Tydeus

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Tydeus ( /ˈtdiəs, -djs, ˈtɪdiəs/ ; Eski Yunanca : Τυδεύς Tūdeus) Yunan mitolojisindeki bir Aetolia kahramanıdır ve Truva Savaşından önceki nesilde yaşamıştır. Thebai'ye Karşı Yediler'den biriydi ve sıkça Tydides aile adıyla anılan Diomedes'in babasıydı.

Aile[değiştir | kaynağı değiştir]

Tydeus, Oeneus'un oğluydu. Tydeus'un annesi ya Oeneus'un ikinci eşi Periboea, ya da Oeneus'un kızı Gorge idi. Tydeus, Deipyle ile evlenmiştir ve bu birliktelikten Diomedes doğmuştur.

Tydeus, amcası Agrius tarafından Kalidon'dan kovulmuştur. Bunun sebebi ya kardeşini; ya da Agrius dışındaki bir amcasının altı oğlunu yani kuzenlerini öldürmesidir. Bu yüzden Kalidon'dan sürülmüştür ve Argos'a gitmiştir. Burada, kral Adrastus'un kızı Deipyle ile evlendi.

Thebai'ye Karşı Yediler[değiştir | kaynağı değiştir]

Yedilerin Buluşması[değiştir | kaynağı değiştir]

Tydeus'u sarayına kabul eden Argos Kralı Adrastos, Oidipus'un sürgündeki oğlu Polyneikes'i de sarayına kabul eder; Polyneikes, Thebai'nin yönetimini, kovulmandan önce kardeşi Eteokles ile paylaşıyordu. Bir gece geç saatlerde, sürgündeki iki genç, Adrastos'un sarayındaki misafir odası konusunda şiddetli bir tartışmaya girerler. Gürültüyle uyanan Adrastos salona koşar ve iki adamı kavga ederken bulur. O zaman Adrastos, “kızlarını bir yaban domuzu ve bir aslana boyun eğdirmesini” söyleyen kehaneti hatırlar.[1] Adrastos, Tydeus'un yaban domuzu ve Polyneikes'in aslan olduğunu düşünür (ya vahşice dövüşmeleri, ya kalkanlarına işlenmiş hayvanlar,[1] ya da giydikleri hayvan postları yüzünden[2] ) ve kızlarını onlarla evlendirdi. Böylece ikisi de Adrastos'a damat oldular.

Evlilik yoluyla, Polyneikes ve Tydeus, Argos'un prensleri oldular, çocukları oldu ve genellikle iyi yaşadılar. Adrastos, krallıklarını onlara geri vermeye yardım edeceğine söz verdi (ya da mitin diğer versiyonlarında, Polyneikes, Adrastos'tan Thebai'yi geri almasına yardım etmesini ister) [3] ve Thebai'ye Karşı Yediler seferini organize ederler. Böylece, o zamana kadar Yunanistan'da toplanmış en büyük ordu Argolis'ten (Argos çevresi) ayrılır.

Nemean Oyunları[değiştir | kaynağı değiştir]

Seferden kısa bir süre sonra Nemea'ya gelir ve orada, Kral Lycourgos'un genç oğlu bir yılan tarafından öldürülmüştür. Buna karşılık, Adrastos'un adamları yılanı öldürdü, çocuğu gömdü ve onuruna ilk Nemea Oyunlarını düzenledi (alternatif kaynaklar, Herakles'in Nemea Aslanı zaferini, ilk oyunların başlangıcı olarak gösterir). Tydeus bu oyunlarda boks müsabakasını kazandı.[4]

Thebai Elçisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Tydeus, Eteokles'in askerleriyle savaşıyor

Sefer Cithaeron'a ulaştığında, Tydeus, Polyneikes'in haklarının ve Thebai'nin iadesini talep etmek için gönderildi. Ancak, Tydeus, Eteokles tarafından görmezden gelindiği için hüsrana uğradı. Böylece, birden fazla erkeğe meydan okudu ve her birini Athena tarafından kendisine verilen güçle yendi.

Tydeus müttefiklerine dönerken, Thebai'li Maeon ve Polyphontes, elli kişilik bir kuvvet topladı ve Tydeus'u pusuya düşürdü. Tydeus, tanrılardan gelen işaretler nedeniyle yaşamasına izin verdiği Maeon dışında herkesi öldürdü.[5]

Yamyamlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Savaş sırasında Tydeus, Astacus'un oğlu Melanippus tarafından ölümcül yaralandı. Tanrıça Athena, Tydeus'u ölümsüz kılmayı amaçlıyordu, ancak bunu bilen ve Tydeus'tan nefret eden kahin Amphiaraus, Melanippus'un kafasını kesip onun önüne attı. Bunun üzerine Tydeus, adamın beynini yemeye başladı. Amphiaraus'un tahmin ettiği gibi, Athena, Tydeus'un davranışından o kadar tiksinir ki fikrini değiştirdi ve Tydeus'un ölmesine izin verdi.

Edebiyat ve sanatta[değiştir | kaynağı değiştir]

Tydeus ve Ismene, Korint siyah figürlü amfora, yakl. MÖ 560, Louvre (E 640)

7. yüzyıl şairi Mimnermos, Antigone'un kız kardeşi Ismene'nin ölümünü Tydeus'a atfeder. Başka hiçbir klasik yazar, bu hikayeden bahsetmez, ancak sahne, şimdi Louvre'da bulunan 6. yüzyıldan kalma bir Korinth siyah figürlü amforada temsil edilir.[6]

Tydeus ayrıca Aiskhylos'un Thebai'ye Karşı Yediler adlı oyununda "Yedi"den biri olarak geçer ve Euripides'in Fenikeli Kadınlar adlı oyununda da aynı şekilde yer alır. Melanippus ile karşı karşıya gelir ve Melanippus'u öldürür, ancak kendisi de ölümcül şekilde yaralanır. Efsanenin diğer versiyonlarında, tanrıça Athena'nın onu ölümsüz yapmayı planladığı, ancak Tydeus'un kibirli bir şekilde mağlup Melanippus'un akan beynini yemesinden sonra reddettiği ayrıntısı eklenir.

Tydeus, İlyada'da birçok kez geçer. En dikkate değer yer, Agamemnon'un Diomedes'e babası Tydeus'un yaptıklarını hatırlattığı Kitap IV'tür. Agamemnon yukarıdaki bölümde anlatılan olayları anlatır.[7]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Apollodorus 3.6 (p. 51 Anthology of Classical Myth Translated by Stephen M. Trzaskoma)
  2. ^ Hyginus (p. 237 Anthology of Classical Myth Translated by Stephen M. Trzaskoma)
  3. ^ Hyginus (p. 237 Anthology of Classical Myth Translated by Stephen M. Trzaskoma).
  4. ^ Apollodorus 3.6 (p. 51-2 Anthology of Classical Myth Translated by Stephen M. Trzaskoma)
  5. ^ Apollodorus, 1.8.5 & 3.6.1-8; Homer, Iliad 4.394 ff.
  6. ^ Cambridge History of Classical Literature: Early Greek Poetry. vol. 1, part 1. Cambridge University Press. 1989. s. 95. ISBN 0-521-35981-3. 
  7. ^ Homer. The Iliad (translated by Richmond Lattimore). Chicago: University of Chicago Press, 1951, p. 123.