Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak
Türkleşmek-İslamlaşmak-Muasırlaşmak.jpg
Yazarı Ziya Gökalp
Ülke Osmanlı İmparatorluğu
Özgün dili Osmanlı Türkçesi
Türü Düşünce
Yayınevi Evkaf-ı İslamiye Matbaası
Anadilinde
basım tarihi
1918
Sayfa sayısı 63

Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak, Ziya Gökalp'in Balkan Savaşları'ndan sonra çeşitli mecralarda yayımladığı düşünce yazılarını içeren 1918'de yayımlanmış kitap.

Yazarın 1913-1914 yıllarında Türk Yurdu ve İslam mecmualarında "Türkleşmek, İslâmlaşmak, Muâsırlaşmak" üst başlığı altında seri halde yayımladığı yazıları içerir.[1] Kitap onbir bölümden oluşur; her bir bölüm yazarın ilgili konulardaki görüşlerinin özetlendiği birer makaledir.

Eser ilk olarak 1918 yılında Evkaf-ı İslamiye Matbaası'nda kitap olarak yayınlandı. 1976'da İbrahim Kutluk tarafından yeni Türk harflerine aktarılıp, Kültür Bakanlığı tarafından yayımlandı. 2014'te ise 1918 yılında basılan eski harfli orijinal baskısı esas alınarak Ötüken Yayınları tarafından yeniden yayımlandı.[2] Pek çok yayınevi tarafından çeşitli sadeleştirilmiş metinler de yayımlanmıştır.[2][3]

Kitap, günümüz Türkiye'ndeki milliyetçilik fikrinin babası sayılan Gökalp'in milliyetçilik fikri ile dini birbirine barıştırmaya çabasının ürünü olarak değerlendirilmektedir.[4] Ziya Gökalp bu eserinde Osmanlı Devleti'nin yıkılmasını engellemek için öne sürülen üç büyük fikir akımı hakkında görüşlerini bildirmiştir. Kendisinin Türkçülük düşüncesini benimsediği, kitabın hemen her bölümünden anlaşılır.[2]

Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak kitabı Türkçülüğün Esasları isimli kitaba da öncül olmuştur.[5] "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak" İttihat ve Terakki Cemiyeti döneminin temele eseri, "Türkçülüğün Esasları" ise cumhuriyet döneminin temel eseri kabul edilir.[4]

Eserin bölümleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. Üç cereyan
  2. Lisan
  3. An'ane ve Kaid
  4. Hars Zümresi, Medeniyet Zümresi
  5. Türklüğün Başına Gelenler
  6. Terbiye
  7. Mefkure
  8. Türk Milleti ve Turan
  9. Millet ve Vatan
  10. Milliyet Mefkuresi
  11. Milliyet ve İslâmiye

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Oral, Mustafa. "Çağdaşları Tarafından Ziya Gökalp’in Eleştirisi". Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi, Sayı:V/12 , Bahar 2006. 25 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20130525005424/http://web.deu.edu.tr:80/ataturkilkeleri/pdf/cilt1sayi1/Makale_2_MustafaOral.pdf. Erişim tarihi: 21 Kasım 2016. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Özsarı, Mustafa. "Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak:Önsöz". Ötüken Yayınları, Ağustos 2014. 21 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161121233918/https://www.otuken.com.tr/u/otuken/docs/t/u/turklesmek-1442401844.pdf. Erişim tarihi: 21 Kasım 2016. 
  3. ^ Tütengil, Cavit Orhan. "Gökalp'e İlişkin Yeni Notlar". Sosyoloji Konferansları Dergisi, Sayı 14, Yıl 1976. 22 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161122070751/http://www.journals.istanbul.edu.tr/iusoskon/article/view/1023006350/1023005874. Erişim tarihi: 21 Kasım 2016. 
  4. 4,0 4,1 Acet, Mehmet Tahir. "Ziya Gökalp'te Din ve Milliyetçilik". Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi, Diyarbakır 2015. 22 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20161122070728/https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=1zw6GvYMe-q3Hf6HR-3US7cVfxX9gDqZxg_tDaSd9l6ioIldEhy0oP0rxZDxR5gE. Erişim tarihi: 21 Kasım 2016. 
  5. ^ "Kitap hakkında". 9 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160609204910/https://www.otuken.com.tr/KitapDetay/turklesmek-islamlasmak-muasirlasmak.