Türkiye'de COVID-19 pandemisi

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkiye'de 2020 koronavirüs pandemisi sayfasından yönlendirildi)
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Türkiye'de COVID-19 pandemisi
Yer Türkiye Türkiye
Hastalık COVID-19
Virüs cinsi SARS-CoV-2
İlk vaka 10 Mart 2020
(2 ay ve 27 gün)[1]
Kaynak ülke(ler) Avrupa[1]
ABD[2]
Çin[3]
İran[4]
Suudi Arabistan[5]
Vaka Sayıları
Toplam Test Sayısı 2.303.258
Doğrulanmış vakalar 169.218
İyileşmiş 135.322 (%79.96)
Ölümler
4.669 (%2.75)
Aktif vakalar 29.227
Ağır vakalar 591
Entübe vakalar 264
Son Güncelleme 6 Haziran 2020
Resmî websitesi
covid19.saglik.gov.tr
covid19.tubitak.gov.tr
corona.cbddo.gov.tr

Dünya geneline yayılan COVID-19 salgınının Türkiye'deki ilk tespit edilen COVID-19 vakası Sağlık Bakanlığı tarafından 10 Mart 2020'de açıklandı. Ülkedeki virüse bağlı ilk ölüm ise 15 Mart 2020'de gerçekleşti. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 1 Nisan 2020'de yaptığı açıklamada koronavirüs vakalarının tüm Türkiye'ye yayıldığını açıkladı. 6 Haziran 2020 itibarıyla Türkiye'de koronavirüs ile enfekte olmuş toplam 4.669 kişinin hayatını kaybettiği, toplam vaka sayısının ise 169.218 olduğu açıklandı. Mevcut vakalardan 591 kişi yoğun bakımda tedavi görmekte olup, içlerinden 264 kişi solunum desteği almaktadır. 135.322 hasta ise iyileşti ve taburcu edildi. Bugüne kadar toplam 2.303.258 kişiye test yapıldı. 19 Nisan itibarıyla Türkiye vaka sayısında, salgının ilk başladığı ülke olan Çin'i geride bırakarak Fransa'nın ardından en çok vaka görülen 7. ülke olurken, gerçekleşen ölüm sayılarında ise 185 ülke arasında 13. sıraya yükseldi. Son olarak 10 Nisan'da paylaşılan verilere göre 28 bin vaka ile İstanbul en çok vakanın olduğu şehir olurken onu sırasıyla İzmir, Ankara, Kocaeli ve Konya takip etti.

Salgın Türkiye'de sosyal, ekonomik, siyasi, iktisadi, idari, hukuki, askerî, dinî ve kültürel alanlarda birçok önemli etkilere ve sonuçlara neden olan radikal kararlar alınmasına neden oldu. Ülkede ilk, orta ve liselerde eğitim-öğretim askıya alınırken, bütün üniversitelerde bahar dönemi dersleri iptal edilerek sınavlar ertelendi. Diyanet İşleri Başkanlığı başta cuma namazı olmak üzere cami ve mescitlerde cemaatle namaza ara verildiğini duyurdu. Tüm restoranlar, kafeler, müzeler, dershaneler, kurslar, alışveriş merkezleri, oteller; berber, kuaför ve güzellik merkezleri; kahvehaneler, spor salonları, konser mekanları, gece kulüpleri, dernek lokalleri ve düğün/nişan salonları geçici süreliğine kapatılırken; tüm vatandaşların ormanlarda, park ve bahçelerde piknik ve mangal yapmaları yasaklandı. Ülkedeki bütün futbol ligleri ertelendi ve tüm spor müsabakaları bir sonraki açıklamaya kadar iptal edildi. Millî Savunma Bakanlığı askerî kışlalarda tüm celp, sevk ve terhis işlemlerinin bir ay boyunca ertelendiğini duyurdu. Salgının cezaevlerine sıçraması ve oluşabilecek kamu düzeninin bozulması riski ile cezaevlerindeki doluluğu azaltmayı amaçlayan infaz indirimini öngören yasanın mecliste kabul edilmesiyle yaklaşık 90 bin mahkûm ve tutuklunun tahliye edilmesine başlandı. Af yasasında; terör, cinayet, uyuşturucu ve cinsel suçlar kapsam dışında bırakıldı. Hâkimler ve Savcılar Kurulu tutuklu ve acil işler ile zaman aşımı davaları dışındaki tüm duruşma, müzakere ve keşiflerin 15 Haziran'a kadar durdurulduğunu açıkladı. Başta Türk Hava Yolları olmak üzere bütün havayolu şirketleri tüm yurt dışı ve yurt içi uçuşlarını ikinci bir duyuruya kadar sonlandırdığını duyurdu. Market ve pazar gibi toplu alanlarda maske kullanma zorunluluğu yürürlüğe konuldu. Şehirler arası seyahatler valilik iznine bağlandı ve toplu taşıma araçlarında seyrek oturma düzeni uygulaması başlatıldı. Yüzlerce yerleşim yeri, köy ve kasaba COVID-19 tedbirleri kapsamında karantinaya alındı.

Pandeminin ekonomik etkilerini en aza indirgemek için birçok düzenlemeye gidildi ve destek paketleri açıklandı. Özel ve kamu sektöründe asgari personelle, esnek çalışma sistemine geçildi. Hazine ve Maliye Bakanlığı birçok kalemde vergileri düşürdüğünü, ertelediğini veya feragat ettiğini açıkladı. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yasa uyarınca, işverenlere üç ay süreyle işten çıkarma yasağı getirildi. Cumhurbaşkanı Erdoğan yaptığı bir konuşmada salgını, ekonomik sonuçları itibarıyla II. Dünya Savaşı'ndan sonraki en büyük kriz olarak niteledi.

Hükûmet, salgının yayılım hızını düşürmek ve insanlar arasında sosyal mesafeyi korumak için ilk olarak 65 yaş ve üstü kişilere sokağa çıkma yasağı uygulaması başlattı. Daha sonra bu kısıtlamayı 20 yaş ve altı çocuk ve gençleri de kapsayacak şekilde genişletti. Halka, ülke dışına seyahat etmemeleri ve ayrıca mecbur kalmadıkça evden çıkmama çağrısı yapıldı. 11-12 Nisan 2020'de ise, 2000 yılındaki nüfus sayımından 20 yıl sonra ilk kez geniş çaplı bir sokağa çıkma yasağı ilan edildi. İçişleri Bakanlığı, Türkiye nüfusunun yüzde 78'ine denk gelen 64 milyon kişinin yaşadığı 30 büyükşehir ile akciğer hastalıklarının sık görüldüğü Zonguldak ilinde hafta sonu iki gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulanacağını iki saat öncesinden duyurdu. Bunun üzerine yasağın uygulanacağı birçok şehirde vatandaşlar market ve fırınlara akın ederek uzun kuyruklara, kargaşa ve yoğun kalabalıkların oluşmasına neden oldu. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, yasağın zamanlaması ve uygulanış yöntemi konusundaki eleştirileri kabul ettiğini açıkladı ve ertesi gün istifa ettiğini duyurdu. Fakat Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından istifası kabul edilmedi ve göreve devam edeceği açıklandı. Sokağa çıkma yasağı uygulaması bir sonraki hafta sonu da devam ettirildi. 20 Nisan'da Cumhurbaşkanı Erdoğan, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı ve Türkiye Büyük Millet Meclisinin kuruluşunun 100. yıl dönümü ile ramazan ayının ilk üç gününü de içine alan 23-26 Nisan tarihleri arasında sokağa çıkma yasağının otuz büyükşehir ve Zonguldak'ta devam ettirileceğini duyurdu. 23-26 Mayıs 2020 tarihleri arasında ise 81 ilin tamamında, arefe günü ve Ramazan Bayramı'nın da dahil olduğu dört gün boyunca sokağa çıkma yasağı uygulandı.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu 5 Mayıs'ta yaptığı açıklamada yurt dışında koronavirüsten 473 Türk vatandaşının hayatını kaybettiğini açıkladı. Çavuşoğlu ayrıca, 103 ülkeden 65 binden fazla Türk vatandaşının tahliye edilerek Türkiye'ye getirildiğini belirtti. 116 ülke Türkiye'den yardım talebinde bulunurken, aralarında salgının en çok etkilediği Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, İspanya, İtalya ve İran’ın da olduğu 44 ülkeye içlerinde N95 maske, tulum, koruyucu gözlük, solunum cihazı, test kiti ve siperliklerinde bulunduğu tıbbi yardım malzemesi gönderildi.

Haziran 2020'de Acil Tıp Uzmanları Derneği, "Covid-19 Öyküleri" başlığıyla bir öykü yarışması başlattığını duyurdu. Yarışmada pandeminin etkisini işleyen öyküleri değerlendireceklerini söyledi.[6]

Zaman çizelgesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye COVID-19 vakaları  ()
     Ölümler        İyileşenler        Aktif vaka        Entübe hastalar        Entübe olmayan yoğun bakım hastaları

Mart Mart nis nis Mayıs Mayıs haz haz Son 15 gün Son 15 gün

Tarih
# Toplam vaka
# Ölümler
11.03.2020 1(İlk) 0(İlk)
12.03.2020 1(=) 0(İlk)
13.03.2020
5(+4) 0(İlk)
14.03.2020
6(+1) 0(İlk)
15.03.2020
18(+12) 1(İlk)
16.03.2020
47(+29) 1(=)
17.03.2020
98(+51) 2(+1)
18.03.2020
191(+93) 3(+1)
19.03.2020
359(+168) 4(+1)
20.03.2020
670(+311) 9(+5)
21.03.2020
947(+277) 21(+12)
22.03.2020
1.236(+289) 30(+9)
23.03.2020
1.529(+293) 37(+7)
24.03.2020
1.872(+343) 44(+7)
25.03.2020
2.433(+561) 59(+15)
26.03.2020
3.629(+1.196) 75(+16)
27.03.2020
5.698(+2.069) 92(+17)
28.03.2020
7.402(+1.704) 108(+16)
29.03.2020
9.217(+1.815) 131(+23)
30.03.2020
10.827(+1.610) 168(+37)
31.03.2020
13.531(+2.704) 214(+46)
01.04.2020
15.679(+2.148) 277(+63)
02.04.2020
18.315(+2.636) 356(+79)
03.04.2020
20.921(+2.606) 425(+69)
04.04.2020
23.934(+3.013) 501(+76)
05.04.2020
27.069(+3.135) 574(+73)
06.04.2020
30.217(+3.148) 649(+75)
07.04.2020
34.109(+3.892) 725(+76)
08.04.2020
38.226(+4.117) 812(+87)
09.04.2020
42.282(+4.056) 908(+96)
10.04.2020
47.029(+4.747) 1.006(+98)
11.04.2020
52.167(+5.138) 1.101(+95)
12.04.2020
56.956(+4.789) 1.198(+97)
13.04.2020
61.049(+4.093) 1.296(+98)
14.04.2020
65.111(+4.062) 1.403(+107)
15.04.2020
69.392(+4.281) 1.518(+115)
16.04.2020
74.193(+4.801) 1.643(+125)
17.04.2020
78.546(+4.353) 1.769(+126)
18.04.2020
82.329(+3.783) 1.890(+121)
19.04.2020
86.306(+3.977) 2.017(+127)
20.04.2020
90.980(+4.674) 2.140(+123)
21.04.2020
95.591(+4.611) 2.259(+119)
22.04.2020
98.674(+3.083) 2.376(+117)
23.04.2020
101.790(+3.116) 2.491(+115)
24.04.2020
104.912(+3.122) 2.600(+109)
25.04.2020
107.773(+2.861) 2.706(+106)
26.04.2020
110.130(+2.357) 2.805(+99)
27.04.2020
112.261(+2.131) 2.900(+95)
28.04.2020
114.653(+2.392) 2.992(+92)
29.04.2020
117.589(+2.936) 3.081(+89)
30.04.2020
120.204(+2.615) 3.174(+93)
01.05.2020
122.392(+2.188) 3.258(+84)
02.05.2020
124.375(+1.983) 3.336(+78)
03.05.2020
126.045(+1.670) 3.397(+61)
04.05.2020
127.659(+1.614) 3.461(+64)
05.05.2020
129.491(+1.832) 3.520(+59)
06.05.2020
131.744(+2.253) 3.584(+64)
07.05.2020
133.721(+1.977) 3.641(+57)
08.05.2020
135.569(+1.848) 3.689(+48)
09.05.2020
137.115(+1.546) 3.739(+50)
10.05.2020
138.657(+1.542) 3.786(+47)
11.05.2020
139.771(+1.114) 3.841(+55)
12.05.2020
141.475(+1.704) 3.894(+53)
13.05.2020
143.114(+1.639) 3.952(+58)
14.05.2020
144.749(+1.635) 4.007(+55)
15.05.2020
146.457(+1.708) 4.055(+48)
16.05.2020
148.067(+1.610) 4.096(+41)
17.05.2020
149.435(+1.368) 4.140(+44)
18.05.2020
150.593(+1.158) 4.171(+31)
19.05.2020
151.615(+1.022) 4.199(+28)
20.05.2020
152.587(+972) 4.222(+23)
21.05.2020
153.548(+961) 4.249(+27)
22.05.2020
154.500(+952) 4.276(+27)
23.05.2020
155.686(+1.186) 4.308(+32)
24.05.2020
156.827(+1.141) 4.340(+32)
25.05.2020
157.814(+987) 4.369(+29)
26.05.2020
158.762(+948) 4.397(+28)
27.05.2020
159.797(+1.035) 4.431(+34)
28.05.2020
160.979(+1.182) 4.461(+30)
29.05.2020
162.120(+1.141) 4.489(+28)
30.05.2020
163.103(+983) 4.515(+26)
31.05.2020
163.942(+839) 4.540(+25)
01.06.2020
164.769(+827) 4.563(+23)
02.06.2020
165.555(+786) 4.585(+22)
03.06.2020
166.422(+867) 4.609(+24)
04.06.2020
167.410(+988) 4.630(+21)
05.06.2020
168.340(+930) 4.648(+18)
06.06.2020
169.218(+878) 4.669(+21)
Kaynak: Sağlık Bakanlığı
  • Son Güncelleme: 5 Haziran 20.32

Ocak 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

10 Ocak'ta Türkiye'de COVID-19 hastalığı ile mücadele için Sağlık Bakanlığı bünyesinde Koronavirüs Bilim Kurulu oluşturuldu.[7]

24 Ocak'ta Sağlık Bakanlığı havaalanlarına termal kameralar kurdu.[8] Bakanlık ayrıca Çin'den gelen yolcuları ilave taramalara tabi tutmaya başladı ve koronavirüs enfeksiyonunun belirtilerini gösteren herkesin karantinaya alınacağını bildirdi. Gösterimler daha sonra, çok sayıda onaylanmış vaka bildiren ülkeleri içerecek şekilde genişletildi. Havaalanlarındaki diğer tedbirler arasında kızılötesi taramalar, tüm gümrük kapılarının dezenfeksiyonu, ücretsiz maskeler ve talimat broşürleri dağıtılması yer aldı

31 Ocak'ta Türk Hükûmeti, 34 Türk vatandaşını ve diğer ülke vatandaşlarını Vuhan'dan almak için bir [9] uçak gönderdi. Diğer ülke vatandaşları arasında yedi Azerbaycanlı, yedi Gürcü ve bir Arnavut bulunmaktaydı.[10] Çin, yıllık 150 milyon maske üretiminin yanı sıra Türkiye'den 200 milyon maske sipariş etti.[11]

Şubat 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Şubat'ta Türkiye, Çin'den gelen tüm uçuşları durdurduğunu açıkladı.[12] 23 Şubat'ta İran makamları Türkiye'nin İran'ın Kum kentini karantinaya alma tavsiyesine uymayınca İran sınırı kapatıldı ve İran ile yapılan uçak seferleri tek taraflı olarak askıya alındı.[13][14]

29 Şubat'ta Türkiye; İtalya, Güney Kore ve Irak ile uçuşların karşılıklı olarak durdurulduğunu açıkladı.[15] Kısa süre sonra Irak sınırı da kapatıldı. Bakanlık ayrıca Irak ve İran sınırlarına yakın saha hastaneleri kurdu.[16]

Mart 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

Pandemi sırasında bir süpermarkette boşalan makarna reyonu, İstanbul

8 Mart'ta bazı illerde halka açık yerlerde ve toplu taşıma araçlarında dezenfeksiyon yapılmaya başlandı. İstanbul'da belediye metrobüs istasyonlarına el dezenfektanları kurmaya karar verdi.[16] 10 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Avrupa'ya seyahat ederken virüse yakalanan bir Türk erkeğin ülkenin ilk koronavirüs vakası olduğunu açıkladı.[17] Hasta açıklanmayan bir hastaneye tecrit edildi ve hastanın aile üyeleri gözlem altına alındı.[1]

12 Mart'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında tüm bakanların, bazı başkanlıkların ve Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu üyelerinin katıldığı, koronavirüse karşı alınacak tedbirlerin görüşüldüğü beş saat süren toplantı yapıldı. Toplantı sonrası alınan kararları Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın açıkladı. Spor müsabakalarının Nisan sonuna kadar seyircisiz oynamasına, kamu çalışanlarının yurt dışına çıkışlarının özel izinle gerçekleşmesine, Cumhurbaşkanının yurt dışı ziyaretlerinde ertelemeye gidilmesine karar verildi.[18][19][20]

13 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, resmî Twitter hesabından açıklama yaparak gözlem altına alınan ilk hastanın yakınında da koronavirüs tespit edildiğini açıkladı.[21] Akşam saatlerinde yapılan yeni açıklama ile ilk hasta ile aynı ailede bulunan üç kişinin daha koronavirüs taşıdığı tespit edildi ve böylece Türkiye'deki onaylanmış vaka sayısı beşe yükseldi.[22]

14 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, umreden dönen bir kişide koronavirüs tespit edildiğini açıkladı, böylece Türkiye'de görülen vaka sayısı 6'ya yükseldi.[23]

15 Mart'ta Gençlik ve Spor Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Umre'den dönen 10.330 vatandaştan 5392 tanesi Ankara'daki, 4938 tanesi Konya'daki devlet yurtlarında karantina altına alındı.[24] Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, ilk vakanın gözlem altında tutulan çevresindeki iki kişiye tanı konduğu ve Avrupa ülkelerinden gelmiş yedi, Amerika’dan gelmiş üç vaka bulunduğunu açıkladı. Doğrulanmış vaka sayısının 18'e yükseldiği belirtildi.[25]

16 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca; ABD, Avrupa ve Orta Doğu temaslı yeni 29 tanı konulduğunu, yeni konan tanılarla birlikte toplam hasta sayısının 47 olduğunu açıkladı.[26]

17 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca karantinaya alınan Çin temaslı 89 yaşındaki bir hastanın öldüğünü, bugün yeni 51 tanının konduğunu ve toplamda vaka sayısının 98'e çıktığını açıkladı.[27] Bu, Türkiye'deki ilk ölüm olarak kayıtlara geçse de daha sonra Aytaç Yalman'ın 15 Mart'ta koronavirüs nedeniyle öldüğü açıklandı.

17 Mart’ta Türk Tabipleri Birliği, TTB Uzmanlık Dernekleri, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği, Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği, Türk Toraks Derneği, Türk Yoğun Bakım Derneği, Covid-19 salgını ile ilgili gelişmeleri değerlendirmek amacıyla bir toplantı yaptı.Toplantının sonuç bildirisinde şeffaflık çağrısı yapıldı. Bildiride ayrıca pandeminin, sağlık çalışanları ve hastalar açısından önemli tehlikeleri getirdiği, bilgilendirme ve önlemler konusundaki eksikliklerin karmaşaya yol açtığı, ilaç kullanımı, testlere ulaşım, çeşitli konulardaki yetersiz bilgilendirmelerin pandemi ile mücadeleyi güçleştirdiği tespiti yapıldı.[28]

18 Mart'ta Çankaya Köşkü'nde, Koronavirüsle mücadele kapsamında “Koronavirüsle Mücadele Eş Güdüm Toplantısı” yapıldı.[29] Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Twitter hesabından yaptığı açıklamada 61 yaşındaki bir hastanın öldüğünü ve vaka sayısının 191'e çıktığını duyurdu.[30]

18 Mart günü Saygı Öztürk, Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman'ın virüsten öldüğünü, eşininse karantinada olduğunu yazdı.[31] Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği 19 Mart 2020 tarihinde Yalman'ın ölüm nedeninin, COVID-19 pandemisi çerçevesinde gelişmiş ve eşinin de yakalanmış olduğu COVID-19 olduğunu açıkladı. Başhekimlik, "Eşinin test sonucunun COVID pozitif gelmesi üzerine merhum Aytaç Yalman’ın klinik tablosunun da uyumlu olduğu dikkate alındığında COVID 19’a bağlı vefat ettiği kanaati oluşmuştur.” açıklamasında bulundu.[32]

19 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 15 Mart 2020'de ölen eski Kara Kuvvetleri Komutanı Aytaç Yalman'ın ölüm sebebinin koronavirüs olduğunu belirtti. Böylelikle Türkiye'de koronavirüs nedeniyle ölen kişi sayısı 3'e çıktı.[33] Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu futbol, voleybol, basketbol, hentbol liglerinin ertelendiğini duyurdu.[34] Sağlık Bakanı Fahrettin Koca; Twitter hesabından yayımladığı mesajında 85 yaşındaki bir kadının yaşamını yitirdiğini, bununla birlikte yeni 168 vakanın olduğunu açıkladı. Toplam vaka 359 olurken, ölen kişi sayısı 4'e çıktı.[35]

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yayımlanan ve Türkiye'de koronavirüs riskine karşı alınan 14 kurala ait bir broşür, M1 Metro hattı

20 Mart'ta Sağlık Bakanlığı'nın yayımladığı genelgeyle tüm özel ve vakıf hastaneleri pandemi hastanesi ilan edildi. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca; Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 311 vakanın olduğunu ve 5 kişinin daha öldüğünü açıkladı. Toplam vaka sayısı 670'e çıkarken, ölenlerin sayısı 9 oldu.[36]

İnsan Hakları Derneği, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Özgürlük için Hukukçular Derneği, Çağdaş Hukukçular Derneği, Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği, Covid-19 Salgını ve Hapishanelerde Acilen Alınması Gereken Önlemler konusunda bir bildiri yayımladı. Bildiride yaşlı ve hasta, çocuk, hamile, çocuklu tutukluların salıverilmesi ve karantina uygulamaları ile mahpusların sağlık durumları konusunda başta aile ve avukatları olmak üzere kamuoyunun düzenli olarak bilgilendirilmesinin zorunluluğu gibi maddeler yer aldı.[37]

21 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca; Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 277 vakanın olduğunu, 12 kişinin yaşamını yitirdiğini bildirdi. Toplam vaka sayısı 947'ye çıkarken, ölenlerin sayısı 21 oldu.[38]

22 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca; Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 289 vakanın olduğunu, 9 kişinin öldüğünü, yapılan toplam test sayısının ise 20 bin 345 olduğunu açıkladı. Toplam vaka sayısı 1236'ya çıkarken, ölenlerin sayısı 30 oldu.[39]

23 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca düzenlediği basın toplantısında Çin'den virüse iyi geldiği belirtilen bir ilaç (Favipiravir)[40] getirildiğini ve yoğun bakımdaki hastalara uygulanmaya başlandığını açıkladı. Ayrıca Koca, sağlık çalışanlarına 3 ay boyunca ek ücret ödeneceğini duyurdu. İlerleyen saatlerde Twitter hesabından yeni bir mesaj yayımlayan Koca, yeni 293 vakanın olduğunu ve 7 kişinin yaşamını yitirdiğini açıkladı. Toplam vaka sayısı 1529'a, ölüm sayısı ise 37'ye çıktı.[41]

24 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 343 tanının olduğunu, 7 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Toplam vaka sayısı 1.872'ye, ölüm sayısı 44'e çıktı.[42]

25 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'un ortak düzenlediği basın toplantısında; okulların 30 Nisan'a kadar tatil edildiği, yoğun bakımdaki mevcut hasta sayısının 136 olduğu ve 60 yaş üzerindeki 2 hastanın taburcu edildiği ve bundan böyle Türkiye'de bulunan vakalarla ilgili verilerin dijital ortamda yayımlanacağı belirtildi.[43] İlerleyen saatlerde Fahrettin Koca Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 561 tanının olduğunu, 12 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Toplam vaka sayısı 2.433'e, ölüm sayısı 59'a çıktı.[44]

26 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca Twitter hesabından yayımladığı mesajında yeni 1196 tanının olduğunu, 16 kişinin daha yaşamını yitirdiğini duyurdu. Toplam vaka sayısı 3629 olurken, ölümler 75'e çıktı.[45]

27 Mart'ta toplanan Koronavirüs Bilim Kurulu sonrası açıklamalar yapan Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, 42 kişinin iyileştiğini, 241'i entübe durumda olmak üzere 341 kişinin yoğum bakımda olduğunu, son 24 saatte 2 bin 69 pozitif vaka tespit edildiğini ve 17 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece toplam vaka sayısı 5698'e hayatını kaybedenlerin sayısı ise 92'ye yükseldi.[46] 28 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni 1704 vakanın olduğunu, 16 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylelikle toplam vaka 7402'ye yükselirken, ölüm sayısı 108 oldu. Bu zamana kadar yapılan toplam test sayısı ise 55.464 oldu.[47] 29 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni 1815 vakanın olduğunu, 23 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylelikle toplam vaka 9217'ye yükselirken, ölüm sayısı 131 oldu. Bu zamana kadar yapılan toplam test sayısı ise 65446 olmuştur.[48] 30 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni 1610 vakanın olduğunu, 37 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylelikle toplam vaka 10827'ye yükselirken, ölüm sayısı 168 oldu. Bu zamana kadar yapılan toplam test sayısı ise 92403 olmuştur.[49] 31 Mart'ta Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yeni 2704 vakanın olduğunu, 46 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylelikle toplam vaka 13531'ye yükselirken, ölüm sayısı 214 oldu. Bu zamana kadar yapılan toplam test sayısı ise 92403 olmuştur.[50]

31 Mart'ta Türk-İş genel başkanı Ergün Atalay yazılı bir açıklama yayınlayarak işten çıkarmaların yasaklanması, zorunlu mal ve hizmet üretimi dışındaki tüm işlerin en az 15 gün süreyle durdurulması talebinde bulundu. Atalay, bunların yol açacağı gelir kaybına karşı İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarının hızla devreye sokulmasını, iş ve gelir kaybına uğrayan bütün işçilere işveren, İşsizlik Sigortası Fonu ve devlet tarafından gelir desteği sağlanmasının gerekliliğini vurguladı.[51]

DİSK, KESK, TMMOB ve TTB yedi acil önlemi içeren metin yayınlayıp imza kampanyası başlattı.Acil önlemler arasında "Temel, zorunlu ve acil mal ve hizmet üreten işler dışında bütün işlerde salgın süresince çalışma acilen durdurulmalıdır. Salgın süresince işten çıkarmalar yasaklanmalı, küçük esnaf desteklenmeli, çalışanlara ücretli izin verilmeli ve işsizler için ise koşulsuz işsizlik maaşı ödenmelidir. Tüketici, konut ve taşıt kredileri ile kredi kartı borçları ve elektrik, su, doğalgaz ve iletişim faturaları salgın riski boyunca faiz işletilmeden ertelenmelidir." gibi maddeler yer aldı.[52]

Nisan 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

1 Nisan 2020'de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından, enfekte olmuş toplam 277 kişinin öldüğü, mevcut vaka sayısının ise 15.679 olduğu açıklandı. Aynı zamanda 81 ilin tamamında vakanın olduğunu, 39 ilde ise ölüm olduğu açıklandı.[53] En çok vaka ve ölüm tespit edilen il 8.852 vaka ve 117 ölüm ile İstanbul olarak açıklandı. İstanbul'u 853 vaka ve 18 ölüm ile İzmir ve 712 vaka ve 7 ölümle Ankara takip etti. Ayrıca 601 sağlık çalışanının enfekte olduğu, 1 doktorun hayatını kaybettiği belirtildi.[54]

2 Nisan 2020'de Sağlık Bakanı Fahrettin Koca yaptığı açıklamada 18.757 yeni test yapıldığını, 2.456 yeni vaka tespit edildiğini ve 79 yeni ölüm gerçekleştiğini bildirdi. Bu rakamlarla; toplam test sayısı 125.556'ya toplam vaka sayısı 18.135'e, toplam ölüm sayısı 356'ya yükselmiş oldu.[55] Koca, Twitter hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, test sayısında bir önceki güne göre 4000 civarında bir artış, pozitif vaka sayısında ise test sayısına kıyasla azalma olduğunu belirterek, son 24 saat içerisinde 82 hastanın iyileştiğini ve bu süre içerisinde hayatını kaybedenlerin %82'sinin 60 yaş ve üzerinde olduğunu açıkladı.[56] Dışişleri Bakan Yardımcısı Yavuz Selim Kıran, 4 Nisan 2020 itibarıyla yurt dışında COVID-19 nedeniyle yaşamlarını yitiren Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının toplam sayısının 156'ya ulaştığını açıkladı. Kıran, Twitter hesabı üzerinden yaptığı açıklamada Fransa'da 55, Almanya'da 31, Hollanda'da 22, İngiltere'de 16, Belçika'da 14, Amerika Birleşik Devletleri'nde 7, İsveç'te 5, İsviçre'de 3, Avusturya'da 2 ve Lübnan'da 1 vatandaşın hayatını kaybettiğini belirtti.[57]

İstanbul Tabip Odası, Sağlık Bakanlığı’nın verdiği rakamlarda PCR testi pozitif çıkan vakaları esas aldığını, hastanelerde yatan ya da ayakta takibi yapılan ‘şüpheli/olası vaka’ sayısına yer vermediğini ileri sürdü. Tabip Odası, İstanbul’daki özel hastanelerde yapılan uygulamaları da eleştirdi.[58]

Mayıs 2020[değiştir | kaynağı değiştir]

İBB Bilimsel Danışma Kurulu toplantı sonuçlarını paylaştı ve 16-26 Mayıs tarihlerini kapsayacak şekilde 7+4 gün sokağa çıkma kısıtlamasının ilan edilmesinin gerektiğini açıkladı. Normalleşme adımlarının konuşulmaya başlanmasının risklerine değinilen açıklamada şöyle söylenmiştir: "Sağlanan plato yürütülen kısıtlama yönergelerine halkımızın büyük ölçüde uyması sonucunda başarılmıştır. Bu iyilik hali bir rahatlama ya da önlemlerde geçici bir gevşemeyi getirmemelidir. İBB Bilimsel Danışma Kurulu tarafından hazırlanan raporda kısıtlamalardaki geçiş dönemi fazlar hâlinde tanımlanmış ve nasıl bir geçiş süreci gerektiği ayrıntılı olarak işlenmiştir."[59]

4 Mayıs 2020'de Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan kabine toplantısının sonrasında bir basın açıklaması yaptı. Günlük hasta artışının artık binli sayılara gerilediğini, yoğum bakım ve solunum cihazına bağlı hasta sayısının sürekli azaldığını ve iyileşen hasta sayısının katlanarak arttığını belirtti. Koronavirüs için başlatılan kampanyada 1 milyar 910 milyon Türk lirasının toplandığını açıkladı. Normal hayata dönüşün kademe kademe başlatılacağını açıklayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, sınırlandırmaların kademeli şekilde esnetilmesi ile ilgili düzenlemeleri genel olarak mayıs, haziran ve temmuz aylarına yayarak yaptıklarını belirtti. Bu normalleşme sürecine ilişkin açıklamalar şu şekilde oldu:

  1. 65 yaş üstü kişiler sokağa çıkma sınırlandırılması günlerinin birinde ve 4 saat süreyle dışarı çıkabilecek.
  2. Kurallara uyulması şartı ile AVM'ler 11 Mayıs itibarıyla hizmet vermeye başlayacak.
  3. 14 yaşına kadar çocuklar 13 Mayıs'ta 11.00 ve 15.00 saatleri arasında yürüme mesafesiyle dışarı çıkabilecek.
  4. 15-20 yaş grubu, 15 Mayıs Cuma günü 11.00 ve 15.00 saatleri arasında yürüme mesafesiyle dışarı çıkabilecek.
  5. Antalya, Aydın, Erzurum, Hatay, Malatya, Mersin ve Muğla için şehir giriş-çıkış sınırlandırılması bitirilecek.
  6. Askerlik terhis işlemleri 31 Mayıs'ta başlayacak.
  7. Milli Savunma Bakanlığının atama, görevlendirme ve personel temin faaliyetleri 1 Haziran'da, celp işlemleri 5 Haziran'da, bedelli askerlik işlemleri 20 Haziran'da yeniden başlayacak.
  8. İstanbul, Ankara ve İzmir'deki ticari taksiler için 5 Mayıs itibarıyla tek-çift plaka uygulaması sona erecek.
  9. Berber, kuaför, güzellik salonu gibi işletmeler 11 Mayıs'ta faaliyete geçebilecek.
  10. Lise Giriş Sınavı (LGS) 20 Haziran'da, Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) ise 27-28 Haziran'da yapılacak.[60]

5 Mayıs 2020'de Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mustafa Varank, 11 Mayıs itibarıyla ülkedeki tüm ana otomotiv fabrikalarının tekrar faaliyete başlayacağını bildirdi.[61]

6 Mayıs 2020'de Türkiye Sağlık Bakanı Fahrettin Koca normalleşme süreci hakkında açıklamalarda bulundu ve bu yeni dönemi "kontrollü sosyal hayat" olarak isimlendirdi. Bakan Fahrettin Koca, riskin devam ettiğini ve vatandaşların tedbirleri elden bırakmaması gerektiğini dile getirdi. Koca, Türkiye'de salgının kontrol altına alındığını ancak tehdidin ortadan kalmadığını ve son taşıyıcının izolasyonu ve tedavisi sağlanmadan kalkmayacağını belirtti. Bakan Koca ayrıca "normale dönüş" ifadesinin doğru olmadığını, "yeni hayatın normallerini" oluşturduklarını söyledi. İlk dönemdeki amaçlarının hastalığı kontrol altına almak olduğunu belirten Bakan Koca, bu ikinci ve yeni dönemde amaçlarının hastalığın önündeki fırsatları ortadan kaldırmak ve hayatı yeniden düzenlemek olduğunu açıkladı. Vatandaşların özgür ama tedbirli bir hayat yaşayacaklarını belirtti. Virüsün solunum yoluyla bulaştığının artık kesinleştiğini ifade eden Bakan, maskenin ve sosyal mesafenin birbirini tamamlayan iki tedbir olduğuna dikkat çekti. Bakan Koca ayrıca bu açıklamalarında bakanlık tarafından geliştirilen "Hayat Eve Sığar" adlı mobil uygulamaya da değindi. Uygulamayı bu yeni dönemin son derece önemli ihtiyaçlarından birisi olarak gördüklerini kaydeden Bakan Koca, uygulama sayesinde insanların bulundukları çevrede ve gitmek istedikleri yerlerde ne ölçüde riskli bir durumla karşılaşabileceğini görebileceklerine ve anında tedbir alabileceklerine değindi. Bakanlık verileri ile hazırlanan yoğunluk haritasına göre kullanıcılar bu uygulama sayesinde nerede ne yoğunlukta hasta bulunduğunu görebilmektedir. Ayrıca uygulama gün içerisinde sosyal mesafeyi ne kadar aştığınızı bluetooth ve konum hizmetlerini kullanarak ölçebilmektedir. Bakan Koca ayrıca test sayılarını düşürmek yerine arttıracaklarını açıkladı. Vakaları erken tespit edip, toplu mekanlarda düzenli taramalar yapacaklarını belirtti. Bu dönemde vatandaşların maskelere daha çok ihtiyaç duyacaklarını ekleyen Bakan Koca, son dönemde başlattıkları 20-65 yaş grubuna 10 günde bir 5'li bir paket maskenin ücretsiz verilmesini kapsayan uygulamaya 40 milyondan fazla kişinin eriştiğini ve bugüne kadar 160 milyon maskenin dağıtımının yapıldığını açıkladı. Bu kısıtlı da olsa serbestliğin olduğu dönemde ihtiyacı daha fazla olabilecek vatandaşların olacağını belirterek insanların bir tavan fiyat olmak kaydıyla eczaneler, marketler, medikal mağazalar dahil olmak üzere birçok yerden cerrahi maske satın alabilmelerinin önünün açıldığını vurguladı. Türkiye'de futbol liglerinin devam edeceğinin Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından açıklanması üzerine tüm sorumluluğun TFF'de olduğunu aktaran Bakan Koca, Federasyonunun özgün iradesiyle kendi kararını verebileceğini, bunu Bakanlık olarak veya Bilim Kurulu olarak asla herhangi bir öneride ve yaklaşımda veya katkıda bulunmak istemediklerini ifade ettiklerini ve hâlen o noktada olduklarını belirtti. Ayrıca Bakan Koca, Türkiye çapında salgının derecesini, taşıyıcılığını, hastalık durumunu görmek için TÜİK ile birlikte yapacakları çalışma kapsamında örneklem yöntemiyle 150 bin kişinin taranacağını ve bu çalışmanın temelde hem PCR hem de antikor testini yaparak hem taşıyıcılığı, koruyuculuğu ve de hastalık durumunu ortaya koyan geniş, belki de bu anlamda dünyada örneği az bulunan bir çalışma olacağını açıkladı.[62]

7 Mayıs 2020'de cerrahi maskelerin tavan fiyatı ₺1 olarak belirlendi.[63]

7 Mayıs 2020'de yayımlanan bir rehber ile berber, kuaför ve güzellik salonlarının süreç içerisinde maskesiz ve randevusuz müşteri kabul etmeyeceği ve iş yerinde müşteri ve çalışan dışında kimsenin bulunmayacağı açıklandı.[64]

Hükûmet tedbirleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

8 Mart'ta, Millî Eğitim Bakanlığı, okulları virüs tehdidine karşı temiz tutmak için özel dezenfektanlar kullandıklarını açıkladı. Okullarda temasa açık her yüzeyin sterilize edildiği, günlük 100 ton dezenfektan üreten meslek okullarının okullara dezenfektan sağladığı belirtildi.[16]

12 Mart'ta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın başkanlığında tüm bakanların, bazı başkanlıkların ve Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu üyelerinin katıldığı, koronavirüse karşı alınacak tedbirlerin görüşüldüğü beş saat süren toplantı yapıldı. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın yaptığı açıklamada 16 Mart'tan itibaren ilkokul, ortaokul ve lise eğitimine 1 hafta, üniversite eğitimine ise 3 hafta ara verileceğini; 23 Mart'tan itibaren uzaktan eğitimle televizyon ve internet ortamından eğitim öğretime devam edileceğini açıkladı.[65] Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, haftalık ders programlarının yapılandırılarak, EBA, internet ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumu ile televizyondan gerekli telafi eğitim desteği sunulacağını, eğitimin aksamaması için tedbirlerin alındığını söyledi.[66][67]

17 Mart'ta, Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, uzaktan eğitime ilişkin içeriklerin ve sürecin yol haritasının hazırlandığını, 23 Mart haftası itibarıyla planlama ve altyapı hazırlıklarının tamamlandığını açıkladı. Selçuk, eğitimin ilk dersinin kendisi tarafından verileceğini belirtti.[68]

19 Mart'ta, ÖSYM, yakın zaman içinde yapılması planlanan ve aralarında TUS ile MSÜ'nün de bulunduğu 9 sınavın ileri bir tarihe ertelendiğini duyurdu.[69]

23 Mart'ta, Millî Eğitim Bakanlığı ve Türkiye Radyo Televizyon Kurumu işbirliğiyle açılan ilkokul, ortaokul ve lise derslerinin uzaktan işlendiği TRT EBA TV yayınlarına başladı.[70][71] İlk gün yayınında Adnan Menderes'in idamının sahnelenmesinin izletilmesi tepkilere yol açtı. Ziya Selçuk bir açıklama yaparak görüntüleri onaylamadığını ve çocuklara uygun olmadığını kabul ettiğini ifade etti.[72]

25 Mart'ta Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk düzenlenen basın toplantısında, eğitime verilen aranın 30 Nisan'a kadar uzatıldığını açıkladı.[73]

26 Mart'ta YÖK Başkanı Yekta Saraç, üniversitelerde bahar döneminde yüz yüze eğitimin yapılmayacağını ve eğitim öğretim sürecini sadece uzaktan eğitim ile sürdüreceklerini; uzaktan eğitim, açık öğretim ve dijital öğretimle sunulamayacak program, ders ve uygulamalı derslerin yaz aylarında tamamlanacağını belirtti. Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın ise 25-26 Temmuz'a ertelendiğini açıkladı.[74]

27 Mart'ta Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk Twitter hesabından yayımladığı mesajda Yükseköğretim Kurumları Sınavı'ndan 2.dönem konularının kaldırıldığını açıkladı.[75] Yine 27 Mart'ta Kamu Personeli Seçme Sınavlarının Eylül, Ekim ve Kasım ayına ertelendiği açıklandı.[76]

29 Nisan'da Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk, eğitime verilen aranın 31 Mayıs'a kadar uzatıldığını açıkladı.[77]

4 Mayıs'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yaptığı açıklama ile Lise Giriş Sınavı'nın (LGS) 20 Haziran'da, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'nın (YKS) ise 27-28 Haziran'da yapılacağı bildirildi.[60]

18 Mayıs'ta Cumhurbaşkanı Erdoğan, 1 Haziran'da açılması beklenen okulların açılmayacağını ve 2019-2020 Eğitim ve Öğretim yılının sona erdirildiğini açıkladı. Erdoğan, yeni eğitim ve öğretim yılının eylül ayında başlayacağını belirtti.[78]

Seyahat ve toplanma kısıtlamaları[değiştir | kaynağı değiştir]

İzmir'in Bergama ilçesinin en işlek caddelerinden Atatürk Bulvarı'nın boş hali, 29 Mart
65 yaş üstündekiler için uygulanan kısmî sokağa çıkma yasağı sonrası boş bir cadde, Merter, İstanbul
Sokağa çıkma yasakları sırasında 23 Nisan günü Ankara'nın en işlek ve merkezi yerlerinden olan Sıhhiye Meydanı

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı, 13-31 Mart tarihleri arasında meclise ziyaretçi alınmayacağını duyurdu.[79] 13 Mart'ta, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Mehmet Cahit Turhan; Almanya, Fransa, İspanya, Norveç, Danimarka, Belçika, Avusturya, İsveç ve Hollanda'ya uçuşların tek taraflı olarak iki yönlü olacak şekilde 14 Mart saat 08.00'den itibaren 17 Nisan tarihine kadar durdurulacağını açıkladı.[80] Aynı gün, Adalet Bakanı Abdulhamit Gül, açık ve kapalı tüm cezaevlerindeki görüşlerin, cezaevlerindeki aile görüş odalarının kullanımının, cezaevleri arasındaki nakillerin iki hafta süreyle ertelendiğini, bakanlığa bağlı kurumlara girenlerin ateşlerinin ölçüleceğini açıkladı.[81]

14 Mart'ta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev arasında yapılan görüşme sonucunda iki ülke anlaşmalı olarak kara ve hava ulaşımını geçici olarak durdurdu.[82] Aynı gün, Türkiye ve Gürcistan, 15 Mart'tan itibaren Sarp Sınır Kapısı'nın karşılıklı olarak yolcu geçişine kapatıldığını açıkladı.[83] 16 Mart'ta, Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş, cuma namazı başta olmak üzere camilerde cemaat hâlinde namaz kılınmasına ara verildiğini fakat ezanların okunacağını ve camilerin açık bulundurulacağını açıkladı.[84] Aynı gün, İçişleri Bakanlığı bu gece itibarıyla sinema, konser salonu, düğün salonu, kafe, kahvehane, masaj salonu, spor salonu gibi mekânların geçici bir süreyle kapatılacağını açıkladı.[85] Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, uçuş yasağı konulan ülkelere Mısır, İngiltere, İrlanda, İsviçre, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin eklendiğini açıkladı.[86]

İçişleri Bakanlığı 16 Mart saat 10.00'dan itibaren pavyon, diskotek, bar ve gece kulüplerinin geçici olarak kapatılacağını açıkladı.[87]

19 Mart'ta, Diyanet İşleri Başkanlığı, il müftülüklerine gönderilmek üzere genelge yayımlayarak daha önce alınan tedbirlerle ilgili oluşabilecek olumsuzlukların önüne geçmek maksadıyla cuma günü ve kandil gecesi camilerin kapalı tutulacağını ve cuma namazı için sela okunmayacağını bildirdi.[88] 20 Mart'ta, Cumhurbaşkanlığı genelgesiyle her türlü bilimsel, kültürel, sanatsal ve benzeri toplantılar veya aktiviteler Nisan ayı sonuna kadar ertendi.[89][90] At yarışları ikinci bir duyuruya kadar ertelendi.[91] Balıkesir, Konya ve Malatya'da 65 yaş üstünün ücretsiz toplu ulaşım hakları geçici olarak durduruldu.[92]

21 Mart'ta, İçişleri Bakanlığı, 81 il valiliğine gönderdiği genelgeyle asker uğurlama törenlerinin geçici süreyle durdurulduğunu bildirdi. Ayrıca berber, kuaför ve güzellik merkezlerinin faaliyetlerinin saat 18.00 itibarıyla durdurulacağı açıklandı.Bakanlık gece yarısından itibaren lokanta, restoran, pastane vb. iş yerlerinin müşterilerin oturmasına müsaade edilmeyecek şekilde sadece gel-al ve paket servis şeklinde hizmet vereceğini; 65 yaş ve üstü, ayrıca kronik rahatsızlığı olan kişilerin ikametlerinden dışarı çıkmalarının; park, bahçe gibi açık alanlarda dolaşmalarının sınırlandırıldığını açıkladı.[93][94][95][96] Tarım ve Orman Bakanlığı bahçe, park ve mesire alanlarında mangal yakılmasını yasakladı.[97] Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı saat 17.00 itibarıyla 46 ülkeye daha uçuşların durdurulduğunu açıkladı. Böylece toplamda 68 ülkeyle hava ilişkileri kesilmiş oldu.[98] Ankara, Antalya ve İzmir'de de, 65 yaş üstüne sunulan ücretsiz toplu ulaşım hakları geçici olarak durduruldu.[99][100]

23 Mart'ta, Kapalıçarşı'nın 10.00-16.00 saatleri arasında açık kalması ve giriş çıkışların sadece iki kapıdan kontrollü olarak yapılmasına karar verildi.[101] Aynı gün, Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu yurt dışından gelip yurtlarda karantinaya alınan kişi sayısının 11.269 olduğunu açıkladı.[102]

24 Mart'ta, İçişleri Bakanlığı, yayımladığı genelgeyle marketlerin 09.00-21.00 arası hizmet vereceğini, aynı anda alışveriş yapacak müşteri sayısının müşteriye hizmet sunulan toplam alanın onda biri kadar olabileceğini açıkladı. Ayrıca şehir içi ve şehirler arası ulaşım yapan toplu taşıma araçlarının kapasitesinin %50'si oranında yolcu kabul edebileceğini açıklandı.[103]

27 Mart'ta Sağlık Bakanlığı'nın tavsiyesiyle Rize'nin Kendirli Beldesi ve beldeye yakın Yeniselimiye, Beştepe, Esentepe ve Maltepe köyleri koronavirüs vakalarının önüne geçebilmek için karantina altına alındı.[104] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 27 Mart'ta yaptığı açıklamada yurt dışı uçuşların tamamen sona erdirildiği, şehirler arası ulaşımın valilik iznine bağlandığı ve piknik alanı, orman, ören yerleri gibi mekanların hafta sonunda kapalı olacağını belirtti.[105]

Cumhurbaşkanı Erdoğan 3 Nisan'da yaptığı basın açıklamasında ülke genelinde 1 Ocak 2000 ve üzeri doğumlular için de sokağa çıkma yasağı getirildiğini, pazar ve market gibi toplu bulunan alanlarda maske zorunluluğu getirildiğini ve 30 büyükşehir ile Zonguldak'a giriş çıkışların 15 gün boyunca durdurulduğunu açıkladı.[106] Fakat sonradan yayınlanan ve bütün il valiliklerine gönderilen ek genelge ile, bu yasağın istisnaları da belirlenmiştir. Buna göre; çeşitli sağlık, cenaze, askerlik ve yolcu taşıma gibi işlemler, bazı şartları sağlama şartıyla giriş çıkış yasağından muaf tutulacaktır.[107]

10 Nisan'da İçişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan genelge kapsamında 30 büyükşehir ile Zonguldak'ta 11 Nisan Cumartesi saat 00.00'dan itibaren 48 saat süreyle sokağa çıkma yasağı ilan edildi.[108] Yasağın 2 saat kala duyurulması üzerine fırınlarda ve marketlerde kuyruklar oluştu.[109][110][111][112] Oluşan kuyruklarda kavgalar yaşandı.[113][114][115] Bu olay üzerine İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tüm sorumluluğu üzerine alarak istifa talebini sundu.[116] Bakan Soylu'nun istifası Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kabul edilmedi.[117]

Ekonomi[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkiye'nin tıbbi malzeme yardımı yaptığı ülkeler

18 Mart'ta açıklanan, 100 milyar ₺'lik ekonomik tedbir paketinden bazı maddeler:[118][119]

  1. Krizden en çok etkilenen hizmetler sektöründeki işverenlerin vergi yükümlülükleri, SGK primleri ve kredi borçları ertelenecek.
  2. Kredi Garanti Fonu (KGF) limiti yükseltilerek teminat sorunu nedeni ile kredi alamayan firmaların banka kredilerine erişimi kolaylaştırılacak.
  3. Kısa çalışma ödeneği ile üretime ara veren iş yerlerinde çalışanlara geçici gelir desteği sağlanacak.
  4. İhtiyaç sahibi ailelere 2 milyar ₺'lik bir kaynak aktarımı yapılacak.
  5. Otellerden tahsis edilen konaklama vergisi kasım ayına kadar uygulanmayacak.
  6. 500 bin liranın altındaki konutlarda kredilendirilebilir miktarını yüzde 80’den yüzde 90’a çıkartacak, asgari peşinatı yüzde 10'a düşürülecek.
  7. Virüsün yayılmasına karşı alınan tedbirlerin etkisiyle Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında temerrüde düşen firmaların kredi siciline “mücbir sebep” notu düşülmesi sağlanacak.
  8. İç hava yolu taşımacılığında 3 ay süreyle KDV oranı yüzde 18’den yüzde 1’e indirilecek.
  9. En düşük emekli maaşı 1.500₺'ye yükseltilecek.

Açıklanan önlem paketi ekonomistler ve politikacıların arasında bulunduğu kurumlar ve kişiler tarafından çeşitli eleştirilere uğradı. Paketin kaynağının nereden sağlanacağının belirtilmediği, detaylı bir eylem planından çok ayrıntıların zaman içerisinde belirleneceği genel konu başlıkları niteliğinde olduğu söylendi. İnsanların evde kalmaya teşvik edildiği bir dönemde, hava yolu yolcu taşımacılığı, turizmi destekleyen vergi indirimleri ve konut kredilerinin peşinat oranının düşürülmesi gibi maddelerin olması eleştiri konusu oldu ve sektörlere istihdam desteği verilmesi gerekliliği vurgulandı.[118][120]

22 Mart'ta, Cumhurbaşkanlığı kararıyla nafaka alacaklarına ilişkin icra takipleri hariç tüm icra ve iflas takipleri 30 Nisan'a kadar durduruldu.[121] Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan genelgeyle kamu kurum ve kuruluşlarında; dönüşümlü, esnek ve uzaktan çalışmaya izin verildi.[122] Türkiye Bankalar Birliği'nin bankalara yaptığı öneri üzerine birçok banka çalışma saatlerinin 23 Mart 2020'den itibaren 12.00-17.00 arası olacağını açıkladı.[123]

30 Mart'ta açıklamalarda bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Biz Bize Yeteriz Türkiyem" adında bir bağış kampanyası başlatıldığını açıkladı.[124] Kampanya iktidar temsilcileri tarafından destek görürken, muhalefet temsilcileri ise böyle bir bağış kampanyası düzenlemesine tepki gösterdi.[125][126] Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu, kampanya kapsamında, MEB, BOTAŞ, Orman Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı, Yargıtay ve Sosyal Hizmet İl Müdürlükleri gibi pek çok kurumun personelinin maaşından bağış kesintisi yapmasına tepki göstererek suç duyurusunda bulundu.[127]

  • Son güncelleme: 8 Mayıs 2020[128]
Bağış yapan kişi/kurumlar Miktar
T.C. Merkez Bankası 100.000.000₺
Ziraat Finans Grubu 62.300.000₺
SMS yolu ile 60.215.350₺
Türkiye Halk Bankası A.Ş. 56.000.000₺
Türkiye Vakıflar Bankası T.AO. 50.000.000₺
Türk Telekomünikasyon A.Ş. 40.000.000₺
Eti Bakır Anonim Şirketi 24.000.000₺
Turkcell Teknoloji Araştırma ve Geliştirme A.Ş. 20.000.000₺
Kuveyt Türk Katılım Bankası A.Ş. 20.000.000₺
Toplam 1.925.492.163₺

Büyükşehir belediyelerinin başlattığı bağış kampanyalarının İçişleri Bakanlığının genelgesiyle engellenmesi ve banka hesaplarına bloke konmasıyla[129] ilgili olarak Ankara Barosu tepki göstererek bir açıklama yaptı: "İçişleri Bakanlığı'nın anılan genelgesi ve bloke işlemi açıkça hukuksuz olmakla birlikte, sosyal hizmetlerin sunumu münhasıran ne yerel yönetimlere ne de merkezi yönetime aittir."[130] İstanbul Büyükşehir Belediyesi, genelgenin üzerine bloke edilen hesaplar için yürütmeyi durdurma ve iptal davası açtı.[131]

Sosyal durum[değiştir | kaynağı değiştir]

Salgın döneminde Türkiye'de aile içi şiddet oranı Mart ayında yüzde 38,2 arttı.[132]

İstatistikler[değiştir | kaynağı değiştir]

Genel tablo[değiştir | kaynağı değiştir]

Tarih Vaka sayısı Ölüm İyileşen Ağır vakalar Test sayısı
Yeni Toplam Aktif[not 1] Yeni Toplam Yeni Toplam Entübe Yoğun bakım Yeni Toplam
11 Mart 2020 [1] 1 1 - 0 0 -[not 2] - - - - -
12 Mart 2020 0 1 - 0 0 - - - - - -
13 Mart 2020[21][22] 4 5 - 0 0 - - - - - -
14 Mart 2020[23] 1 6 - 0 0 - - - - - -
15 Mart 2020[25] 12 18 - 1 1[32] - - - - - -
16 Mart 2020[26] 29 47 - 0 1 - - - - - -
17 Mart 2020[27] 51 98 - 1 2 - - - - - 8.002[133]
18 Mart 2020[30] 93 191 - 1 3 - - - - 2.015 10.017
19 Mart 2020[35] 168 359 - 1 4 - - - - 1.981 11.998
20 Mart 2020[36] 311 670 - 5 9 - - - - 3.656 15.624
21 Mart 2020[38] 277 947 - 12 21 - - - - 2.953 18.577
22 Mart 2020[39] 289 1.236 - 9 30 - - - - 1.768 20.345
23 Mart 2020[41] 293 1.529 - 7 37 - - - - 3.672 24.017
24 Mart 2020[42] 343 1.872 1.828 7 44 - 26 102 136 3.952 27.969
25 Mart 2020[44] 561 2.433 - 15 59 - - - - 5.035 33.004
26 Mart 2020[45] 1.196 3.629 - 16 75 - - - - 7.286 40.290
27 Mart 2020 2.069 5.698 5.564 17 92 16 42 241 344 7.533 47.823
28 Mart 2020 1.704 7.402 7.224 16 108 28 70 309 445 7.641 55.464
29 Mart 2020 1.815 9.217 8.981 23 131 35 105 394 568 9.982 65.446
30 Mart 2020 1.610 10.827 10.497 37 168 57 162 523 725 11.535 76.981
31 Mart 2020 2.704 13.531 13.074 46 214 81 243 622 847 15.422 92.403
1 Nisan 2020 2.148 15.679 15.069 63 277 90 333 692 979 14.397 106.799[not 3]
2 Nisan 2020 2.456 18.315 17.364 79 356 82 415 783 1.101 18.757 125.556
3 Nisan 2020 2.786 20.921 20.012 69 425 69 484 867 1.251 16.160 141.716
4 Nisan 2020 3.013 23.934 22.647 76 501 302 786 909 1.311 19.664 161.380
5 Nisan 2020 3.135 27.069 25.453 73 574 256 1.042 935 1.381 20.065 181.445
6 Nisan 2020 3.148 30.217 28.242 75 649 284 1.326 966 1.415 21.400 202.845
7 Nisan 2020 3.892 34.109 31.802 76 725 256 1.582 987 1.574 20.023 222.868
8 Nisan 2020 4.117 38.226 35.568 87 812 264 1.846 995 1.492 24.900 247.768
9 Nisan 2020 4.056 42.282 39.232 96 908 296 2.142 1.017 1.552 28.578 276.338[not 3]
10 Nisan 2020 4.747 47.029 43.600 98 1.006 281 2.423 1.062 1.667 30.864 307.210[not 3]
11 Nisan 2020 5.138 52.167 48.101 95 1.101 542 2.965 1.021 1.626 33.170 340.380
12 Nisan 2020 4.789 56.956 52.312 97 1.198 481 3.446 978 1.665 35.720 376.100
13 Nisan 2020 4.093 61.049 55.796 98 1.296 511 3.957 1.063 1.786 34.456 410.556
14 Nisan 2020 4.062 65.111 58.909 107 1.403 842 4.799 1.087 1.809 33.070 443.626
15 Nisan 2020 4.281 69.392 62.200 115 1.518 875 5.674 1.052 1.820 34.090 477.716
16 Nisan 2020 4.801 74.193 65.461 125 1.643 1.415 7.089 1.040 1.854 40.427 518.143
17 Nisan 2020 4.353 78.546 68.146 126 1.769 1.542 8.631 1.014 1.845 40.270 558.413
18 Nisan 2020 3.783 82.329 69.986 121 1.890 1.822 10.453 1.054 1.894 40.520 598.933
19 Nisan 2020 3.977 86.306 72.313 127 2.017 1.523 11.976 1.031 1.922 35.344 634.277
20 Nisan 2020 4.674 90.980 75.410 123 2.140 1.454 13.430 1.033 1.909 39.703 673.980
21 Nisan 2020 4.611 95.591 78.414 119 2.259 1.488 14.918 1.006 1.865 39.429 713.409
22 Nisan 2020 3.083 98.674 79.821 117 2.376 1.559 16.477 985 1.814 37.535 750.944
23 Nisan 2020 3.116 101.790 80.808 115 2.491 2.014 18.491 982 1.816 40.962 791.906
24 Nisan 2020 3.122 104.912 80.575 109 2.600 3.246 21.737 929 1.790 38.351 830.257
25 Nisan 2020 2.861 107.773 79.845 106 2.706 3.845 25.582 900 1.782 38.308 868.565
26 Nisan 2020 2.357 110.130 78.185 99 2.805 3.558 29.140 883 1.776 30.177 898.742
27 Nisan 2020 2.131 112.261 75.570 95 2.900 4.651 33.791 882 1.736 20.143 918.885
28 Nisan 2020 2.392 114.653 72.852 92 2.992 5.018 38.809 845 1.621 29.230 948.115
29 Nisan 2020 2.936 117.589 70.468 89 3.081 5.231 44.040 831 1.574 43.498 991.613
30 Nisan 2020 2.615 120.204 68.144 93 3.174 4.846 48.886 803 1.514 42.004 1.033.617
1 Mayıs 2020 2.188 122.392 65.326 84 3.258 4.922 53.808 818 1.480 41.431 1.075.048
2 Mayıs 2020 1.983 124.375 62.780 78 3.336 4.451 58.259 778 1.445 36.318 1.111.366
3 Mayıs 2020 1.670 126.045 59.497 61 3.397 4.892 63.151 766 1.424 24.001 1.135.367
4 Mayıs 2020 1.614 127.659 56.032 64 3.461 5.015 68.166 727 1.384 35.771 1.171.138
5 Mayıs 2020 1.832 129.491 52.686 59 3.520 5.119 73.285 707 1.338 33.283 1.204.421
6 Mayıs 2020 2.253 131.744 49.958 64 3.584 4.917 78.202 669 1.278 30.303 1.234.742
7 Mayıs 2020 1.977 133.721 47.096 57 3.641 4.782 82.984 665 1.260 30.395 1.265.119
8 Mayıs 2020 1.848 135.569 45.484 48 3.689 3.412 86.396 653 1.219 33.687 1.298.806
9 Mayıs 2020 1.546 137.115 43.896 50 3.739 3.084 89.480 628 1.168 35.605 1.334.411
10 Mayıs 2020 1.542 138.657 42.180 47 3.786 3.211 92.691 598 1.154 36.187 1.370.598
11 Mayıs 2020 1.114 139.771 40.150 55 3.841 3.089 95.780 578 1.126 32.722 1.403.320
12 Mayıs 2020 1.704 141.475 38.692 53 3.894 3.109 98.889 576 1.045 37.351 1.440.671
13 Mayıs 2020 1.639 143.114 37.447 58 3.952 2.826 101.715 535 998 33.332 1.474.003
14 Mayıs 2020 1.635 144.749 36.712 55 4.007 2.315 104.030 508 963 34.821 1.508.824
15 Mayıs 2020 1.708 146.457 36.269 48 4.055 2.103 106.133 490 944 38.565 1.547.389
16 Mayıs 2020 1.610 148.067 35.834 41 4.096 2.004 108.137 474 906 42.236 1.589.625
17 Mayıs 2020 1.368 149.435 35.333 44 4.140 1.825 109.962 468 914 35.369 1.624.994
18 Mayıs 2020 1.158 150.593 34.845 31 4.171 1.615 111.577 463 903 25.141 1.650.135
19 Mayıs 2020 1.022 151.615 34.521 28 4.199 1.318 112.895 455 882 25.382 1.675.517
20 Mayıs 2020 972 152.587 34.378 23 4.222 1.092 113.987 445 877 20.838 1.696.355
21 Mayıs 2020 961 153.548 34.309 27 4.249 1.003 114.990 424 820 33.633 1.729.988
22 Mayıs 2020 952 154.500 34.113 27 4.276 1.121 116.111 401 800 37.507 1.767.495
23 Mayıs 2020 1.186 155.686 33.776 32 4.308 1.491 117.602 388 775 40.178 1.807.673
24 Mayıs 2020 1.141 156.827 33.793 32 4.340 1.092 118.694 385 769 24.589 1.832.262
25 Mayıs 2020 987 157.814 33.430 29 4.369 1.321 120.015 371 756 21.492 1.853.754
26 Mayıs 2020 948 158.762 32.858 28 4.397 1.492 121.507 338 739 19.853 1.873.607
27 Mayıs 2020 1.035 159.797 32.573 34 4.431 1.286 122.793 331 723 21.043 1.894.650
28 Mayıs 2020 1.182 160.979 32.149 30 4.461 1.576 124.369 339 683 33.559 1.928.209
29 Mayıs 2020 1.141 162.120 31.668 28 4.489 1.594 125.963 324 662 36.155 1.964.364
30 Mayıs 2020 983 163.103 31.604 26 4.515 1.021 126.984 308 649 39.230 2.003.594
31 Mayıs 2020 839 163.942 31.429 25 4.540 989 127.973 287 648 35.600 2.039.194
1 Haziran 2020 827 164.769 31.259 23 4.563 974 128.947 283 651 31.525 2.070.719
2 Haziran 2020 786 165.555 31.049 22 4.585 974 129.921 271 633 32.325 2.103.044
3 Haziran 2020 867 166.422 30.961 24 4.609 931 130.852 261 612 52.305 2.155.349
4 Haziran 2020 988 167.410 31.002 21 4.630 926 131.778 265 602 54.234 2.209.583
5 Haziran 2020 930 168.340 30.292 18 4.648 1.622 133.400 269 592 57.829 2.267.412
6 Haziran 2020 878 169.218 29.227 21 4.669 1.922 135.322 264 591 35.846 2.303.258
Tarih Yeni Toplam Aktif[not 4] Yeni Toplam Yeni Toplam Entübe Yoğun bakım Yeni Toplam
Vaka sayısı Ölüm İyileşen Ağır vakalar Test sayısı

Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı ve Worldometers verileri[not 5]

  1. ^ Aktif vaka sayısı o günün toplam vaka sayısından toplam ölüm sayısı ile toplam iyileşen sayısının çıkarılması ile hesaplanmakta, doğrudan Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanmamaktadır.
  2. ^ - işareti 0 anlamına gelmez, bu veri ile ilgili yapılan bir açıklama olmadığı anlamına gelir.
  3. ^ a b c Önceki gün itibarıyla yapılan toplam test sayısına bugünkü test sayısı eklendiğinde oluşan uyuşmazlık Sağlık Bakanlığının sağladığı verilerden kaynaklanmaktadır.
  4. ^ Aktif vaka sayısı o günün toplam vaka sayısından toplam ölüm sayısı ile toplam iyileşen sayısının çıkarılması ile hesaplanmakta, doğrudan Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanmamaktadır.
  5. ^ Tabloda 29 Mart 2020 tarihi itibarıyla derlenen verileri kapsamaktadır.

Grafikler[değiştir | kaynağı değiştir]

  Toplam Vaka      Aktif Vaka      Yoğun Bakım hastaları      Toplam Ölüm      İyileşenler



İllere göre dağılım[değiştir | kaynağı değiştir]

2-3 Nisan 2020 verileri baz alınarak açıklanan illere göre dağılım tablosu aşağıdaki şekildedir:

İl Vaka sayısı[A] Ölüm[B]
Adana 241 3
Adıyaman 32 0
Afyonkarahisar 18 0
Ağrı 31 0
Aksaray 5 0
Amasya 38 1
Ankara 860 7
Antalya 102 2
Ardahan 5 0
Artvin 21 2
Aydın 20 1
Balıkesir 106 5
Bartın 9 0
Batman 9 0
Bayburt 23 0
Bilecik 16 0
Bingöl 10 0
Bitlis 22 0
Bolu 19 0
Burdur 3 0
Bursa 259 2
Çanakkale 30 2
Çankırı 25 0
Çorum 35 1
Denizli 86 2
Diyarbakır 46 2
Düzce 32 0
Edirne 91 2
Elazığ 12 1
Erzincan 15 1
Erzurum 78 0
Eskişehir 118 1
Gaziantep 49 1
Giresun 73 1
Gümüşhane 12 0
Hakkâri 2 0
Hatay 32 0
Iğdır 26 0
Isparta 289 1
İstanbul 12231 117
İzmir 1105 18
Kahramanmaraş 28 1
Karabük 20 0
Karaman 14 0
Kars 18 0
Kastamonu 26 0
Kayseri 130 1
Kırıkkale 23 1
Kırklareli 49 0
Kırşehir 7 0
Kilis 17 0
Kocaeli 500 8
Konya 601 7
Kütahya 5 0
Malatya 66 1
Manisa 100 1
Mardin 51 0
Mersin 17 0
Muğla 46 1
Muş 14 0
Nevşehir 27 0
Niğde 12 0
Ordu 88 0
Osmaniye 47 1
Rize 101 3
Sakarya 337 3
Samsun 167 1
Siirt 44 0
Sinop 35 1
Sivas 80 1
Şanlıurfa 18 0
Şırnak 9 0
Tekirdağ 121 0
Tokat 90 3
Trabzon 87 5
Tunceli 6 0
Uşak 40 1
Van 24 0
Yalova 64 0
Yozgat 15 2
Zonguldak 197 5
A 3 Nisan 2020 itibarıyla (toplam vaka sayısı 20.921 iken) [134]
B 1 Nisan 2020 itibarıyla (toplam ölüm sayısı 277 iken) [135]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b c d "Sağlık Bakanı Koca Türkiye'de ilk koronavirüs vakasının görüldüğünü açıkladı". Anadolu Ajansı. 11 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  2. ^ "Sağlık Bakanı Koca sosyal medyada dolaşan Corona Virüsü belgesi hakkında açıklama yaptı!". Hürriyet. 16 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2020. 
  3. ^ "Bakan Koca'dan corona virüsü açıklaması: İlk ölüm gerçekleşti!". Sözcü. 17 Mart 2020. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  4. ^ "Koronadan ölmüştü! Aytaç Yalman'ın 3 hafta önce İran'a gittiği ortaya çıktı". Haber 7. 20 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2020. 
  5. ^ "Bakan Koca, TBMM'de Koronavirüs ile Mücadeleye İlişkin Sunum Yaptı". T.C. Sağlık Bakanlığı. 19 Mart 2020. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  6. ^ "COVID - 19 Öyküleri". Erişim tarihi: 4 Haziran 2020. 
  7. ^ Yener, Duygu (24 Mart 2020). "Türkiye'nin koronavirüsle mücadele politikasına 'Bilim Kurulu' yön veriyor". Ankara: Anadolu Ajansı. 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020. 
  8. ^ "China virus sends shockwaves across travel sector, including in Turkey". DailySabah. 29 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2020. 
  9. ^ "Çin'deki Türk vatandaşlarını getirecek askeri uçak 'Koca Yusuf' Vuhan'da". Sabah. 31 Ocak 2020. 1 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2020. 
  10. ^ Aksut (31 Ocak 2020). "Turkish plane en route to China to airlift citizens". www.aa.com.tr. AA. Erişim tarihi: 10 Mart 2020. 
  11. ^ "Coronavirus spreads to more countries: All the latest updates". Al Jazeera. 20 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2020. 
  12. ^ "Turkey stops all flights from China as part of coronavirus measures – Turkey News". Hürriyet Daily News. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2020. 
  13. ^ "Uçak seferleri tek taraflı askıya alındı!". Sözcü gazetesi. 24 Şubat 2020. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2020. 
  14. ^ "Health Minister of Turkey: We advised Iranians to quarantine Qom but they didn't listen". Iran International. 5 Mart 2020. Erişim tarihi: 10 Mart 2020. 
  15. ^ "Türkiye'nin Güney Kore, İtalya ve Irak ile gidiş-geliş tüm yolcu uçuşları durduruldu". Sputnik. sputniknews.com. 29 Şubat 2020. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  16. ^ a b c Agencies (8 Mart 2020). "Turkey leading example in fight against coronavirus". Daily Sabah (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Mart 2020. 
  17. ^ "Turkey confirms first coronavirus patient, recently returned from Europe". Daily Sabah. 11 Mart 2020. Erişim tarihi: 11 Mart 2020. 
  18. ^ "Okullar tatil edildi! Corona virüsü zirvesi sonrası flaş kararlar". Sözcü. 12 Mart 2020. 13 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  19. ^ "Son dakika... Ankara'da kritik koronavirüs toplantısı sona erdi". CNN Türk. 12 Mart 2020. 13 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  20. ^ "Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın: "Korona Virüs'le mücadele sürecini, el birliğiyle rehavete ve paniğe kapılmadan atlatma kabiliyetine sahibiz"". T.C. Cumhurbaşkanlığı. 12 Mart 2020. 13 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  21. ^ a b "DÜN AKŞAM sonuçlanan test, üzücü bir öngörüyü doğruladı. Bir hastamız daha var. İlk hastamızın, tanı konur konmaz takibe alınan çevresindendir. Virüsün olası yayılımını bu sınırlar içinde tutabilmek için gerekli tedbirlere başvurduk. Sorunun üstesinden birlikte geleceğiz". Twitter. Fahrettin Koca. 13 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  22. ^ a b "Sağlık Bakanı Koca: Koronavirüs vaka sayısı 5'e yükseldi". Anadolu Ajansı. 13 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  23. ^ a b "UMREDEN YENİ DÖNDÜYSENİZ 14 Gün Kuralına uymanızı ısrarla istiyoruz. Son bir hafta içinde dönen bir yurttaşımızın testi MAALESEF POZİTİF çıktı. Yeni vakalardan endişeliyiz. Lütfen ziyaretçi kabul etmeyin. Sağlık taramasından geçmiş olmak sıfır risk anlamına gelmez". Twitter. Fahrettin Koca. 14 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  24. ^ "Umreden dönen 10 bin 330 kişi Ankara ve Konya'daki öğrenci yurtlarında karantinaya alındı". Sputnik. 15 Mart 2020. 16 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020. 
  25. ^ a b "Açıkladığımız ilk vakanın gözlem altında tutulan çevresindeki iki kişiye tanı konmuştur. Avrupa ülkelerinden gelmiş yedi, Amerika'dan gelmiş üç vakamız var. Durum üzücü ama… Tespit edilmiş her vaka, her izolasyon hepimiz için emniyettir". Twitter. Fahrettin Koca. 15 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  26. ^ a b "Bugün 29 yeni tanı kondu. Yeni tanı konanlarla birlikte toplam hasta sayımız 47 oldu. Son 29 vakanın tamamı doğrudan veya dolaylı olarak ABD, Ortadoğu ve Avrupa temaslıdır, 3'ü Umreden döndü. Yurt dışı teması risk olmaya devam edecek. Tedbirleri sıkı uygulayalım". Twitter. Fahrettin Koca. 16 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  27. ^ a b "Sağlık Bakanı Koca: Koronavirüsle mücadelemizde ilk kez bir hastamı kaybettim". Anadolu Ajansı. 18 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  28. ^ "COVID-19 SALGININA AKIL VE BİLİM YOL GÖSTERİYOR GÖSTERECEK". 18 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  29. ^ "Cumhurbaşkanı Erdoğan: Hastalığın kontrol altında tutulmasıyla ilgili önlemleri hayata geçirdik". Anadolu Ajansı. 18 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  30. ^ a b "61 YAŞINDA erkek bir hastamızı kaybettik. Kendisine Allah'tan rahmet diliyorum. Bugün sonuçlanan testler, tedbirlerin çok zorunlu olduğunu gösteriyor. Tanı konup tedavilerine başlanan 93 YENİ VAKAMIZ var. Hasta sayımız 191'e ulaştı. Riskin önünü birlikte keselim". Twitter. Fahrettin Koca. 18 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  31. ^ https://www.internethaber.com/aytac-yalman-koronavirusten-mi-oldu-saygi-ozturk-duyurdu-2089634h.htm
  32. ^ a b "Başhekimlik: Aytaç Yalman'ın Kovid-19'a bağlı vefat ettiği kanaati oluşmuştur". Anadolu Ajansı. 19 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  33. ^ "Aytaç Yalman'ın corona virüsü nedeniyle öldüğü kesinleşti". Sözcü. 19 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 
  34. ^ "Gençlik ve Spor Bakanı'ndan flaş açıklama: Süper Lig ertelendi!". Sabah. 19 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 
  35. ^ a b "Son 24 saatte yapılan 1.981 TESTTEN 168'İ POZİTİF ÇIKTI. 191 olan hasta sayımız 359'a ulaştı. Hastalarımızdan 85 yaşındaki bir hanımefendiyi kaybettik. Daha önce vefat eden bir hasta COVID-19 olarak değerlendirildi. Toplam kaybımız maalesef 4 oldu. Acımız arttı ama başaracağız". Twitter. Fahrettin Koca. 19 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  36. ^ a b "Son 24 saatte 3656 ŞÜPHELİYE TEST yapıldı. 311'i POZİTİF ÇIKTI. Hasta sayımız 670'e ulaştı. Yaşlı ve direnci zayıf 5 HASTAMIZI KAYBETTİK. Bugüne dek toplam 9 can kaybımız var. Tamamı yaşlılarımızdan. Yaşlılarımızı koruyalım. MÜCADELEMİZDE BİR AN BİLE ESNEKLİK GÖSTERMEYELİM". Twitter. Fahrettin Koca. 20 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  37. ^ "Covid-19 Salgını ve Hapishanelerde Acilen Alınması Gereken Önlemler". TİHV. 20 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2020. 
  38. ^ a b "Son 24 saatte 2.953 ŞÜPHELİYE TEST yapıldı. 277'si POZİTİF ÇIKTI. Hasta sayımız 947'ye ulaştı. Yaşlı hastalarımızdan 12'sini KAYBETTİK. Bugüne dek toplam 21 can kaybımız var. Yaşlılarımızı uyaralım. Sokağa çıkma sınırlandırmasına uysunlar. Ölüm riski, yaş yükseldikçe çok artıyor". Twitter. Fahrettin Koca. 21 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  39. ^ a b "Sağlık Bakanı Koca: Koronavirüs kaynaklı can kaybı 30'a yükseldi". Anadolu Ajansı. 22 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  40. ^ https://www.sabah.com.tr/saglik/2020/03/23/corona-virusu-ilaci-favipiravir-hakkinda-aciklama-favipiravir-nedir-nerede-satilir-ve-corona-virusune-karsi-ise-yarar-mi
  41. ^ a b "Sağlık Bakanı Koca, koronavirüsten 7 kişinin daha hayatını kaybettiğini açıkladı". Anadolu Ajansı. 23 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  42. ^ a b "Sağlık Bakanı Koca, koronavirüsten 7 kişinin daha hayatını kaybettiğini açıkladı". Anadolu Ajansı. 24 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  43. ^ "Corona virüsü nedeniyle eğitime verilen ara 30 Nisan'a kadar uzatıldı". Sözcü. 25 Mart 2020. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2020. 
  44. ^ a b "SON 24 SAATTE 5.035 test sonuçlandı. 561 tanı kondu. 15 hastamız hayata veda etti. Bugüne dek kaybettiğimiz hasta sayısı 59. Toplam hasta sayımız 2.433. SAYILAR, KAYIP ACISINI, ENDİŞEYİ İFADE EDEMEZ. Sıfır riskle yaşamaya çalışalım. Bizi hayata tedbir bağlar". Twitter. Fahrettin Koca. 25 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  45. ^ a b "Test sayımız dün 5.035'ti. BUGÜN 7.286 olarak gerçekleşti. 1.196 yeni tanı kondu. Hastalar ve temas çevreleri izole edildi. 16 hastamızı kaybettik. Bu sonuçlarla can kaybımız 75'e, hasta sayımız 3.629'a ulaştı. Sizi ısrarla tedbirleri uygulamaya davet ediyorum". Twitter. Fahrettin Koca. 26 Mart 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2020. 
  46. ^ "Sağlık Bakanı Koca: Bugün kaybettiğimiz 17 kişiyle can kaybımız 92'yi buldu". Anadolu Ajansı. 27 Mart 2020. Erişim tarihi: 27 Mart 2020. 
  47. ^ "Türkiye'de virüsten can kaybı 108 oldu". NTV. 28 Mart 2020. 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020. 
  48. ^ "Türkiye'de koronavirüs salgınında son durum: 131 ölüm, 9 bin 217 vaka". BirGün. 29 Mart 2020. 30 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020. 
  49. ^ "Türkiye'de Koronavirüs kaynaklı ölüm sayısı 37'ye; vaka sayısı 1529'a yükseldi". t24.com.tr. 30 Mart 2020. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  50. ^ "Sağlık Bakanlığı: Son 24 saatte 2704 kişiye Kovid-19 tanısı konuldu". Anadolu Ajansı. 31 Mart 2020. 3 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  51. ^ "Türk-İş'ten koronavirüs çağrısı: İşten çıkarmalar yasaklanmalı". Sputnik Türkçe. 31 Mart 2020. 1 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  52. ^ "DİSK, KESK, TMMOB ve TTB'nin yedi acil önlem metni imzaya açıldı". Türk Tabipleri Birliği. 31 Mart 2020. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2020. 
  53. ^ "Bakan Koca açıkladı! Türkiye'de can kaybı 44'e yükseldi". CNN Türk. cnnturk.com/. 24 Mart 2020. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  54. ^ "Sağlık Bakanı Koca: 63 kişi daha Kovid-19 nedeniyle hayatını kaybetti". AA. 1 Nisan 2020. Erişim tarihi: 1 Nisan 2020. 
  55. ^ "Sağlık Bakanı Fahrettin Koca: 2456 yeni vaka, 79 yeni ölüm". 2 Nisan 2020. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 
  56. ^ "Türkiye'nin yeni koronavirüs raporu açıklandı". Cumhuriyet. 2 Nisan 2020. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2020. 
  57. ^ @yavuzselimkiran (4 Nisan 2020). "Bugün itibarıyla COVID-19 sebebiyle yurt dışında maalesef 156 vatandaşımızı kaybettik. Fransa'da 55, Almanya'da 31, Hollanda'da 22, İngiltere'de 16, Belçika'da 14, ABD'de 7, İsveç'te 5, İsviçre'de 3, Avusturya'da 2, Lübnan'da 1 vatandaşımız hayatını kaybetti. Başımız sağolsun" (Tweet). 
  58. ^ "İstanbul Tabip Odası: Bakanlığın tablosu gerçek vaka sayısını göstermekten çok uzak". diken.com.tr. 3 Nisan 2020. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  59. ^ İBB Bilim Kurulu: 11 gün kısıtlama getirilmeli
  60. ^ a b "Cumhurbaşkanı Erdoğan: Normal hayata dönüşü kademe kademe başlatacağız". Anadolu Ajansı. 4 Mayıs 2020. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2020. 
  61. ^ Gökkoyun, Sevgi Ceren (5 Mayıs 2020). "11 Mayıs itibarıyla tüm otomotiv ana fabrikaları faaliyetlerine başlamış olacak". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  62. ^ Yener, Duygu (6 Mayıs 2020). "Sağlık Bakanı Koca: Yeni dönem 'kontrollü sosyal hayat'tır". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2020. 
  63. ^ Yıldırım, Göksel (7 Mayıs 2020). "Cerrahi maskeler 1 liradan satılacak". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  64. ^ Karaaslan, Yeşim Sert (7 Mayıs 2020). "Sağlık Bakanlığından berber, kuaför ve güzellik salonlarına ilişkin tedbirleri içeren rehber". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2020. 
  65. ^ http://www.meb.gov.tr/bakan-selcuk-koronaviruse-karsi-egitim-alaninda-alinan-tedbirleri-acikladi/haber/20497/tr
  66. ^ "Milli Eğitim Bakanı Selçuk'tan eğitimde koronavirüs önlemlerine ilişkin açıklama". 12 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  67. ^ "Milli Eğitim Bakanı Ziya Selçuk'un, koronavirüse karşı alınan tedbirlerin detaylarını ve uzaktan eğitim sürecine ilişkin açıklaması". 13 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2020. 
  68. ^ "Uzaktan eğitimde ilk dersi Bakan Ziya Selçuk verecek". Anadolu Ajansı. 17 Mart 2020. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  69. ^ "ÖSYM sınav takvimi güncellendi: Hangi sınavlar ertelendi?". NTV. 19 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 
  70. ^ "Sağlık Bakanı Fahrettin Koca: Çin'den yeni ilaç getirildi". NTV. 23 Mart 2020. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020. 
  71. ^ "EBA TV uzaktan eğitim başladı! TRT EBA TV nereden ve nasıl izlenecek? EBA TV uydu frekansları nedir?". NTV. 23 Mart 2020. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  72. ^ Uzaktan eğitimde propaganda: İdam sahnesi detaylı şekilde anlatıldı!
  73. ^ "Son Dakika: Okullara verilen ara uzatıldı". Haberler.com. 25 Mart 2020. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. 
  74. ^ "YÖK Başkanı: Üniversitelerde bahar döneminde yüz yüze eğitim yapılmayacak, YKS 25-26 Temmuz'a ertelendi". Sputnik Türkiye. 26 Mart 2020. 26 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2020. 
  75. ^ "2020 YKS müfredatı belli oldu". NTV. 27 Mart 2020. 27 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2020. 
  76. ^ "Ertelenen KPSS sınav tarihleri belli oldu". Sputnik Türkçe. 27 Mart 2020. 27 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2020. 
  77. ^ https://www.aa.com.tr/tr/egitim/milli-egitim-bakani-selcuk-uzaktan-egitime-31-mayisa-kadar-devam-edilecek/1822357
  78. ^ "2019-2020 eğitim yılı sona erdirildi! Uzaktan eğitim devam edecek". Sözcü. 23 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2020. 
  79. ^ "TBMM'ye Ziyaretçi Gişine Dair Açıklama". tbmm.gov.tr. 13 Mart 2020. Erişim tarihi: 25 Mart 2020. TBMM Başkanlığı'ndan Meclis'e ziyaretçi girişi ile ilgili açıklama yapıldı: "Meclis'e 13-31 Mart tarihlerinde ziyaretçi kabul edilmemesi kararı alınmıştır." 
  80. ^ "Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Turhan: 9 ülkeye uçuşlar durduruldu". Anadolu Ajansı. 13 Mart 2020. 14 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2020. 
  81. ^ "Adalet Bakanı Gül: Açık ve kapalı tüm cezaevlerindeki görüşler iki hafta süreyle ertelenmiştir". Anadolu Ajansı. 13 Mart 2020. 14 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2020. 
  82. ^ "Türkiye ile Azerbaycan arasında ulaşım durduruldu". Gerçek Gündem. 14 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2020. 
  83. ^ "Türkiye ile Gürcistan'dan Sarp Sınır Kapısı'nı geçici olarak kapatma kararı". Sputnik. 14 Mart 2020. 15 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2020. 
  84. ^ "Camilerde cemaatle namaza ara verildi". CNN Türk. 16 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2020. 
  85. ^ "İçişleri Bakanlığı'ndan yeni corona virüs genelgesi!". Milliyet. 16 Mart 2020. 17 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2020. 
  86. ^ "Sağlık Bakanı Koca: Koronavirüs testi pozitif çıkan yeni vakalarımız var, 6 ülkeye daha uçuş yasağı getirildi". Sputnik. 16 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2020. 
  87. ^ "İçişleri Bakanlığı: Koronavirüs sebebiyle eğlence mekanlarının faaliyeti geçici olarak durduruldu". Sputnik. 15 Mart 2020. 16 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2020. 
  88. ^ "Diyanet'ten Koronavirüs genelgesi: Cuma günü ve kandil gecesi camiler kapalı tutulacak". T24. 19 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020. 
  89. ^ "Resmi Gazete'de yayınlandı: Her türlü toplantı ve aktivite nisan sonuna kadar ertelendi". Sputnik Türkçe. 20 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2020. 
  90. ^ "20 Mart 2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi" (PDF). www.mevzuat.gov.tr. 20 Mart 2020. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  91. ^ "Bekir Pakdemirli açıkladı: At yarışları da ertelendi". Fanatik. 20 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  92. ^ "Belediyeler, 65 yaş üstüne ücretsiz ulaşımı durduruyor". memurlar.net. 20 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  93. ^ "İçişleri Bakanlığı valilikleri uyardı: Asker uğurlamaya izin verilmesin". NTV. 21 Mart 2020. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  94. ^ "İçişler Bakanlığı'ndan genelge: Berber ve kuaförler kapanıyor". NTV. 21 Mart 2020. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  95. ^ "İçişleri Bakanlığı lokanta ve restoranlar için yeni tedbirleri açıkladı". Anadolu Ajansı. 21 Mart 2020. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  96. ^ "İçişleri Bakanlığı duyurdu! 65 yaş üstüne sokağa çıkma yasağı". Hürriyet. 21 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  97. ^ "Bakanlıktan yeni önlem: Mangala yasak". NTV. 21 Mart 2020. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  98. ^ "SON DAKİKA HABERİ: Sivil havacılık: 22 ülkeye ek olarak 46 ülkeye daha uçuşlar saat 17.00 itibari ile durdurulacak". NTV. 21 Mart 2020. 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2020. 
  99. ^ "Ankara ve İzmir belediyeleri duyurdu: 65 yaş ve üstünün ücretsiz ulaşım kartları iptal edildi". Cumhuriyet. 21 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  100. ^ "Antalya'da 65 yaş üstü ücretsiz ulaşım kartları durduruldu!". Sözcü. 21 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  101. ^ "Kapalıçarşı' da giriş çıkışlar sınırlandırıldı". Cumhuriyet. 23 Mart 2020. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  102. ^ "Yurt dışından gelen 11 bin 269 kişi 36 yurtta karantina altında". Bloomberg HT. 23 Mart 2020. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  103. ^ "Marketlere ve toplu taşıma araçlarına yönelik koronavirüs tedbirleri artırıldı". Anadolu Ajansı. 24 Mart 2020. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  104. ^ "Kendirli Beldesi karantina altına alındı". Cumhuriyet. 27 Mart 2020. 27 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2020. 
  105. ^ "Erdoğan: Şehirlerarası seyahatler bundan böyle valilik iznine bağlanmıştır". Sputnik Türkçe. 27 Mart 2020. Erişim tarihi: 28 Mart 2020. 
  106. ^ "Türkiye'nin koronavirüsle mücadelesinde son 24 saatte yaşananlar". Anadolu Ajansı. 3 Nisan 2020. 6 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  107. ^ "Giriş-çıkışlara ilişkin istisnalar belirlendi". bolugundem.com. 4 Nisan 2020. 6 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  108. ^ "2 Gün Sokağa Çıkma Yasağı". T.C. İçişleri Bakanlığı. 10 Nisan 2020. 10 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  109. ^ "Türkiye'nin 31 ilinde 2 gün sokağa çıkma yasağı ilan edildi". 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  110. ^ "Türkiye'de sokağa çıkma yasağını duyanlar marketlere akın etti". 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  111. ^ "Sokağa çıkma yasağı ilan edilmesiyle fırın ve marketlerin önünde uzun kuyruklar oluştu". 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  112. ^ "Bravo size: Şimdi virüsü kapmayan da kapacak". 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  113. ^ "Sokağa çıkma yasağı kuyruk kavgası çıkardı Şoke eden görüntüler". İnternet Haber. 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  114. ^ "İstanbul'da ekmek kuyruğunda tekme tokat kavga". Habertürk. 10 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  115. ^ "Ekmek kuyruğunda bıçaklı kavga!". Cumhuriyet. 11 Nisan 2020. 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  116. ^ Kılıç, Barış (12 Nisan 2020). "İçişleri Bakanı Soylu: Onurla yürüttüğüm İçişleri Bakanlığı görevimden ayrılıyorum". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  117. ^ Alyanak, Çiğdem Münibe (12 Nisan 2020). "İçişleri Bakanı Soylu'nun istifası kabul edilmedi". Anadolu Ajansı. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2020. 
  118. ^ a b "Koronavirüs ekonomik tedbir paketi: Kime, hangi güvence sunuluyor?". BBC Türkçe. 18 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  119. ^ "Erdoğan koronavirüse karşı 100 milyar TL'lik destek paketini açıkladı: En düşük emekli maaşı 1500 TL oluyor". Sputnik Türkiye. 18 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  120. ^ "Ekonomide Covid-19: Türkiye'nin 100 milyar TL önlem paketi için ekonomistler ne diyor?". euronews. Türkçe. 18 Mart 2020. 20 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020. 
  121. ^ "İcra ve iflas takipleri durduruldu". Anadolu Ajansı. 22 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  122. ^ "Son Dakika: Kamu kurum ve kuruluşlarına, dönüşümlü, esnek ve uzaktan çalışma uygulaması için izin verildi". Haberler. 22 Mart 2020. 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2020. 
  123. ^ "Son dakika… İşte çalışma saatlerini değiştiren bankalar!". NTV. 22 Mart 2020. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020. 
  124. ^ "Erdoğan, 'Milli Dayanışma Kampanyası'nı duyurdu: 7 aylık maaşımı bağışlayarak açıyorum". Sputnik Türkçe. 30 Mart 2020. 31 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  125. ^ "'Milli Dayanışma Kampanyası'na destek de var eleştiri de". diken.com.tr. 30 Mart 2020. 4 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  126. ^ "Erdoğan'ın açıkladığı bağış kampanyasına tepki gösterenler: Eski AK Partili vekil de listede". Indepentdent Türkçe. 30 Mart 2020. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  127. ^ KESK: Zorunlu bağışa suç duyurusu yapacağız
  128. ^ "Biz Bize Yeteriz Türkiyem". Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Bakanlığı. 30 Mart 2020. 1 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  129. ^ "İBB ve ABB'nin bağış hesaplarına bloke konuldu". Yeni Çağ Gazetesi. 31 Mart 2020. 3 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  130. ^ Ankara Barosu: İçişlerinin bağış genelgesi hukuksuz
  131. ^ "İBB'den durdurulan yardım kampanyası ve bloke edilen hesaplar için dava". timeturk.com. 1 Nisan 2020. 1 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  132. ^ Erem, Onur. "Koronavirüs günlerinde ev içi şiddet artıyor: Kadınlar şiddetten korunmak için neler yapabilir?". BBC Türkçe. 8 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2020. 
  133. ^ "Türkiye'de kaç kişiye corona virüsü testi yapıldı?". Sözcü. 18 Mart 2020. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2020. 
  134. ^ "İl il koronavirüs vaka sayısı 3 Nisan 2020". Haber Global. 4 Nisan 2020. Erişim tarihi: 4 Nisan 2020. 
  135. ^ "Türkiye'nin il il Kovid-19 vaka haritası". Anadolu Ajansı. 2 Nisan 2020. Erişim tarihi: 2 Nisan 2020. 

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmî[değiştir | kaynağı değiştir]

Diğer[değiştir | kaynağı değiştir]