Thrasiboulos
| Thrasiboulos | |
|---|---|
 Thrasiboulos, Otuz Tiran'a karşı başarılı seferi için bir zeytin tacı alıyor. Andrea Alciato'nun Emblemata'sından. | |
| Doğum | y. MÖ 455 - MÖ 441 |
| Ölüm | MÖ 388 (53-67 yaşında) Aspendos (günümüzde Serik, Antalya, Türkiye) |
| Bağlılığı | Atina |
| Rütbesi | Stratigos |
| Çatışma/savaşları | |
Thrasiboulos, (/ˌθræsɪˈbjuːləs/ ; Grekçe: Θρασύβουλος; y. MÖ 440-388) Atinalı bir general ve demokratik liderdi. MÖ 411'de, Atina'daki bir oligarşik darbenin ardından, Sisam'daki]] demokrasi yanlısı denizciler onu general olarak seçtiler ve bu da onu darbeye karşı başarılı olan demokratik direnişin baş lideri yaptı. General olarak, tartışmalı soylu Alkibiadis'i sürgünden geri çağırmaktan sorumluydu ve ikisi sonraki birkaç yıl boyunca yoğun bir şekilde birlikte çalıştılar. 411 ve 410 yıllarında Thrasiboulos, Alkibiadis ve diğerleriyle birlikte birçok kritik Atina deniz zaferinde komutayı elinde bulundurdu.
Atina'nın Peloponez Savaşı'ndaki yenilgisinden sonra Thrasiboulos, muzaffer Spartalılar tarafından Atina'ya dayatılan Otuz Tiran olarak bilinen yeni oligarşik hükümete karşı demokratik direnişe önderlik etmiştir. MÖ 404'te Sparta yönetimindeki Attika'yı işgal eden küçük bir sürgün gücüne komuta etmiş ve art arda gelen savaşlarda önce bir Sparta garnizonunu, ardından da oligarşinin güçlerini yenmiştir. Bu zaferlerin ardından Atina'da demokrasi yeniden kuruldu. MÖ 4. yüzyılda yeniden canlanan bu demokrasinin lideri olarak Thrasiboulos, Sparta'ya karşı bir direniş politikasını savunmuş ve Atina'nın imparatorluk gücünü yeniden tesis etmeye çalışmıştır. Korint Savaşı sırasında bir Atina deniz kuvvetine liderlik ederken MÖ 388'de öldürülmüştür.
Thrasiboulos, başarılı bir askeri komutan olarak yaygın olarak tanınmıştır. Önde gelen antik tarihçilerin çoğu, MÖ 411'deki dramatik Atina zaferlerinin sorumluluğunu Alkibiadis'e atfetse de, Cornelius Nepos gibi birkaç tarihçi, Thrasiboulos'un bu savaşlarda oynadığı belirleyici role dikkat çekmiştir. Donald Kagan ve R. J. Buck gibi daha yakın tarihli tarihçiler ise bu analizi destekleme eğiliminde olmuş ve Thrasiboulos'un tüm bu savaşlarda Atina stratejisinin oluşturulmasında oynadığı role ve özellikle de Alkibiadis'in kuvvetlerini bozguna uğramaktan kurtaran ve olası bir Atina yenilgisini muhteşem bir zafere dönüştüren Kizikos'taki belirleyici eylemine işaret etmişlerdir.[1][2] R. J. Buck, Thrasiboulos'un "anti-demokratik bir antik tarih yazımı geleneğinden" muzdarip olduğunu ve bunun birçok yazarın demokrasinin en güçlü savunucularından birinin başarılarını küçümsemesine yol açtığını öne sürmüştür.[3]
Thrasiboulos, kariyeri boyunca Atina'da demokrasiyi rakiplerine karşı savundu. Samosluların demokrasilerini savunmak için güvendiği ve donanmanın 400'lerle yaşadığı sıkıntılı çatışma döneminde liderlik etmesi için seçtiği az sayıdaki seçkin vatandaştan biriydi. Daha sonra, Otuz Tiran'a karşı mücadelesinde Thrasiboulos, çok az kişinin yapacağı gibi hayatını riske attı ve eylemleri demokrasinin hızla yeniden tesis edilmesini sağladı. Cornelius Nepos'un sözleriyle,
Bu en asil eylem, o halde, tamamen Thrasiboulos'un eylemidir; zira, Lakedaimonlular tarafından atanan Otuz Tiran, Atina'yı kölelik durumunda baskı altında tutmuş ve savaşta talihin esirgediği çok sayıda yurttaşı kısmen ülkelerinden sürmüş, kısmen de öldürmüş ve müsadere edilen mallarını kendi aralarında bölüştürmüşken, o, yalnızca ilk değil, aynı zamanda başlangıçta onlara savaş ilan eden tek kişiydi.[4]
John Fine, Thrasiboulos ve diğer demokratların Otuzlar'a karşı kazandıkları zaferin ardından gösterdikleri merhametin, Atina'da istikrarlı bir yönetimin yeniden kurulmasına önemli bir katkı olduğunu belirtiyor. Yunan dünyasındaki birçok şehir devleti iç savaş ve misillemelerden oluşan kısır döngülere girerken, Atina MÖ 3. yüzyılın sonlarına kadar kesintisiz bir şekilde birleşik ve demokratik bir şekilde varlığını sürdürdü ve demokrasi, fetih veya devrimle birkaç kez kesintiye uğrasa da, birkaç yüzyıl sonra Roma dönemine kadar devam etti.[5]
İkinci yüzyıl seyahat yazarı Pausanias, Thrasiboulos'u Otuzlar'ı devirmesi ve diğer başarıları nedeniyle "tüm ünlü Atinalıların en büyüğü" olarak adlandırmış ve onu Perikles'ten bile daha büyük gördüğünü açıkça belirtmiştir.[6]
Böylece Thrasiboulos, Atinalı bir vatansever ve sadık, ilkeli bir demokrat olarak övgü topladı. Ancak, modern tarihçiler tarafından, MÖ 4. yüzyılda Atina'nın imparatorluk politikasını sürdüremeyeceğini kabul edemediği için eleştirildi.[7] R. J. Buck, Perikles yönetimindeki demokrasi ve imparatorluğun en geniş sınırlarına ulaştığı o coşkulu günlerde yetişen Thrasiboulos'un, Atina'nın Peloponnesos Savaşı'nda yaşadığı yıkıcı kayıpların o günlere geri dönüşü imkânsız kıldığını asla kabul etmediğini öne sürüyor.[8]
Buck, onu, tarihin akışı kendisine karşı döndükten sonra inançlarına sıkı sıkıya bağlı kalan ve ülkesinin en karanlık zamanında zirveye ulaşan, emperyal politikaların bir diğer savunucusu Winston Churchill'e benzetimektedir.[9]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Özel
- ^ Kagan, The Peloponnesian War, 414
- ^ Buck, Thrasybulus and the Athenian Democracy, 39
- ^ Buck, Thrasybulus and the Athenian Democracy, 122
- ^ Cornelius Nepos, Thrasiboulos'un Hayatı 27 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ J. V. Fine, The Ancient Greeks: A Critical History, 522–525
- ^ Pausanias, Description of Greece, paragraph 1.29.3
- ^ Henry Dickinson Westlake and Simon Hornblower, "Thrasybulus", from the Oxford Classical Dictionary, Simon Hornblower and Antony Spawforth ed.
- ^ Buck, Thrasybulus and the Athenian Democracy, 123
- ^ Buck, Thrasybulus and the Athenian Democracy
- Genel
Antik kaynaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Demosthenes, "On the Embassy", The Public Orations of Demosthenes, Arthur Wallace Pickard tarafından çevrildi – Vikikaynak vasıtasıyla
- Diodorus Siculus, Library From the Perseus Project. Translated by C.H. Oldfather.
- Cornelius Nepos, Life of Thrasybulus Translated by J.C. Rolfe
- Thucydides, History of the Peloponnesian War, Richard Crawley tarafından çevrildi – Vikikaynak vasıtasıyla
- Xenophon, Hellenica, Henry Graham Dakyns tarafından çevrildi – Vikikaynak vasıtasıyla
Modern kaynaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Buck, R. J. (1998). Thrasybulus and the Athenian Democracy: the Life of an Athenian Statesman. Historia Einzelschriften. 120. Stuttgart: Franz Steiner. ISBN 3-515-07221-7.
Caspari, Maximilian Otto Bismarck (1911). "Thrasybulus". Chisholm, Hugh (Ed.). Encyclopædia Britannica. 26 (11. bas.). Cambridge University Press.- Fine, J. V. A. (1983). The Ancient Greeks: A Critical History
. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 0-674-03314-0. - Hornblower, S.; Spawforth, A. (2003). The Oxford Classical Dictionary. Oxford: Oxford University Press. ISBN 0-19-866172-X.
- Kagan, D. (2003). The Peloponnesian War. New York: Penguin Books. ISBN 0-670-03211-5.
