TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, dünyada ve Türkiye'de insan haklarına saygı ve bu konudaki gelişmeleri izlemek suretiyle uygulamaların bu gelişmelere uyumunu sağlamak ve başvuruları incelemek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kurulan komisyondur.[1] Komisyonunun kuruluş, görev, yetki, çalışma usul ve esaslarını düzenleyen 3686 sayılı Komisyon Kanunu 5 Aralık 1990 tarihinde kabul edilmiştir.

Görevleri[değiştir | kaynağı değiştir]

3686 sayılı Komisyon Kanunu'nun 4. maddesine göre Komisyon'un görevleri şunlardır:

  • Uluslararası alanda genel kabul gören insan hakları konusundaki gelişmeleri izlemek.
  • Türkiye'nin insan hakları alanında taraf olduğu uluslararası anlaşmalarla T.C. Anayasası ve diğer milli mevzuat ve uygulamalar arasında uyum sağlamak amacıyla yapılması gereken değişiklikleri tespit etmek ve bu amaçla yasal düzenlemeler önermek.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca havale edilen kanun tasarı ve teklifleriyle, kanun hükmünde kararnameleri görüşmek, Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonlarının gündemindeki konular hakkında, istem üzerine görüş ve öneri bildirmek,
  • Türkiye'nin insan hakları uygulamalarının, taraf olduğu uluslararası anlaşmalara, anayasa ve kanunlara uygunluğunu incelemek ve bu amaçla, araştırmalar yapmak, bu konularda iyileştirmeler, çözümler önermek.
  • İnsan haklarının ihlale uğradığına dair iddialar ile ilgili başvuruları incelemek ve gerekli gördüğü hallerde ilgili mercilere iletmek.
  • Gerektiğinde dış ülkelerdeki insan hakları ihlallerini incelemek ve bu ihlalleri o ülke parlamenterlerinin dikkatlerine doğrudan veya mevcut parlamenter forumlar aracılığıyla sunmak.
  • Her yıl yapılan çalışmaları, elde edilen sonuçları, yurtiçi ve dışında insan haklarına saygı ve uygulamaları kapsayan bir rapor hazırlamak

Başvuru Esasları[değiştir | kaynağı değiştir]

Temel hak ve özgürlüklerinden birisinin ihlal edildiğine inanan her birey komisyona başvuru yapabilir.[2] Başvurulardan dikkat edilmesi gereken husus ulusal ve uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan temel hak ve özgürlüklerden birisine yönelik bir ihlalin var olması iddiasıdır. Başvurularda esas alınacak temel haklar ve hürriyetler başlıca şunlardır:[2]

  • İnsan onuruna saygı
  • Eşitlik
  • Ayrımcılık yasağı
  • Yaşama hakkı
  • Bedensel ve ruhsal dokunulmazlık hakkı
  • İşkence ve insanlık dışı muamele yasağı
  • Kölelik ve zorla çalıştırma yasağı
  • Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı
  • Etkin hukuki bir yola başvurma hakkı
  • Masumiyet karinesi ve savunma hakkı
  • Adil yargılanma hakkı
  • Ceza hukukunun geriye dönük işletilmemesi hakkı
  • Özel hayat ve aileye saygı
  • Haberleşmenin gizliliği
  • Din ve vicdan özgürlüğü
  • Düşünce ve ifade özgürlüğü
  • İletişim ve basın özgürlüğü
  • Dernekleşme özgürlüğü
  • Örgütlenme özgürlüğü
  • Evlenme ve aile kurma hakkı
  • Seyahat özgürlüğü
  • Serbest seçimlere katılma hakkı
  • Kanun önünde kişi olarak tanınma hakkı
  • Adli hata sonucu tazminat hakkı
  • Çocuk hakları
  • Yaşlıların hakları
  • Engellilerin hakları
  • Yasa önünde eşitlik
  • Mülkiyet hakkı
  • Eğitim hakkı
  • Savaş propagandası ve düşmanlığı savunma yasağı
  • Gözaltında ölüm ve kaybolma
  • Faili meçhul cinayetler ve yargısız infaz yasağı
  • Sığınma hakkı
  • İhraç, sınır dışı veya iade etme yasağı
  • Dilekçe hakkı

Komisyon üyeleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Milletvekili Görevi Parti Seçim Çevresi
Hakan Çavuşoğlu Başkan Adalet ve Kalkınma Partisi Bursa
Hüseyin Yayman Başkanvekili Adalet ve Kalkınma Partisi Hatay
Mustafa Sezgin Tanrıkulu Başkanvekili Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul
Osman Nuri Gülaçar Sözcü Adalet ve Kalkınma Partisi Van
Meral Danış Beştaş Üye Halkların Demokratik Partisi Siirt
İbrahim Yurdunuseven Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Afyonkarahisar
Atay Uslu Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Antalya
Pakize Mutlu Aydemir Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Balıkesir
Erol Kavuncu Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Çorum
Oya Eronat Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Diyarbakır
Ahmet Salih Dal Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Kilis
Radiye Sezer Katırcıoğlu Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Kocaeli
Hakan Kahtalı Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Malatya
Ergün Taşcı Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Ordu
Meliha Akyol Üye Adalet ve Kalkınma Partisi Yalova
Servet Ünsal Üye Cumhuriyet Halk Partisi Ankara
Ali Haydar Hakverdi Üye Cumhuriyet Halk Partisi Ankara
İrfan Kaplan Üye Cumhuriyet Halk Partisi Gaziantep
Mahmut Tanal Üye Cumhuriyet Halk Partisi İstanbul
Aziz Aydınlık Üye Cumhuriyet Halk Partisi Şanlıurfa
Ömer Faruk Gergerlioğlu Üye Halkların Demokratik Partisi Kocaeli
Ebru Günay Üye Halkların Demokratik Partisi Mardin
Metin Nurullah Sazak Üye Milliyetçi Hareket Partisi Eskişehir
Memet Bülent Karataş Üye Milliyetçi Hareket Partisi İstanbul
Ümit Beyaz Üye İYİ Parti İstanbul
Fahrettin Yokuş Üye İYİ Parti Konya
Kaynak: TBMM[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "3686 sayılı İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanunu" (PDF). 5 Ocak 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2007. 
  2. ^ a b TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu URL erişim tarihi: 21 Ekim 2007
  3. ^ "TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu web sayfası". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]