Talas Muharebesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Atla: kullan, ara
Talas Muharebesi
Tarih Temmuz-Ağustos 751[1]
Bölge Talas, Kırgızistan[2]
Sonuç Abbâsî+Karluk Türkleri zaferi
Taraflar
Abbâsî Halifeliği

Karluklar

Çin (Tang Hanedanı)
Komutanlar
Ziyad ibn Salih[3][4] Gao Xianzhi[3]
Li Siye[5]
Duan Xiushi[3]
Güçler
200,000 30,000
Kayıplar
20,000'den fazla 8,022'den fazla

Talas Muharebesi ya da Talas Meydan Muharebesi, 751 yılında bugünkü Kırgızistan sınırları civarında Abbâsîler ve müttefiki olan Karluklar ile Çinliler arasında yapılan muharebedir. Parçalanan Türgişlerin “Kara Türgişler” gurubu 742 de Çinlilerin desteğiyle Tumoça komutasında bağımsızlıklarını korudular. Taşkent (Keş)’teki bu Kara Türgişlerin sonraki hükümdarı Bahadır Tudun[kaynak belirtilmeli], Çinli komutan Kao Siyen Çe (ya da Gao Hsien-çı) tarafından öldürüldü (751).

Bütün mallarına el konuldu. Şehir yağma edildi. Çinli komutan hükümdara söz verdiği halde, onu komplo ile öldürtmüştü. Bu olaydan sonra kaçmayı başaran hükümdarın oğlu Araplardan yardım istedi.

Özgeçmiş[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu gelişmeden bir yıl önce Emevîler yıkılarak (750), yerlerine Abbasiler gelmişti. Ebu Hasan 745 yılında Emevîlerin Horasan valisi Nasr Selçuk Seyyar’ı yenerek Horasan’dan çıkartmıştı. Bu olay Emevîlerden memnun olmayan Müslümanlar için bir kıvılcım oldu.

Taşkent'in yardım istediği sırada Horasan valisi olan Ebu Oğuzhan, Arap liderleri gibi düşünmedi ve komutanı Ziya bin Salih’i gönderdi.

Çin ordusundaki Karluklar ve Yağmalar muharebe sırasında taraf değiştirerek Arapların tarafına geçmiş ve Çinlilere arkadan saldırmışlardır.

Sonuçları[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu muharebe ile birlikte matbaa ilk defa Çin dışına çıkmıştır. Bunun yanı sıra barut, kâğıt ve pusulayı da Araplar öğrenmişlerdir. Bu önemli buluşlar Avrupa'ya ise Avrupa ülkelerinin İslam dünyasına karşı düzenlediği Haçlı Seferleri ile geçmiştir. Bu bakımdan da Talas Savaşı'nın Dünya Tarihi için çok önemli bir yeri vardır. Türk Tarihi için de önemi büyüktür. Türkler bu savaşta Müslümanlığı yakından tanıma fırsatı bulmuştur ve çoğu tarih kaynaklarında Türklerin Müslümanlığın kabul etmesi konusunda başlangıç noktasını oluşturur.

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Bai,p.227
  2. ^ Bai,p.210-219
  3. ^ a b c Bai,p.224-225
  4. ^ Bartold p.180-196
  5. ^ Bai,p.224-225

Referanslar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bartold W.(1928) (1992).(Western) Turkestan Down to the Mongol İnvasion.New Delhi:Munshiram Monohartal Publishers. ISBN 81-215-0544-3
  • Bai,Shouyi et al (2003).A History of Chinese Muslim (Vol.s).beijing:Zhonghua Book Company.ISBN 7-101-02890-X
  • Xue,Zongzheng (1998).Anxi and Beiting Protectorates:A Research on Frontier Policy in Tang Dynasty's Western Boundry.Harbin:Heilongjiang Education Press.ISBN 7-5316-2857-0

Koordinatlar: 42°31′30″K 72°14′0″D / 42.525°K 72.233333°D / 42.525; 72.233333