İçeriğe atla

Ukrayna Hava Kuvvetleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Ukrayna Hava Kuvvetleri
Повітряні Сили України
Ukrayna Hava Kuvvetleri arması
Etkin1917-1921, 1992-günümüze
Ülke Ukrayna
TipiHava kuvvetleri
Büyüklük36.300 personel
144 uçak[1][2]
ParçasıUkrayna Silahlı Kuvvetleri
KarargâhVinnitsya, Ukrayna
SavaşlarıUkrayna-Sovyet Savaşı
Polonya-Ukrayna Savaşı
Donbass Savaşı[3]
Rusya-Ukrayna Savaşı
Rusya'nın Ukrayna'yı işgali
Komutanlar
KomutanOrgeneral Serhiy Drozdov[4]
Nişanlar
Sancak
Kanat sembolü
Madalyon

Ukrayna Hava Kuvvetleri (Ukraynaca: Повітряні сили Збройних сил України, romanize: Povitryani syly Zbroynykh syl Ukrayiny), Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin hava kuvvetleri ve sekiz kolundan biridir.[5][6] Mevcut hali, 2004 yılında Ukrayna Hava Savunma Kuvvetleri'nin Hava Kuvvetleri ile birleştirilmesi sonucu ortaya çıktı. Başlıca görevi Ukrayna'nın hava sahası egemenliğini korumak, hava desteği sağlamak ve kara ile deniz kuvvetlerine yardımcı olmaktır.

1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından birçok uçak Ukrayna topraklarında kaldı. Bağımsızlığın ilanının ardından Ukrayna Hava Kuvvetleri, kronik yatırım eksikliği nedeniyle zorluklar yaşadı. Bu durum, envanterdeki uçakların büyük bir kısmının hizmet dışı kalmasına veya kullanılamaz hale gelmesine yol açtı.[7] Ancak ülkenin savunma sanayi kuruluşu Ukroboronprom ve onun iştiraki Antonov, eski uçakların bakımını yapabilme kapasitesine sahiptir.[8]

Ukrayna Hava Kuvvetleri, 2014 yılında Donbas Savaşı'na katıldı.[3] Ateşkesin ardından birliklerin bu bölgede görev yapması yasaklandı.[9] Şubat 2022'den itibaren hava kuvvetleri, Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline karşı sürekli savaş operasyonları yürütmektedir. Günümüzde F-16,[10] Mirage 2000 ve Sovyet yapımı uçaklardan oluşan bir filoyu kullanmaktadır.[11][12]

Envanter

[değiştir | kaynağı değiştir]

Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin operasyonel uçak sayısına ilişkin son güvenilir veriler Aralık 2021'e dayanmaktadır. Mevcut çatışmaların tırmanmasıyla birlikte yaşanan kayıplar, teknik yenilemeler ve yapılan bağışlar, aşağıda belirtilen ekipman sayılarında değişikliklere yol açmış olabilir.

Aralık 2023 itibarıyla, özellikle savaş uçakları olmak üzere halen hizmet veren uçakların sayısı belirsizdir. Flight Global'in 2021 verilerine göre, Ukrayna'nın 2021 yılında 43 adet MiG-29, 12 adet Su-24, 17 adet Su-25 ve 26 adet Su-27 uçağı aktif hizmet vermektedir.[13]

Mevcut envanter

[değiştir | kaynağı değiştir]
Görsel Hava aracı Menşei Tür Varyant Sayı Notlar
Savaş uçakları
Rafale  Fransa Çok maksatlı 0 / 100
  • 17 Kasım 2025'te, 10 yıllık bir süre içinde 100 adede kadar Rafale jet uçağı satın almak için bir anlaşma imzalandı.
  • Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından, hava kuvvetlerini yeniden inşa etme programı kapsamında tedarik edilecektir.
JAS 39 Gripen  İsveç Çok maksatlı C/D 0 / 150
  • 150 adet sipariş edildi; teslimatların 2026'da başlaması planlanmaktadır.
  • Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından, hava kuvvetlerini yeniden inşa etme programı kapsamında tedarik edilecektir.
F-16 Fighting Falcon  ABD Çok maksatlı A/AM ~20 / 85
  • Toplamda 85 adet teslim edilecek.
Mirage 2000  Fransa Çok maksatlı 5F ~10 / 20
  • Belirtilmeyen sayıda sipariş edildi.
MiG-29  Sovyetler Birliği Çok maksatlı S/M1/M2/UB/G/AS 45
Su-24  Sovyetler Birliği Saldırı M/MR 13
Su-25  Sovyetler Birliği Saldırı / Yakın hava desteği M1/M1K/UB/UBM1/UBM1K 17
Su-27  Sovyetler Birliği Hava üstünlüğü S/P/P1M/UB/UM 23
Havadan erken ihbar ve kontrol uçakları
Saab 340  İsveç Havadan erken ihbar ve kontrol ASC 890 0 / 2
  • 2 adet sipariş edildi.
Nakliye uçakları
An-24  Sovyetler Birliği Taktik hava nakliyesi 3
An-26  Sovyetler Birliği Taktik hava nakliyesi 19
An-70  Ukrayna Taktik hava nakliyesi 1
Helikopterler
Mi-8  Sovyetler Birliği Genel maksat Mi-8TB/MSB-V 15
Komuta merkezi Mi-9 2+
Genel maksat Mi-17E/M/V-5 7
  • 2022'den beri birçok ülke tarafından bağışlandı.
Eğitim uçakları
L-39 Albatros  Çekya Jet eğitimi C/M1 42
İnsansız hava araçları
Bayraktar TB2  Türkiye SİHA ~40
  • En az 8 tanesi Baykar tarafından bağışlandı.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "БІЛА КНИГА 2013" (PDF). Mil.gov.ua (Ukraynaca). 30 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ekim 2018. 
  2. ^ "Міністерство | Міністерство оборони України". Mil.gov.ua (Ukraynaca). 31 Aralık 2016. 10 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2018. 
  3. ^ a b "Arşivlenmiş kopya". 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2014.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "HA12714" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: Kaynak gösterme)
  4. ^ Serhiy Drozdov appointed commander of Ukrainian Air Force 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Interfax-Ukraine (20 July 2015)
  5. ^ "Military Balance in Europe 2011", The Military Balance, TANDF online, cilt 111, ss. 73-172, 7 Mart 2011, doi:10.1080/04597222.2011.559835, 21 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi24 Ekim 2018 
  6. ^ "Military Balance in Russia and Eurasia 2023", The Military Balance, 123, ss. 165-170, 201-205, 14 Şubat 2023, doi:10.1080/04597222.2023.2162717 
  7. ^ "Ukraine returns combat aircraft to service". 30 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ekim 2014. 
  8. ^ "Combat Aircraft, Countries Compared". Nationmaster. 3 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2014. 
  9. ^ "СНБО: расторжение минских договоренностей даст повод РФ ввести "миротворцев"". LB.ua. 10 Kasım 2014. 10 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2014. 
  10. ^ Manuel, Rojoef (26 Kasım 2024). "Netherlands Delivers Final F-16 Training Jets for Ukraine to Romania". The Defense Post (İngilizce). Erişim tarihi: 26 Kasım 2024. 
  11. ^ "Ukraine uses French Mirage jets for first time in repelling massive Russian attack". Politico (İngilizce). 7 Mart 2025. Erişim tarihi: 7 Mart 2025. 
  12. ^ "Ukraine receives first F-16 fighter jets to bolster defenses against Russia, officials tell AP". AP News (İngilizce). 31 Temmuz 2024. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2024. 
  13. ^ Hoyle 2021.

Dış bağlantılar

[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Ukrayna Hava Kuvvetleri ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.
"https://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=Ukrayna_Hava_Kuvvetleri&oldid=36527617" sayfasından alınmıştır