Un helvası

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Un helvası
Ülke(ler) Türkiye
Türü Helva
Ana malzemeler süt veya su,un,şeker

Un helvası, ana maddeleri un, su, tereyağı ve şeker olan, bayramlarda, kandillerde ve perşembe gecelerinde özellikle yapılan ünlü bir Türk tatlısıdır. Höşmerim olarak adlandıran iller vardır. Çamlıdere Höşmerim Tatlısı, Sivrihisar Höşmerim Tatlısı, Kırşehir Höşmerim Tatlısı bunlara örnek verilebilir.

Neden Yapılır?[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimi zaman sevinçleri anlatmak ve komşular, sevdiklerimiz ile paylaşmak adına kimi zamanda vefatlarda yapılır. Türk mutfağında damak tatlandıran bir lezzet oluşundan önce sosyolojik bir olgudur, kökeni paylaşmak, yardımlaşmak, anmaktır aslında. Maddi olarak oldukça ucuz elde edilir ama Türk toplumundaki yeri manevi bakımdan güçlü ve kaybolmayacak bir değerdir. Osmanlı mutfağında yaygın kullanılan helva kimi zaman Çam fıstığı ile damakları tatlandırır. Su veya süt ile yapıldığı gibi ana maddesi olan tereyağını değiştirerek sadece sıvı yağ ile yapılarak daha yumuşak kıvamlı olarak da uygulanabilir.[1]

Hazırlanışı ve servisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Un helvası (6).JPG

Kısık ateşte hazır bulunan şekerli suya, önceden kavrulmuş un-yağ karışımı yavaşça dökülür. Hemen ardından karıştırılmaya başlanır. Karıştırma işlemi, karışımın miktarına göre yarım saat ile bir saat boyunca sürebilir. Bu esnada karışıma süt eklenir. Karıştırma işlemi, karışımın sertleşip siyah bir renk almasıyla sona erer. Daha önceden yağda kavrulmuş fıstık, helvaya ilave edilir. Un helvası karıştırılırken, tahta kaşık kullanılmaya dikkat edilmelidir. Çünkü tahta kaşık, kullanılan tencereyi çizmez.

Karıştırma işleminin ardından ocaktan alınan helva, 20 dakika boyunca oda sıcaklığında soğumaya bırakılır. Un helvası sıcak yenmez, oda sıcaklığına ulaşmış veya buzdolabında soğutulmuş helva idealdir. Soğuyan helva tabaklara konularak servis edilir. Servis sırasında hazmı kolaylaştırması için soğuk şerbet de ikram edilir.

Yapılışına ve Yörelere Göre Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Pakuk[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı mutfağında yer alan un helvası çeşididir.[2]Dağıstan'da yapılan bir un helvasıdır.[3]

Gaziler Helvası[değiştir | kaynağı değiştir]

Osmanlı mutfağında yer alan un helvası çeşididir.[4]Edirne'ye özgü bir tatlı olan gazi helvası, Balkan ülkelerinde de tüketilir.[5]

Kars Umaç Helvası[değiştir | kaynağı değiştir]

Kars'ta yapılan bir çeşit un helvasıdır.[6][7]

Malatya Güvey Helvası[değiştir | kaynağı değiştir]

Malatya'da şerbet dökülmeden sadece toz şekerle yapılan bir çeşit un helvasıdır.[8]

Tekirdağ Peynir Helvası[değiştir | kaynağı değiştir]

Tekirdağ iliyle özdeşlemiş olan Tekirdağ Peynir Helvası tuzsuz peynir, beyaz şeker, buğday unu ile yumurta sarısı veya renklendirici(E160a (karoten)) kullanılarak üretien peynirli un helvasıdır. Tekirdağ Peynir Helvası Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[9][10]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2015. 
  2. ^ Sarı, İbrahim (13 Eylül 2017). Her Derde Deva Osmanlı Yemekleri: Güzel Yemekler. noktaekitap. 
  3. ^ "Dağıstan lezzetleri 'hinkal' ve 'pakuk' ile Yalova'da sofraları tatlandırıyorlar". www.aa.com.tr. 9 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2021. 
  4. ^ Sarı, İbrahim (13 Eylül 2017). Her Derde Deva Osmanlı Yemekleri: Güzel Yemekler. noktaekitap. 
  5. ^ "Gaziler Helvası Tarifi: Gaziler Helvası Nasıl Yapılır? | Lezzet". www.lezzet.com.tr. 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2021. 
  6. ^ "Umaç Helvası ( Kars)". Nefis Yemek Tarifleri. 6 Nisan 2016. 15 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2021. 
  7. ^ Alamy, Fotoğraf:. "Umaç helvası tarifi". www.hurriyet.com.tr. 9 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2021. 
  8. ^ Erke, Ebru. "Hakikaten Malatya'nın bulunmazmış eşi". www.hurriyet.com.tr. 4 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2021. 
  9. ^ https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/abffc634-4e92-44b7-8135-be6b92b6fd36.pdf
  10. ^ https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38186