Termal enerji

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara

Termal enerji[değiştir | kaynağı değiştir]

Termal enerji, ortam veya sistem sıcaklığı sonucunda ortamdaki veya sistemdeki bir cismin veya maddenin potansiyel ve kinetik enerjileri toplamını ifade eden bir enerji biçimidir. Sistemde sıcaklık olmadığı müddetçe bu niceliği tanımlamak zor ve hatta anlamsız olabilir. Bu durumda herhangi bir termal iş söz konusu değildir.

Termal enerji (maddenin gaz, plazma, katı, vb. gibi bazı halleri), partiküllerin rasgele mikroskopik hareketi ile ilgili enerjidir. Örneğin, monoatomik gaz halinde gaz atomları hareketten dolayı yalnızca kinetik enerjiye sahiptir. Molekül halinde gazda dönme ve titreşim enerjisi oluşur. Sıvı ve katı hallerinde de (atomların etkileşiminden dolayı) potansiyel enerji vardır.

Isıdaki değişim[değiştir | kaynağı değiştir]

Fizikte sıkça kullanılan ısı, yalnızca bir sürecin karakteristiğidir. Örneğin bir enerji alış verişinde sıcaklık farkı sonucu emilir veye yayılır. Isı, bir bölgeden veya maddeden diğerine aktarılma veya dönüşüm sürecinde oluşan termal enerjidir. Mühendislikte "ısı" ve "ısı aktarımı" terimleri çoğunlukla birbirleri yerine kullanılır (ısı aktarımı, ısının zamana bağlı olarak iletim miktarını ifade eder). Isının varlığı iletildiği sürece anlaşılır. Isı tarafından aktarılan enerji, termal enerji veya gizli enerji olarak adlandırılır. Bu enerji aktarılmazsa statik duruma geçer. Yani aktarılmayan enerji ısı değildir.

Tanımlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Termal enerji, sistemin sıcaklığına neden olan bir sistemin integral (termodinamik) enerjisinin bir bölümüdür. Bir sistemin termal enerji, sistemin büyüklüğü ile ölçülür. Bu sistemin bir hal fonksiyonu değildir.

Genel kapsam

Isı, termal enerjinin belirli bir yere yayılması olarak tanımlanır (örneğin sıcak bir cisme soğuk bir cisim yapıştığında yapışan yüzeyler arasında ısı alış verişi olur. Küçük iletişim için uygun eşitlik şöyledir:

\Delta q = \int_{T_1}^{T_2} C_\mathrm{v}\mathrm{d}T

Burada Cv, sistemin ısı kapasitesidir. Eğer sistem hal değişimi altında ise bu eşitlik geçersiz olur. Örneğin buz erimesi esnasında ısıda bir azalma olmaksızın sistem ısıyı tutar.

Kinetik teori

İdeal gazı tanımlayan kinetik teorideki serbestlik derecesine göre termal enerji eşitliği şöyledir:

U = \frac{d_f}{2}k_B T

Burada df, serbestlik derecesi sayısı ve kB,Boltzmann sabitidir. Toplam termal enerji gazın toplam iç enerijine eşit olmalıdır. Fakat moleküller arası potansiyel enerji bu teoriye dahil değildir. kBT ifadesi, istatistiksel mekaniğinde çok sık kullanılır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]