygur Kağanlığı kağanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra Uygur unvanı Çinden verilen unvan Soyadı ve ad Süre
Kabile dönemi
Kertö Tigin Tè jiàn qí jīn (Kı-tio Ti-cin)

特健俟斤

Alp İlteber[1] (Çince kişisel adı Pusa, Türkçesi muhtemelen Barsıg) 菩薩俟斤
Han-hai askerî valisi

(Bu dönemde Uygur bölgesine Çin tarafından atanan valilerin bir listesi verilmiştir.)

Tumidu

吐迷度

?—648
Bolun

婆闰

648661
Bilig

比栗 (比粟毒)

661—?
Tutukçıg

独解支

?—715
Fú dì fú

伏帝匐

715—?
Çengçon

承宗

?—727
Fudinan

伏帝難

727—?
Uygur (回紇) kağanı
1 Kutlug Bilge Kül Kağan
骨咄禄毗伽阙可汗
懷仁可汗 Yaglakar Boyla
藥羅葛骨力裴羅
744747
2 Çabış Tigin

Bayan Çor Kağan
葛勒可汗

英武威遠可汗 Yaglakar Bayan Çor
藥羅葛磨延啜
747759
3 Bögü Kağan
牟羽可汗
Tengri Kağan
登里可汗
Alp Kağan
英義可汗
藥羅葛移地健 759780
4 Alp Kutlug Bilge Kağan (Tun Baga Tarkan)
合骨咄禄毗伽可汗
武義成功可汗
长寿天亲可汗
Yaglakar Tun Baga Tarkan
藥羅葛頓莫賀达干
780789
Uygur (回鹘) kağanı
5 Ay Tengri Kut Bolmış Kutlug Bilge Kağan

(Külüg Bilge Kağan)
愛登里邏汨沒密施俱錄毗伽可汗

忠貞可汗 藥羅葛多邏斯 789790
6 Ur Çor Kağan

Kutlug Bilge Kağan
汨咄錄毗伽可汗

奉诚可汗 藥羅葛阿啜 790795
7 Kutluk Bilge Kağan

Ay Tengride Kut Bolmış Kutluğ Bilge Kağan
愛騰里邏羽錄沒密施合祿胡毗伽可汗

懷信可汗 骨咄祿 795805
8 Alp Külüg Bilge Kağan
滕里野合俱錄毘伽可汗
805808
9 Alp Bilge Kağan

Ay Tengride Kut Bolmış Alp Bilge Kağan
愛登里羅汩密施合毗伽可汗

保義可汗 808821
10 Küçlüg Bilge Kağan

登囉羽錄沒密施句主毗伽可汗

崇德可汗 821824
11 Kasar Kağan

Ay Tengride Ülüg Bolmış Bilge Kağan
愛登里囉汩沒密施合毗伽可汗

昭禮可汗 曷薩特勒 824832
12 Külüg Beg

Ay Tengride Ülüg Bolmış Kutluğ Bilge Kağan
愛登里囉汩沒密施合句錄毗伽可汗

彰信可汗 胡特勒 832839
13 II. Kasar Kağan

(Çin tarafından resmî Uygur kağanı olarak

sayılsa da egemen bir kağan olamamıştır.)

阖馺特勒 839840
14 Üge Kağan (Son egemen Uygur kağanı)

乌介可汗

烏介特勒 841846
15 Ormaz (Egemen değildir.)

遏捻可汗

遏捻特勒 846848
16 Menglig Kağan "Pan Tigin" (Egemen değildir.)

Ay Tengride Kut Bolmış Alp Kutluğ Bilge Kağan
溫祿登里邏汩沒密施合俱錄毗伽可汗

怀建可汗 厖特勒 848—?

Kansu Uygur Kağanlığı kağanları[değiştir | kaynağı değiştir]

Sıra Uygur unvanı Çinden verilen unvan Soyadı ve ad Süre
1 Ormaz

烏母主可汗

英義可汗 藥羅葛仁美 ?—924
2 Yaglakar Argun 順化可汗(後唐封)
奉化可汗(後晉封)
藥羅葛狄銀 (Tigin)
藥羅葛阿咄欲
藥羅葛仁裕
924959
3 Ying

(Türkçe adı bilinmiyor.)

景瓊 959977?
4 Yaglakar Bilge Kağan 夜落紇·密禮遏
(Yaghlaqar Bilga)
980998?
5 Lu Şeng

(Türkçe adı bilinmiyor.)

祿勝 998?—1003?
6 III. Yaglakar

(Çong-şun Bay Kağan)

忠順保德可汗 (Yaghlaqar=藥羅葛=夜落紇=夜落隔) 1003?—1016
7 Guī huà

(Türkçe adı bilinmiyor.)

懷甯順化可汗 夜落隔·歸化 10161023
8 Ubangu Kağan 寶國可汗
寶物可汗
歸忠保順可汗(北宋封)
夜落隔·通順 10231028
9 Yasug Kağan 伊嚕格勒·雅蘇
(Yaghlaqar=伊嚕格勒=夜落隔)
10281036
國亡,被西夏李元昊吞併。

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bu çağda başlarında Alp İlteber unvanını taşıyan, Pusa isimli biri bulunuyordu. İbrahim Sarı, Şanlı Türk Tarihi, s. 94.

程溯洛:〈甘州回鶻可汗譜系考〉,《唐宋回鶻史論集》(北京:人民出版社,1994),頁140-149。 James R. Hamilton, Les Ouighours a l'epoque des Cinq Dynasties d'apres les Documents Chinois (Paris, 1955)=耿昇、穆根來譯:《五代回鶻史料》(烏魯木齊:新疆人民出版社,1982),頁153-154。