Tayvan mutfağı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tayvan mutfağı
Çince臺灣料理
Tayvan usulü buz helvası
Ülke(ler)  Tayvan

Tayvan mutfağı (Çince臺灣料理) çoğunlukla Çin mutfağının yanı sıra, Japon mutfağından derinden etkilenmiş olan Tayvan'ın yerel mutfağı.

Tayvan mutfağı ana hatları itibarıyla Çin'in Fujian bölgesel mutfağı ile büyük benzerlikler gösterir. Bu yüzden bazen Güney Fujian mutfağı olarak sınıflandırılsa da, Tayvan mutfağı, Fujian mutfağının aksine Japon egemenliği döneminden dolayı Japon mutfağından etkilenmiştir.

Malzemeler ve kültür[değiştir | kaynağı değiştir]

Hualien İlçesindeki çeltik tarlası
Lienchiang County'de sebze tarımı

Tayvan mutfağının tarihi belirsizdir ve karmaşık bir şekilde göç ve sömürgeleştirme modellerine bağlıdır. Hem yerel hem de uluslararası Tayvan mutfağı, özellikle tarihi, politik olarak tartışmalı bir konudur.[1] Domuz eti, deniz ürünleri, tavuk, pirinç ve soya yaygın malzemelerdir.[2]

Geleneksel olarak pirinç, Tayvan diyetlerinin çoğunun temelini oluşturdu. Tayvan'ın Japonya'nın bir parçası olmadan önce önce, Tayvan'daki kötü ekonomik koşullar yüzünden Tayvan'da yetiştirilen pirincin çoğu uzun taneli Indica pirinciydi. Japonlar'ın adaya kazandırdığı tarımsal reformlarla, Tayvan'da daha yüksek kaliteye sahip Japonica pirinci kullanılmayı başladı.[3] Japon döneminde ekonomi ve kültürün gelişmesiyle Tayvan mutfağına ayrıca Pekin ördeği, kuş yuvası çorbası, köpekbalığı yüzgeci ve kavurulmuş kaplumbağa gib''üst düzey'' görülen yemekler kazandırıldı.[4]

Tayvan mutfağı da coğrafi konumundan etkilenmiştir. Kalabalık bir adada yaşayan Tayvanlılar, protein kaynakları için deniz ürünlerine dönmüşlerdir. Öne çıkan deniz ürünleri arasında, ton balığı, orfoz,[5] sardalya ve hamsi bulunur. Daha az olsa da kabuklular, kalamar ve mürekkep balığı da tüketilir.[6][7]

Sığır eti diğer et türlerine göre nadirdir ve özellikle Tayvan'ın yaşlı nesli tamamiylen sığır eti tükenmekten kaçınır.[2] Tarım için gerekli olan kıymetli sığırları kesmeye yönelik geleneksel bir isteksizlik ve geleneksel olarak çok ağır işlerde kullanılan hayvanlara duygusal bir bağlılık ve minnettarlık duygusundandır.[1][3]

Tayvanlı mutfağının önemli bir parçası olan Xiaochi,[8] çizgisinde önemli atıştırmalıklar İspanyol tapas veya Levanten meze.[1]

Tayvanlı xiaochi, uluslararası alanda büyük bir itibar kazanmıştır. Pek çok gezgin sadece xiǎochī için Tayvan'a gidiyor. Tayvan'da xiǎochī'un tadını çıkarmak için en yaygın yer gece pazarıdır . Her gece pazarının kendi ünlü xiǎochī'si de vardır.[1]

Dahası, Tayvanlı xiǎochī daha yüksek bir seviyeye yükseliyor. Bugünlerde, Tayvanlı xiǎochī sadece gece pazarlarında değil, aynı zamanda bazı lüks ve lüks restoranlarda da hizmet veriyor. Bu restoranlar, güçlü lezzetleri korurken yemekleri yeniden keşfederek daha kaliteli malzemeler ve yaratıcı sunumlar kullanıyor. Fiyatlar genellikle restoranlarda fiyatın iki katı, hatta daha yüksek fiyatlara yükselir. Tayvan hükümeti Tayvanlı xiǎochī'yu desteklemektedir ve düzenli olarak Tayvan'da ulusal xiǎochī etkinlikleri düzenlemektedir.[9][10]

Vejetaryenlik ve veganlık[değiştir | kaynağı değiştir]

Vejeteryan restoranlar, çoğunlukla Budizm ve I-Kuan Tao gibi diğer senkretistik dinlerin etkisiyle çok çeşitli yemeklerle sıradan yerlerdir.[2] Bu vejeteryan restoranları, yiyebildiğin kadar yiyebileceğinden ağırlıkça ödemeye ve tabii ki menüden düzenli siparişe kadar çeşitlilik gösterir. Vejetaryen restoranlar ve yiyecekler genellikle sola bakan bir gamalı haç ile işaretlenir.[11]

21. yüzyılda Tayvan dindar olmayan vejeteryanlarda, özellikle de gençlerde bir artış gördü. Her iki eğilimi de yönlendiren hayvan refahı, kişisel sağlık, çevresel sürdürülebilirlik ve iklim değişikliği ile ilgili endişelerle veganizmde bir artış oldu.[12][13]

Bölgesel spesiyaliteler[değiştir | kaynağı değiştir]

Bir Fenchihu Bento kutusu
Bölgelere göre yemekleri tanımlama
Bölge Tabak Han Karakterleri Tayvanlı Hokkien ( Tâi-lô ) Açıklama Fotoğraf
Changhua ba-wan 肉圓 bah-ôan Kelimenin tam anlamıyla 'et küresi' anlamına gelir. Jelatinimsi tapyoka nişastalı hamurdan yapılan ve domuz eti ve sebzelerle, en çok mantar ve bambu filizleriyle doldurulmuş büyük bir hamur tatlısıdır.[7]
Chiayi hindi pirinci 火雞肉飯 çapa-koe bah-pn̄g Üzeri rendelenmiş hindi ile pirinç kaseleri, genellikle turp turşusu eşliğinde. Pilav, hindi damlatmalarından ve soya sosundan yapılan bir çeşit et suyu ile gezdirilir.[14]
Chiayi / Tainan Tabut ekmeği 棺材板 koann-chhâ-páng Fransız tostu veya ekmek kasesi çorbalarına benzer, ancak karabiber dana eti veya körili tavuk gibi tuzlu dolgularla doldurulur. Kalın kesilmiş ekmek yumurtaya batırılır, derin yağda kızartılır, üç kenarından kesilir, açılıp doldurulur ve yenir.[15]
Daxi Daxi kurutulmuş tofu 大溪豆乾 Tāi-khe tāu-koaⁿ Sert tofu kızartılır ve tatlı soya bazlı sosta kavrulur ve sonra kurutulur.[16]
Hsinchu domuz topları 貢丸 kòng-ôan Çoğunlukla çorbada yenir (湯; thng ).[17]
Hsinchu pirinç erişte 米粉 bí-hún İnce al-dente pirinç eriştesi. Genellikle 'kuru' (乾; ta / kan, çorbasız) mantar ve öğütülmüş domuz eti ile yenir.[18]
Nantou yi mein 意麵 ì-mī Çorbada yumuşak yumuşak erişte.
Taichung suncake 太陽餅 Taichung'un en çok bilinen hamur işlerinden biri. Genellikle bal veya pekmezle yapılan, içi tatlı olan fırınlanmış katmanlı puf böreğidir.[19][20] Taichung Sun Cake.JPG
Tainan ta-a erişte 擔仔麵 tàⁿ-á-mī Aynı zamanda gevşek mevsim eriştesi olarak da bilinir. Sarı "yağlı erişte", kıyılmış domuz eti, karides, fasulye filizi, kişniş, siyah sirke, sarımsak, soya sosu ve yumurta ile servis edilir. Taiwanese dànzǎimiàn.jpg
Tainan karides ve domuz köfte 蝦仁肉丸 hê-jîn bah-ôan Karidesli krakerler / bisküviler en dikkat çeken yerel yemekler arasındadır. Tainan'da ortaya çıkan bir diğer popüler yemek ise "yağlı pirinç" (台南油飯; Tâi-lâm iû-pn̄g), tuzlu yağlar ve kıyılmış domuz eti, mantarlar ve kurutulmuş karides içeren bir pirinç yemeği.[21]
Tamsui a-gei 阿給 a-geh Kristal erişte ile doldurulmuş, balık ezmesi ile mühürlenmiş ve dışı baharatlı sosla gezdirilmiş derin yağda kızartılmış tofu.[22]
Tamsui Tamsui balık topu 魚丸 hî-ôan Tamsui okyanusa yakın, bu nedenle hafif et suyunda pişirilmiş et ve sarımsakla doldurulmuş balık salçası topları olan balık köftelerini denemek için iyi bir yer.[23]
Tamsui demir yumurta 鐵蛋 thih-nn̄g Bir baharat karışımı içinde defalarca haşlanmış ve havada kurutulmuş yumurtalar. Ortaya çıkan yumurtalar koyu kahverengi, çiğnenebilir ve normal haşlanmış yumurtalardan daha lezzetlidir.

Tipik yemekler[değiştir | kaynağı değiştir]

İsim Çincesi Taiwanese Hokkien (Tâi-lô) Pinyin Etkilendiği mutfak Not Resim
Gua bao 刈包 koah-pau guàbāo Fujian
 Çin
Domuz eti, turşulanmış sebze, şeker ve kişnişli sandviç.[1] Steamed Sandwich,taken by LeoAlmighty.jpg
Cuttlefish geng 魷魚羹 jiû-hî keⁿ yóuyúgēng  Tayvan Mürekkep balığından yapılan bir çorba Cuttlefish geng
İstiridye omleti 蚵仔煎 ô-á-chian ézǐjiān Fujian
 Çin
İstiridye ve diğer baharatların eklenmesiyle yapılan bir omlet[24] Oyster omelette from Chien Cheng Rotary 20040330.jpg
İstiridye makarnası 蚵仔麵線 ô-á mī-sòaⁿ ézǐ miànxiàn  Tayvan İstiridye ve buharla pişen Çin eriştesinden oluşan bir çorba Oyster-Vermicelli.jpg
Bubble tea 珍珠奶茶 zhēnzhū nǎichá  Tayvan Tayvan'ın Taichung (Taizhong) kentinde bulunmuş olan bir türlü sütlü çay[25] Matcha green tea.jpg
Domuz kan keki 豬血糕 /豬血粿 ti-huih-ko /ti-hoeh-kóe zhūxiěgāo/zhūxiěguǒ Fujian
 Çin
Domuz kanı ve pilavla yapılan bir yemek Taiwanese pig blood cake.jpg
Minced pork rice 滷肉飯/魯肉飯 ló͘-bah-pn̄g lǔròufàn Fujian
 Çin
Minced, cubed, or ground fatty pork, stewed in soy sauce and spices, then served on rice. Lurou fan(Taiwanese cuisine).jpg
Braised pork rice 炕肉飯/爌肉飯 khòng-bah-pn̄g kàngròufàn Fujian
 Çin
Pilav üzerinde büyük domuz eti parçaları TaiwaneseBraisedPork khòng-bah.jpg
Büyük sosis içinde küçük bir sosis 大腸包小腸 tōa-tn̂g pau sió-tn̂g dàcháng bāo xiǎocháng  Tayvan Büyük bir sosisin içine daha küçük bir sosisin koyulmasıyla oluşan bir Tayvan yemeği 香腸.jpg
"Üç kupa tavuk" 三杯雞 sam-poe-koe sānbēijī Jiangxi
 Çin
Tavuk, pilav, pirinç şarabı, şeker ve soya sosundan yapılan bir yemek Sanbeiji.jpg
Kurutulmuş turp omleti 菜脯蛋 chhài-pó͘-nn̄g càifǔdàn  Tayvan Omletin içine kurutulmuş omletin koyulmasıyla oluşan bir yemek
olen 黑輪 o-lien' Hēi lún  Japonya Bir tür balık keki Yataioden.jpg
Salatalık ve domuz eti 瓜子肉 koe-á bah guāzǐròu Guangdong
 Çin
Turşulanmış salatıkla kıyma kıvamına getirilmiş domuz eti
Spicy hotpot 麻辣鍋 ba-luah e málàguō Sichuan
 Çin
Genellikle acı olan bir çorba içinde isteğe göre et, sebze ve eriştenin beraber pişirebilen bir yemek Day177lilybday.JPG
Yılan balığı eriştesi 鱔魚意麵 siān-hî ì-mī shànyú yìmiàn  Tayvan Yıl balığı ve erişteden oluşan bir tür çorba Rice With Swamp Eel.JPG
Tamsui a-gei 淡水阿給 Tām-chúi a-geh Dànshuǐ āgěi  Tayvan Steamed aburaage tofu stuffed with cooked cellophane noodles and covered with surimi Agei.JPG
"Demir yumurtası" 鐵蛋 thih-nn̄g tiědàn  Tayvan Soya sosunda pişirilen yumurta Iron Eggs clone compared to a 5 minutes coocked and peeled chicken egg IMG 0263.jpg
Caozaiguo 草仔粿 chháu-á-kóe / chháu-á-ké cǎozaǐguǒ Fujian
 Çin
Genellikle yapışkan pirinç, Şiitake mantarı, Turp |菜脯) ve derin yağda kızartma arpacık soğanının oluşan bir yemek Tsukakkue.jpg
Moon shrimp cake 月亮蝦餅 ? yuèliàng xiābǐng  Tayland Genellikle Tayvan'daki Tayland restoranlarında bulunan ve karisten yapılan bir hamur işi 月亮蝦餅.JPG

Tatlılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Çilekler ve yoğunlaştırılmış sütle süslenmiş bir tabak
  • Aiyu jöle - Sürünen incir tohumlarından yapılan jelatinimsi bir tatlı, Ficus pumila var. awkeotsang . Buz üzerinde servis edilir.[1]
  • Baobing (aynı zamanda chhoah-peng olarak da bilinir) - Çin, Tayvan, Malezya ve Vietnam'da çok yaygın bir Çin traşlı buz tatlısı.
  • Kabarcık çayı, boba süt çayı; çiğnenebilir - da inci sütlü çay olarak bilinen tapyoka topları ilave sütlü çay.[26]
  • Geleneksel kekler, tada bağlı olarak her zaman aynı bileşimde değildir. Orada ay çöreği genellikle yapılmış kalın bir dolgu vardır lotus nispeten ince tarafından çekirdeği ezmesi veya kırmızı fasulye yapıştırmak şekerli ve çevrili (2–3 mm) kabuk ve tuzlu ördek yumurtalarının sarısı içerebilir. Festival sırasında geleneksel olarak ay ibadeti ve ay gözlemciliği için yenir. Festival kutlanırken arkadaşlar arasında veya aile toplantılarında ay kekleri ikram edilir. Sonbahar Ortası Festivali, en önemli dört Çin festivalinden biridir .
  • Çim jöle ( Chinese ) - ( Mesona procumbens ) Sıcak veya soğuk olarak servis edilir.
  • Moachi (麻糍; ), Japon daifuku mochi gibi yumuşak bir pirinç keki. Dolguların lezzetleri her çeşit fasulyeden kuruyemişe kadar çeşitlilik gösterebilmektedir.[7]
  • O'ahping [zh] (芋仔冰; ) - taro kökü hamurundan yapılan bir dondurma.
  • Ananaslı kek - ananas dolgulu kare kısa kabuklu bir turta. Tayvan'ın en iyi bilinen tatlı hamur işlerinden biri ve tercih edilen hediyelik eşya.[1]
  • Caozai Guo - Pastalar yapışkan pirinç unundan hamurdan yapılır ve bir zemin pişmiş hamur ile birleştirmek Gnaphalium ilgin veya Mugwort benzersiz bir lezzet ve yeşil renk vermek. Hamur genellikle kıyma veya tatlı fasulye ezmeleriyle doldurulur.
  • Douhua (豆花) - Yer fıstığı, adzuki fasulyesi, tapyoka ve maş fasulyesi gibi şurup ve soslarla servis edilen yumuşak tofu. Sıcak veya soğuk olarak servis edilir.
  • Çikolata - Tayvan'ın kakao üretimi, Güney Tayvan'daki Pingtung merkezlidir. 2020 yılı itibarıyla Pingtung'da yaklaşık 200-300 dönümlük bir arazi ekim altındaydı ve yaklaşık 30 çikolata yapım şirketi destekleniyordu.[27][28] Tayvan, aynı zamanda kakao üreticisi olan birkaç olgun çikolata üreten ülkeden biridir.

Gece pazarı yemekleri[değiştir | kaynağı değiştir]

İsmi Çin karakteri Tayvan Hokkien (Tâi-lô) Mandarin Pinyin Etkilendiği mutfak Not Resim
Takoyaki 章魚燒  Japonya Takoyaki (Japoncaたこ焼き veya 蛸焼), buğday unu tabanlı bir bulamaçtan yapılan ve özel kalıplı tavada pişirilen top şeklinde bir Japon ara öğün yiyeceğidir. Hamurun içi küçük parçalara kesilmiş ahtapot (tako), tempura artıkları (tenkasu), zencefil turşusu ve taze soğan ile doludur.[29][30] Takoyaki, Takoyaki sosu ve mayonez ile soslanır ve üzerine yeşil laver ve kurutulmuş palamut rendesi serpilerek servis edilir.[31] Takoyaki.jpg
Imagawayaki 車輪餅 chhia-lûn-piáⁿ chēlúnbǐng  Japonya Imagawayaki (Japonca今川焼き), özellikle Japon festivallerinde yenilen bir Japon tatlısıdır. Özel bir tavada hamurdan yapılır ve tatlı azuki fasulyesi ezmesi ile doldurulur, ancak vanilya muhallebi, farklı meyve sarnıçları ve reçelleri, köri, patates, mayonez farklı et ve sebze dolguları gibi daha geniş çeşitlilikte dolguların kullanımı giderek daha popüler hale gelmektedir. Imagawayaki, dorayakiye benzer, ancak dorayaki pişirildikten sonra dolgu etrafında iki ayrı kreptir ve sıklıkla soğuk olarak servis edilir. Imagawayaki 001.jpg
Kokmuş tofu 臭豆腐 chhàu-tāu-hū chòudòufǔ  Çin Kokmuş tofu (Çince: 臭豆腐; pinyin: chòudòufu), güçlü bir kokuya sahip Çin fermente tofusudur. Genellikle gece pazarlarında veya yol kenarlarında atıştırmalık olarak veya restoranlarda garnitür olarak satılır. Doufu puant facon Hangzhou a Pekin.jpg
Tayvan usulü köfte 肉圓 bah-oân ròuyuán  Tayvan Şiitake mantarı ve tatlı-ekşi sosla servis edilen bir tür köfte
Mısır 玉米 yùmǐ  ABD Zea mays 'Ottofile giallo Tortonese' MHNT.BOT.2015.34.1.jpg
Tayvan usulü sosis 香腸 煙腸 xiāngcháng  Çin Yapışkan pirinç ve sarımsak içeren bir tür sosis
Yeşil soğan gözlemesi 蔥油餅 cōngyóubǐng  Çin Yeşil soğandan yapılan gözleme
Kızarmış mürekkep balığı 烤花枝 kǎo huāzhī  Japonya Kızarmış mürekkep balığı
Kar helvası 礤冰 /剉冰 /刨冰 chhoah-peng cuòbīng/bàobīng  Tayvan Kar Helvası, rendelenmiş buz veya temiz karın üzerine tatlı bir şurup ekilerek hazırlanan bir tatlıdır. Kar Helvasi.jpg
Oden 甜不辣 tiánbùlà  Japonya Oden (Japoncaおでん), haşlanmış yumurta, daikon, konja, hafif sulu balık keki ve soya aromalı dashi sosunda pişirilmiş Japon kış güveciidir. Malzemeler bölgeye ve her hane arasında değişir. Karashi genellikle çeşnilik olarak kullanılır. Oden by Mori Chan.jpg
Şavurma 沙威馬 shāwēimǎ  Türkiye Tayvan'a Türkiye'den gelen şavurma, Arap[32][33] ve Levant mutfağına özgü bir kebap türü. Doner kebap Istanbul 20071026.JPG

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d e f g "16 Dishes That Define Taiwanese Food". eater.com. Eater. 13 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020. 
  2. ^ a b c The Religious Question in Modern China. University of Chicago Press. 2011. ss. 281-283. ISBN 9780226304168. 
  3. ^ a b "A Rice Renaissance". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. 20 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2020. 
  4. ^ "History behind Taiwanese cuisine revealed". Taipei Times. 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2020. 
  5. ^ "Groupers help boost nation's aquaculture industry". taiwantoday.tw. Taiwan Today. 31 Temmuz 2009. 7 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2020. 
  6. ^ "Eating and drinking in Taiwan". Rough Guides (İngilizce). 14 Kasım 1996 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2021. 
  7. ^ a b c "40 of the best Taiwanese foods and drinks". www.cnn.com. CNN. 21 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  8. ^ "Popular Food Culture in Taiwan". Government Information Office. 2006. 20 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2010. 
  9. ^ "Chef Summit Held In Taiwan: Asia's Biggest Culinary Event Of 2020". Forbes. 20 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2021. 
  10. ^ "Taiwan local street banquet chefs hit hard by dampened Chinese New Year festivities amid COVID-19". www.channelnewsasia.com. Channel News Asia. 9 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021. 
  11. ^ "Hungry for Kosher Food in Taiwan? Look for the Swastikas". tabletmag.com. Tablet. 4 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2020. 
  12. ^ "Taiwan's Vegetarian Awakening". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. 12 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  13. ^ "Meeting New Demand for Vegetarian Foods". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  14. ^ "The saucy comforts of Taiwanese turkey rice". thetakeout.com. The Takeout. 25 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  15. ^ "Taiwan's Coffin Bread Perfects the Art of the Bread Bowl". www.saveur.com. Saveur. 6 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2020. 
  16. ^ "2019 Daxi Dried Tofu Festival Opening Ceremony". travel.tycg.gov.tw. Taoyuan Government. 24 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  17. ^ "Hsinchu Meatballs". edu.ocac.gov.tw. OCAC. 11 Ocak 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  18. ^ "From chow mein to udon: A beginner's guide to Asia's best noodles". www.cnn.com. CNN. 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  19. ^ "'Buy one and get one free' at Pastry Festival in central Taiwan". www.taiwannews.com.tw. Taiwan News. 19 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  20. ^ "Historic pastry shop burns down in central Taiwan". www.taiwannews.com.tw. Taiwan News. 3 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  21. ^ "Gallery: 25 Things You Must Eat in Tainan, the Culinary Center of Taiwan". www.seriouseats.com. Serious Eats. 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  22. ^ "A-Gei". tour.ntpc.gov.tw. New Taipei City. 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. 
  23. ^ "Taiwan's northern tip: weird nature, wonderful street food". www.scmp.com. South China Morning Post. 11 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021. 
  24. ^ "Oyster omelet the nation's favorite". Taipei Times. Central News Agency. 2 Haziran 2007. s. 2. 24 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2007. 
  25. ^ Tea: The drink that changed the world. Rutland: Tuttle Publishing. 2007. s. 219. ISBN 9780804837248. 
  26. ^ "40 of the best Taiwanese foods and drinks". www.cnn.com. CNN. 21 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2020. Hiufu Wong, Maggie. "40 of the best Taiwanese foods and drinks" 21 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. www.cnn.com. CNN. Erişim tarihi:29 Eylül 2020.
  27. ^ "Tree to bar to gold". www.taipeitimes.com. Taipei Times. 17 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2020. 
  28. ^ "A Sweet Vision: Taiwanese Chocolate's Road to the World". www.taiwan-panorama.com. Taiwan Panorama. 26 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2019. 
  29. ^ "蛸焼". Dijitaru daijisen (Japonca). Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 56431036. Erişim tarihi: 28 Ekim 2016. 
  30. ^ "Takoyaki". Encyclopedia of Japan. Tokyo: Shogakukan. 2012. OCLC 56431036. Erişim tarihi: 28 Ekim 2016. 
  31. ^ Joe (24 Şubat 2018). "In Taiwan, top chefs are building on a long history of culinary exchange with Japan". Japan Times. ISSN 0447-5763. 4 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2018. 
  32. ^ "Philip Mattar, Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa, sayfa 840". 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2021. 
  33. ^ "John A La Boone III, Around the World of Food: Adventures in Culinary History, s. 115". 31 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2021.