Trakya-Paşaeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Lüleburgaz Kongresi İdare Heyeti, 31 Mart 1920.
Oturanlar soldan sağa: Şakir Bey, Cafer Tayyar Paşa, Şevket Bey, Hilmi Bey[1]

Trakya-Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti, 30 Kasım 1918 tarihinde Edirne'de kurulan Türk Ulusal Hareketi yanlısı cemiyet.

Tarihçe[değiştir | kaynağı değiştir]

Cemiyetin Talat Paşa'nın yönlendirmesi ile 2 Kasım 1918'de İstanbul'da tacir Kasım Bey'in Küçük Kınaciyan Hanı'ndaki yazıhanesinde Edirne milletvekili Faik Bey, Edirne Belediye Başkanı Şevket Bey, avukat Mehmet Şerafettin Bey ve Edirneli yurtseverlerin katılımı ile yapılan toplantıda kurulmasına karar verilmiş; 30 Kasım 1918 tarihinde de Edirne merkez olmak üzere resmen kurulmuştur.[2] Talat Paşa'nın da üyesi olduğu cemiyet Teşkilât-ı Mahsusa kanalıyla devlet tarafından desteklenmiştir.[3]

Osmanlı İmparatorluğunun yıkılacağını düşünen bu cemiyet, yıkılma tehlikesine karşın Batı Trakya ve Trakya'yı tek bayrak altında toplamak, Trakya'daki Müslüman nüfusa sahip çıkmak ve bu bölgede bir Türk devleti kurmak amacıyla kurulmuştur. Çıkardıkları Yeni Edirne ve Ahali gazeteleriyle de bu düşüncelerini savunmuşlardır. İşgallere karşı yaptıkları mücadele döneminde kısa süreli de olsa bölgesel bir hükûmet kurarak direnişleri güçlendirmeye çalışmışlardır. 7 Eylül 1919'daki Sivas Kongresi sonrasında ise Anadolu'daki diğer cemiyetler ile birleşerek Anadolu ve Rumeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti çatısına girmiştir.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bıyıklıoğlu, Tevfik (1992). Trakya'da Milli Mücadele. 2. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. 
  2. ^ Güner, Zekai (1998). Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin Kuruluşu ve Faaliyetleri (1 Aralık 1918-13 Mayıs 1920). Ankara: Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları. s. 203. 
  3. ^ Bıyıklıoğlu, Tevfik (1992). Trakya'da Milli Mücadele. 1. Ankara: Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu. s. 121-125.