Toksisite

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Kafatası ve kemikler yaygın bir toksisite sembolüdür

Toksisite, bir maddenin canlı bir organizmaya zarar verme derecesidir.[1] Toksikolojinin ilgi konusudur.

Toksikolojideki ana fikir, aşırılığa götürüldüğünde neredeyse her şeyin toksik olduğudur. Etkiler doza bağlıdır: hatta su bile çok fazla alındığında 'su zehirlenmesine' yol açabilir. Elapid yılan zehiri gibi çok toksik bir madde için bile belli bir dozun altı toksik değildir.

Toksisite türe özgüdür.[2] Bir hayvan için toksik olan bir doz, bir başkası için toksik olmayabilir.

Akut toksisite[değiştir | kaynağı değiştir]

Akut toksisite bir maddenin tek bir maruziyetten[3] ya da kısa sürede (genellikle 24 saatten az) birçok maruziyetten dolayı sebep olduğu kötü etkilerini açıklar.[4] Akut toksisite olarak bilinmesi için, kötü etkiler, maddenin maruziyetten sonraki 14 gün içinde gerçekleşmelidir.

Akut toksisite, kronik toksisiteden farklıdır. Kronik toksisite, daha uzun bir süre boyunca (aylar veya yıllar) bir maddeye genellikle daha düşük seviyelerde maruz kalmanın kötü sağlık etkilerinden bahseder.

İnsanları akut (veya kronik) toksisite araştırmaları için test etmenin yanlış olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte, insanların madde ile kazara temas ettiği vakaların araştırılmasından bazı bilgiler elde edilebilir (örn. Fabrika kazaları). Aksi takdirde, akut toksisite verilerinin çoğu hayvanlar üzerinde yapılan testlerden veya son zamanlarda in vitro test yöntemlerinden ve benzer maddelerle ilgili verilerden elde edilen çıkarımlardan gelmektedir.[3][5]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Merriam-Webster.
  2. ^ "Toxicity endpoints & tests". AltTox.org. 19 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2012. 
  3. ^ a b "The MSDS HyperGlossary: Acute toxicity". Safety Emporium. 16 Ağustos 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2006. 
  4. ^ Compendium of Chemical Terminology Internet edition. Acute toxicity.
  5. ^ Walum E (1998). "Acute oral toxicity". Environmental Health Perspectives. 106 Suppl 2: 497-503. doi:10.2307/3433801. PMC 1533392 $2. PMID 9599698.