Türkçe rap

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Türkçe Rap sayfasından yönlendirildi)
Şuraya atla: kullan, ara
Türk müziği
Surname 17b.jpg
Klasik Türk müziği Fantezi müzik
Klasik Batı müziği Opera
Operet Türk halk müziği
Rebetiko Protest müzik
Köçekçe Arabesk müzik
Arabesk-pop Arabesk-rock
Technobesk Mehter
Güreş müziği Tasavvuf müziği
İlahi Film müziği
Jingle Kabare
Müzikal Varyete
Türk pop müziği kronolojisi Türkçe pop
Kanto Blues
Caz Bebop
Caz Rock Swing
Elektronik müzik Alternatif dans
Ambient müzik Breakbeat
Dans-pop Disko
Drum and Bass Dubstep
Elektro Ethereal
Garage müzik House müzik
New Age müzik Rave
Synth-Pop Tekno müzik
Trance müzik Vokal trance
Trip hop Hip hop
Rap Freestyle rap
Melankolik rap Rapcore
Latin müziği Tango
Reggae Dancehall
Roots reggae Ska
Dub Rock müzik
Alternatif rock Anadolu rock
Bağımsız rock Blues rock
Çello rock Deneysel rock
Elektronik rock Endüstriyel rock
Folk rock Glam rock
Gotik rock Hard rock
Latin rock New Wave
Pop rock Post-rock
Progresif rock Punk rock
Rock and Roll Rockabilly
Saykodelik rock Senfonik rock
Soft rock Heavy metal
Rhythm and Blues Funk
New jack swing Soul
Müzik türleri
Klasik müzik, Halk müziği, Popüler müzik, Dinî müzik, Askeri müzik, Çocuk müziği, Film müziği, Müzikaller
Yöresel halk müziği tarzları
Akdeniz müziği, Doğu Anadolu müziği, Ege müziği, Güneydoğu Anadolu müziği, İç Anadolu müziği, Karadeniz müziği, Marmara müziği, Trakya müziği
Müzik festivalleri
Adapazarı Rock Festivali, Akbank Caz Festivali, Alanya Uluslararası Turizm ve Sanat Şenliği, Ankara Uluslararası Müzik Festivali, Anki Rock Festivali, Antalya Uluslararası Koro Festivali, Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali, Barışarock, Beypazarı Festivali, Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali, Bursa Rock Festivali, Çeşme Deniz Şenlikleri ve Uluslararası Şarkı Yarışması, Fine Arts Festivali, Freshtival, Gümüşlük Uluslararası Klasik Müzik Festivali, H2000, İstanbul Caz Festivali, İstanbul Rock Festivali, İstanbul Rock Republic Festivali, İzmir Avrupa Caz Festivali, Konya Uluslararası Mistik Müzik Festivali, Kuzey Kıbrıs Müzik Festivali, Pir Sultan Abdal Şenlikleri, Radar Live, Rock-A, Rockİstanbul, Rock'n Coke, Rock The Nations Festivali, Rock Station Festivali, Sarı Yazma Festivali, Sokakta Şenlik, Sonisphere Festivali, Şanlıurfa Uluslararası Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Arhavi Kültür ve Sanat Festivali, Uluslararası Bursa Festivali, Uluslararası Eskişehir Festivali, Uluslararası Foça Festivali, Uluslararası İstanbul Müzik Festivali, Uluslararası Mersin Müzik Festivali, Unirock Open Air Festival, Ünye Uluslararası Kültür Sanat ve Turizm Festivali, Zephyr Rock Festivali, Zeytinli Rock Festivali
Müzik dergileri
Gıdayı Ruh (23 Eylül 1896), Âlem-i Musiki, Billboard Türkiye, Bir+Bir, Musiki Mecmuası, Pure Electronic Mag (e-dergi), Roll, Rolling Stone (Türkiye)
Müzik televizyonları
Best TV, Buket TV, Dream TV, Dream Türk, Eko Tv, Gala TV, Genç TV, Kadırga TV, Karadeniz TV, Kiss TV, Kral TV, Kral İlaç Gibi TV, Kral Pop TV, Marmara TV, Mavi Karadeniz TV, MMC TV, National Geographic Music, Number One TV, Number One Türk TV, Özlem TV, Powertürk TV, Tatlıses TV, TMB TV, TRT 4, TRT Müzik, TürkÇ TV, Viva TV, Yol TV
Müzik listeleri
Kral Pop Avrupa TV Top 20, Kral Pop TV Top 20, Kral TV Top 10, Powertürk Pop 40, Türkçe Top 20, Türkçe Rock Top 20, Türkiye Top 20
Müzik ödülleri
Akdeniz Akdeniz Şarkı Yarışması, Altın Beste Şarkı Yarışması, Altın Kelebek Ödülleri, Altın Mikrofon, Altın Ses Yarışması, Amatör Topluluklar Yarışması, Bir Şarkısın Sen, Boğaziçi Müzik Festivali, Cahit Koparal Flüt Yarışması, Güneş Gazetesi Müzik Yarışması, International Star, Kemal Sunal Kültür ve Sanat Ödülü, Kral TV Video Müzik Ödülleri, Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması, Leyla Gencer Şan Yarışması, MGD Altın Objektif Ödülleri, Milliyet Gazetesi Yılın En Sevilen 10 Şarkısı, Milliyet Türkiye Liselerarası Müzik ve Halk Oyunları Yarışması, MTV Avrupa Müzik Ödülleri, MÜ-YAP Müzik Ödülleri, Pop Show, Popstar Alaturka, Popstar Türkiye, Powertürk Müzik Ödülleri, Siemens Opera Yarışması, Topkapı Müzik Festivali, Toplu İğne Yarışması, Türkstar, Ulusal Genç Solistler Yarışması
Türkiye'nin ulusal marşı
"İstiklal Marşı"
Türk marşları
"1 Mayıs Marşı", "Ankara Marşı", "Biz Atatürk Gençleriyiz", "Ellinci Yıl Marşı", "Gelibolu Marşı", "Gençlik Marşı", "Harbiye Marşı", "Hoş Gelişler Ola", "İleri Marşı", "İzmir Marşı", "Onuncu Yıl Marşı", "Osmanlı Marşları", "Plevne Marşı"
Türk müziğiyle ilgili müzikler
Abhaz müziği, Acem müziği, Arap müziği, Arnavut müziği, Azeri müziği, Bizans müziği, Boşnak müziği, Bulgar müziği, Çeçen müziği, Çerkez müziği, Ermeni müziği, Gürcü müziği, Hırvat müziği, İnguş müziği, Kürt müziği, Laz müziği, Levanten müziği, Macar müziği, Makedon müziği, Oset müziği, Pomak müziği, Roman müziği, Rumen müziği, Sırp müziği, Sloven müziği, Süryani müziği, Yahudi müziği, Yunan müziği, Zaza müziği

Türkçe sözlü rap müzik ya da Türkçe rap, 1990'lı yılların ortasında patlama yaşamış bir müzik türüdür.

Türkçe rap'in gelişimi[değiştir | kaynağı değiştir]

1990-1995 (1. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkler arasında rap, ilk olarak Almanya'da yaşayan Türkler arasında yayılmaya başlamıştır. Almanya'da ki ABD askerlerinin çocukları tarafından gurbetçi Türk ailelerin çocuklarına tanıtılan rap müzik Türk gençler tarafından kısa sürede benimsenmiştir. Almanya'daki Türkler, 90'lı yılların başından itibaren yöneldikleri rap müziğin ülkemize taşınmasında öncü olmuşlardır. 1986 yılında kurulup 2000 yılında sona eren İslamic Force adlı Türk kökenli rap müzik grubu müziklerini İngilizce yapmıştır ve bu yüzden Türkçe rap içerisine dahil edilmemiştir. Fakat İslamic Force, 1. Jenerasyon sayılmaktadır.

1990-1995 yılları arasında genellikle Almanca ve İngilizce icra edilse de 1991 yılında King Size Terror adlı oluşumda bulunan Alper Ağa'nın "Bir Yabancının Hayatı" parçasıyla Türkçe sözlü rap müzik dönemi kısmen başladı. Asıl Türkçe rap, 1995 yılında Cartel ile Türkiye'de ciddi anlamda boy gösterdi.

1995-2000 (2. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

1995 yılında Cartel'den sonra 1996 yılında Türkiye'de kurulan ilk rap oluşumu Bursa'dan Barikat grubu oldu. 2002 yılında Barikat grubuna Türkçe Rap Müzik Ödülleri verildi.

1997-98 yılları arasında Yunus Özyavuz (Sagopa Kajmer), Bilgin Özçalkan (Ceza) ve Tarık Gamert (Dr. Fuchs) gibi isimlerle Kuvvetmira oluşumu, 1997 yılında İstanbul'dan genellikle graffiti ile uğraşan Tunç Dindaş (Turbo), 1997 yılında İzmir'den Yener Çevik, 1999 yılında Cash Flow ve NormLife grubunun kurucuları olan Erman-Ender, Ankara'dan Mode XL grubunu kuran Evren Besta-Yasin Vural (VeYasin) ve Edirne'den AdrianaPolis'in kurucusu Rapozof gibi Türkçe rap sanatçıları ortaya çıkmaya başlamıştır.

19 Kasım 2000 tarihinde 1. Jenerasyon'un öncüsü İslamic Force'un kurucularından Bülent İpek (Boe B) hayatını kaybetti.

Web[değiştir | kaynağı değiştir]

7 Nisan 1999 tarihinde ilk rap web portalı olan Suikast.de, Almanya'da Aydın ve Özcan kardeşler tarafından kuruldu. 2002 yılında Suikast.de ilk web sitesi toplama albümünü yaptı. SND Mixtape Vol 1 Almanya'da elden satış yapıalrak piyasaya sürüldü. 2005 yılında Sagopa Kajmer ve ekibinin başlattığı Diss'e Hayır harekatına en büyük destek Suikast.de ailesinden geldi. Hiç bir diss çalışmasına yer vermediler. Bu konu hakkında sürekli açıklamalarda bulundular.

2000-2005 (3. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe rap'in Cartel'den sonra medya tarafından tanıtıldığı ve yayınlandığı ilk tarihler 2000-2005'li yıllardır. Özellikle Dream TV, Türkçe rap'e çok büyük bir destek vermiştir. Öyle ki Sagopa Kajmer, Ceza ve Dr. Fuchs gibi isimlere 2003 yılbaşı programında yer vermiştir.

1995-2000 yılları arasında amatör olarak çalışan bir çok isim bu dönemde yavaş yavaş profesyonellik kazanmıştır. Örneğin Sansar Salvo (Ekincan Arslan), Pit10 (Server Uraz) ve Canka bu isimlerden sadece üç tanesidir.

1998 yılında çıkış yapan Ayben ve Kolera'dan sonra başka kadın rap müzisyenleri de ortaya çıkmıştır. 2002 yılında İzmir Karşıyaka'da Rapangels grubunu kuran Kübra Demirkol (RapAngels Q) ve Pınar Demirkol (RapAngels Pi) kardeşler buna bir örnektir.

Web[değiştir | kaynağı değiştir]

2001 yılında, Türkçe rap'in bugünkü konumuna ulaşmasında büyük rol oynayan web portalların ilk örneği olarak, Sirhot ve DigitalMix Records'un katkılarıyla Türkiye'deki ilk Türkçe rap sitesi Turkishrap.com kuruldu.

Sagopa Kajmer-Ceza dissleşmeleri (2005-2010)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe rap tarihinin en büyük dissleşmelerinden biridir. 2004 yılının sonlarında Sagopa Kajmer ve Ceza arasında soğuk rüzgarlar esmeye başladı. 2005 yılının ortasında Ceza'nın kız kardeşi Ayben'in Sagopa Kajmer'e laf atması ve Kolera'nın Ceza'nın oynadığı lolipop reklamını bunu para için yaptı olarak yorumlamasıyla Ceza, Sagopa Kajmer ve Kolera'ya Mürekkep Doldurdum adlı küfürlü bir diss attı. Ardından Sagopa Kajmer, Kuvvetmira ekibiyle birlikte Disstortion EP adlı 6 parçalık az küfürlü bir diss albümü hazırladı. Ceza'nın karısı Roka ve Ceza'nın kız kardeşi Ayben, Kolera'ya diss attı. Bir dizi olaylardan sonra Sagopa Kajmer, 2007 yılında Ceza ve Ayben'e şahsına ve karısı Kolera'ya hakaret ettikleri gerekçesiyle dava açtı. Aynı yıl içinde Fuat Ergin, Sagopa Kajmer'e kızarak Kırmızı Halı adlı bir diss attı. Buna karşılık Sagopa Kajmer, Fuat Ergin'e de dava açtı. Bu olaylardan sonra sanatçıların parçalarının içinde, katıldıkları showlarda ve konserlerde bir sürü göndermeler yapıldı. 2009'da Hiphoplife'ın toplu albüm projesi adı altında Sagopa Kajmer'e 37 parçalık Hiphoplife Mixtapes Vol.1 - Nafile adlı diss albümü yapıldı. Bu göndermeler 2010'ların başında son buldu.

2005-2010 (4. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

Türkçe rap, bir süre sonra Türk gençliği tarafından öyle benimsendi ki 2005'li yılların başında bir çok Türk genci rap adı altında aktif faaliyetler gösterdi.

2005 yılında Üsküdar'da melankoli tarzı ile ön plana çıkan Doğu Bosphorus, Kadıköy'de ise battle tarzı ile ön plana çıkan Kadıköy Acil isimli iki rap oluşumu kurulmuştur. Bu iki grup üyeleri arasında 2009'a kadar rap alemine damga vuracak dissleşmeler olmuştur. Kadıköy Acil günümüze kadar gelebildiyse de, Doğu Bosphorus 2011 yılından sonra piyasadan kaybolmuştur.

Bu yıllarda önemli rap oluşumları ortaya çıktı;

2010-2015 (5. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

Hiphoplife etiketiyle çıkan bir çok toplama albüm yapıldı ve bu albümlere birçok MC yani rapçi katıldı. Bu albümlere Organize Oluyoruz 1/2/3 serisi örnek gösterilebilir.[1][2][3] 2015 yılında ise Türkçe Rap'in büyük isimlerinden olan Ceza 5 yıllık sessizliğine ara vererek Suspus albümünü piyasaya sürdü.[4]  2010 yılında Norm Ender İçinde Patlar isimli solo bir rap albümü yapmış ve albümde bulunan Çıktık yine yollara parçasına klip çekmiştir. Birçok yeni MC piyasaya dahil oldu ve bu MC'ler ile birlikte yeni dinleyicilerde bu müziği dinlemeye başladı.

2015-günümüz. (6. Jenerasyon)[değiştir | kaynağı değiştir]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Norm, 2006 yılında küfür içeren Eksik Etek şarkısıyla, özellikle internet sosyal medyasında tanınmıştır. Bu şarkısı bir gün içerisinde 2,5 milyon, 1 ayda ise 40 milyon kişi tarafından dinlenmiştir.
  • Eypio ve Burak King'in Aralık 2015'te çıkardığı single ''Günah Benim'' ile Türkçe rap'in en çok dinlenen şarkısıdır.

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]