Tahir Elçi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Tahir Elçi
Tahir Elçi (cropped).jpg
Tahir Elçi
Doğum 1966
Cizre, Şırnak, Türkiye
Ölüm 28 Kasım 2015 (49 yaşında)
Sur, Diyarbakır, Türkiye
Ölüm sebebi Silahlı saldırı
Defin yeri Diyarbakır Yeniköy Mezarlığı
37°55′1.7364″K 40°11′18.1176″D / 37.917149000°K 40.188366000°D / 37.917149000; 40.188366000
Etnik köken Kürt
Vatandaşlık Türkiye
Eğitim Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Meslek Hukukçu, Avukat
Tanınma nedeni İnsan hakları aktivisti
Diyarbakır Barosu başkanı
Evlilik Türkan Elçi
Çocuk(lar) Nazenin Elçi, Arin Elçi
Akraba(lar) Şerafettin Elçi
Evin Elçi (Mustafa Denizli'nin eşi)

Tahir Elçi (1966, Cizre - 28 Kasım 2015, Sur), Türk hukukçu ve aktivist. Elçi, 28 Kasım 2015 tarihinde Diyarbakır'ın Sur ilçesinde silahlı saldırı sonucu hayatını kaybettiğinde Diyarbakır Baro Başkanlığı görevini sürdürmekteydi.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1966 yılında Şırnak'ın Cizre ilçesinde Kürt[1] bir ailenin çocuğu olarak doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini Cizre'de tamamladı. Elçi, 1991 yılında Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu.

1992 yılından itibaren Diyarbakır'da serbest avukatlık yapan Elçi, 1998-2006 arasında Diyarbakır Barosu’nda yönetici olarak görev yapmıştır. Bu süre zarfında Almanya’da bulunan Avrupa Hukuku Akademisi'nde uluslararası ceza hukuku ve ceza yargılaması eğitimi görmüş, birçok ulusal ve uluslararası konferansa konuşmacı olarak katılmıştır. Ayrıca 1998 yılından bu yana staj eğitimi ve meslek içi eğitimlerde ceza ve insan hakları hukuku alanında seminerler vermiştir.[2]

Kasım 2012'de Diyarbakır Barosu Başkanı seçilen[3] Elçi, 2014 yılı olağan genel kurulunda yeniden Baro Başkanlığına seçildi.[4] Aynı zamanda İnsan Hakları Derneği üyesi olan Tahir Elçi, ayrıca Türkiye Barolar Birliği (TBB) İnsan Hakları Merkezi Bilim Danışma Kurulu ile Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) Kurucular Kurulu üyeliği görevlerini de yürütmekteydi.

Elçi, 14 Ekim 2015 tarihinde CNN Türk kanalında Ahmet Hakan'ın hazırlayıp sunduğu Tarafsız Bölge programında "PKK, terör örgütü değildir. Silahlı, siyasal bir harekettir." demesi nedeniyle 20 Kasım günü Diyarbakır'da gözaltına alınarak İstanbul'a getirilmiştir.[5] Elçi, savcılığın tutuklanması talebiyle mahkemeye sevk etmesine karşın Bakırköy 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nce adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştır. Ayrıca Elçi hakkında, “terör örgütü propagandası” iddiasıyla 7,5 yıla kadar hapis cezası istemiyle iddianame hazırlanmış ve yurtdışına çıkış yasağı konulmuştu.[6] Bu açıklamanın ardından CNN Türk kanalına 700 bin lira para cezası kesildi.

Evli ve iki çocuk babası olan Elçi, eski Bayındırlık Bakanlarından Şerafettin Elçi'nin de akrabasıdır.

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

Tahir Elçi, 28 Kasım 2015'te Diyarbakır'ın Sur ilçesinde, Hendek operasyonları sırasında zarar gören Dört Ayaklı Minare önünde yaptığı basın açıklaması sırasında, açıklamanın yapıldığı Yenikapı sokakta çatışma çıkmıştır. Çatışmalar sırasında açılan ateş sonucu başına isabet eden bir kurşun sebebiyle yaşamını yitirmiştir.[7] Tahir Elçi'nin ölümüne yol açan kurşunun hangi silahtan çıktığı ve kim tarafından ateşlenmiş olabileceğine dair rapor hazırlayan İngiltere merkezli Forensic Architecture kuruluşu, Elçi'nin üç polisten birinin silahından çıkan kurşunla öldürüldüğünü, cinayet kurşununun üç polisten birinin silahından ateşlendiği tespit edilmiştir.[8] Ölümü dünya basınında geniş yer bulan[9][10] Elçi'nin yaşamını yitirmesinden sonra birçok şehirde protesto gösterileri olmuş, bu gösterilerde zaman zaman polis ile göstericiler arasında çatışmalar yaşanmıştır.[11]

Özel hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkan Elçi ile evli olan Tahir Elçi, Nazenin ve Arin adlı iki çocuk sahibiydi.[12]

Ödüller[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Sosyal Demokrasi Vakfı İnsan Hakları Demokrasi Barış ve Dayanışma Ödülü (2015)
  • Hrant Dink Vakfı Uluslararası Hrant Dink Ödülü (2016)[13]
  • Diyarbakır Tabip Odası Barış, Dostluk ve Demokrasi Ödülü (2016)[14]
  • Avrupa Barolar Konseyi (CCBE) İnsan Hakları Ödülü (2016)[15]
  • İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesi Ayşe Nur Zarakolu Düşünce Özgürlüğü Ödülü (2016)[16]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "PKK terör örgütü değildir" dediği için gözaltına alınmıştı, bugün öldürüldü; Tahir Elçi kimdir? 30 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., T24, 28 Kasım 2015, Erişim tarihi: 28 Kasım 2015: Tahir Elçi, Kürt siyasetinin önemli isimlerinden, merhum Şerafettin Elçi'nin de akrabasıydı. Şerafettin Elçi, 1977 yılında Bülent Ecevit tarafından kurulan hükûmette Bayındırlık Bakanı olarak görev almış, bu sırada yaptığı "Türkiye'de Kürtler var, ben de Kürt'üm" şeklindeki açıklamasından dolayı, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesince 2 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.
  2. ^ Tahir Elçi Kimdir? 1 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Habergazete.com, 28 Kasım 2015, Erişim tarihi: 29 Kasım 2015.
  3. ^ "Diyarbakır Baro Başkanlığı'na Tahir Elçi seçildi". İlke Haber. 5 Kasım 2012. 31 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. 
  4. ^ "Diyarbakır Barosu başkanlığına yeniden Tahir Elçi seçildi". İMC TV. 26 Ekim 2014. 21 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015. 
  5. ^ Tahir Elçi, "PKK Terör Örgütü Değildir" Demişti 1 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Haberler.com, 28 Kasım 2015, Erişim tarihi: 28 Kasım 2015
  6. ^ Tahir Elçi kimdir? 30 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., İMC TV, 28 Kasım 2015, Erişim tarihi: 28 Kasım 2015
  7. ^ Tahir Elçi çatışmada öldürüldü. 1 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Milliyet gazetesi 28 Kasım 2015, Erişim tarihi: 28 Kasım 2015.
  8. ^ Duvar, Gazete (3 Mayıs 2019). "Forensic Architecture anlattı: Neden Tahir Elçi cinayetini araştırdılar?". https://www.gazeteduvar.com.tr/gundem/2019/03/05/forensic-architecture-anlatti-neden-tahir-elci-cinayetini-arastirdilar. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2021.  |çalışma= dış bağlantı (yardım)
  9. ^ Tahir Elçi’nin öldürülmesi dünya basınında 8 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Demokrat Haber, 29 Kasım 2015, Erişim tarihi: 29 Kasım 2015
  10. ^ Uluslararası İnsan Hakları Hareketi, Elçi'nin öldürülmesini kınadı 1 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Evrensel gazetesi, 29 Kasım 2015, Erişim tarihi: 29 Kasım 2015.
  11. ^ Tüm Yurtta 'Tahir Elçi' Protestoları Devam Ediyor 8 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Sondakika.com, 29 Kasım 2015, Erişim tarihi: 29 Kasım 2015.
  12. ^ Elçi: Bir Zühre hikayesi|bbc.com[ölü/kırık bağlantı]
  13. ^ "8. Hrant Dink ödülü Tahir Elçi ve Diyarbakır Barosu'na verildi". BirGün. 22 Eylül 2016. 8 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2017. 
  14. ^ "Barış, Dostluk ve Demokrasi Ödülü, Tahir Elçi ve akademisyenlere verildi". T24.com.tr. 18 Mart 2016. 8 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2017. 
  15. ^ "Avrupa Barolar Konseyi'nden Tahir Elçi'ye ödül". Haberdar.com. 2 Aralık 2016. 9 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2017. 
  16. ^ "imc tv'ye Ayşenur Zarakolu Düşünce Özgürlüğü Ödülü". imctv.com. 10 Mayıs 2016. 9 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2017. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]