Suriye İç Savaşı'nda mezhepçilik
Suriye İç Savaşı'nda mezhepçilik Suriye İç Savaşı sırasında uygulanan mezhepçilik politikalarıdır.
Hakkında
[değiştir | kaynağı değiştir]Birçok kaynakta Hafız Esad'ın hükûmeti 20. yüzyılın en baskıcı Arap diktatörlüklerinden biri olarak değerlendirilmiştir. Babasının mirasını devralan Beşar, Eski Muhafızları tasfiye ederek, parti ve ordu kadrolarını sadık Alevi subaylarla doldurarak "otoriter yükseltmeyi" uygulamaya çalıştı ve sistem içindeki mezhepçiliği daha da güçlendirdi.[1][2] Baas rejimi resmi olarak katı bir sekülerizm doktrinine bağlı olsa da, pratikte muhalefeti bastırmak ve mutlak iktidarını tekelleştirmek için toplumda mezhep mühendisliği politikaları uygulamaktadır.[3]
— Antonia Robson[4]
Rejim kendisini dış dünyaya "azınlıkların koruyucusu" olarak göstermeye çalışmış ve azınlıklardan kendisine sadık kişileri harekete geçirmek için topluma çoğunluk yönetimi korkusunu aşılamıştır.[5] Mişel Samaha gibi Esad'a sadık figürler, rejimi "Sünni denizi" olarak nitelendirdikleri duruma karşı savunmak için mezhepsel seferberliği savunmuştur. Esad rejimi, özellikle Sünni bölgelerde Şebbiha gibi özel Alevi mezhebine mensup olan milisler aracılığıyla mezhepçi şiddeti teşvik etmiştir. Rejime bağlı Alevi şeyhler, muhaliflerin kalelerinde katliam, adam kaçırma ve işkence yapmak için gerekçe olarak Alevi dini ikonografisi ve toplumsal duyguları kullanmışlardır.[6] Rejim tarafından benimsenen çeşitli kalkınma politikaları mezhepsel bir model izlemiştir. Humus kentinde hükûmet tarafından uygulanan bir kentleşme planı, 2000'li yıllarda binlerce Sünni sakinin sürülmesine yol açarken, Alevilerin çoğunlukta olduğu bölgeler olduğu gibi bırakılmıştır.[7]
Esad rejimi, farklı toplumsal kimlikleri devletin ortak söylemine dahil ederken bile, Alevi destekçileri sosyo-politik pozisyonları ellerinde tutmuştur. Suriye Silahlı Kuvvetleri, resmi olarak mezhepçilikle mücadele etmesine rağmen, kurumsal olarak mezhepçileştirilmiş bir yapıya sahiptir. Alt rütbeler ve askerler çoğunlukla Alevi olmayanlardan oluşurken, üst rütbeler güvenlik ve lojistik politikalarını etkin bir şekilde kontrol eden Alevi sadıklar tarafından doldurulmuştur. Suriye ordusu, çoğunlukla Alevilerden oluşan Kaplan Kuvvetleri, Cumhuriyet Muhafızları ve 4. Zırhlı Tümen gibi hükûmetin ayakta kalması için çok önemli gördüğü elit gruplardan oluşur. Sünni subaylar gizli polis tarafından sürekli olarak izlenmektedir ve çoğunun yanına Alevi yardımcılar atanmaktadır. Millî Savunma Kuvvetleri gibi rejim yanlısı paramiliter gruplar da Baas rejimine mezhepsel bağlılık içinde kurulmuştur. Baas rejimi, Suriye Devrimi ayaklanmaları sırasında mezhepsel mobilizasyonu arttırarak protestoculara şiddet uyguladı ve ülke çapında kapsamlı baskılar uygulayarak muhalif grupların silahlı isyana yönelmesine neden oldu. İran'ın Suriye iç savaşına müdahalesinin ardından, birçok Humeynici militan grup Esad rejiminin yanında savaştı ve Suriye toplumu daha da mezhepselleşti.[4][8]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Allam, Saber, Ashraf, Salah (2019). "The domestic structure of the regime". Assad's Survival: The Symbol Of Resisting The Arab Spring. 16 Faisal City, Almontaza, Alexandria, Egypt: Lamar. ss. 27-30. ISBN 978-977-85412-3-6.
Because he lacks his father's leadership skills... Bashar may settle for consensus among his junta of Alawi officers... When Bashar assumed office he attempted to consolidate power through "authoritarian upgrading".. However, the conservative military establishment and senior members of the regime were not favorable to Bashar's reforms, which forced Bashar to retire such senior personnel in order to further consolidate his power. But Bashar struggled to appoint new and loyal staff, his Ba'athist regime became increasingly like a sectarian family clan
- ↑ Ker-Lindsay, James (27 Nisan 2023). "Is Syria No Longer a Pariah State?". World Politics Review. 2 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ "Flight of Icarus? The PYD's Precarious Rise in Syria" (PDF). International Crisis Group. 8 Mayıs 2014. s. 23. 20 Şubat 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2014.
The regime aims to compel people to take refuge in their sectarian and communitarian identities; to split each community into competing branches, dividing those who support it from those who oppose it
- 1 2 Robson, Antonia (3 Mayıs 2021). "The Mobilisation of Sectarian Identities in the Syrian Civil War". E-International Relations. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ Meuse, Alison (18 Nisan 2015). "Syria's Minorities: Caught Between Sword Of ISIS And Wrath of Assad". NPR. 19 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2015.
Karim Bitar, a Middle East analyst at Paris think tank IRIS [...] says [...] "Minorities are often used as a shield by authoritarian regimes, who try to portray themselves as protectors and as a bulwark"
- ↑ Ümit Üngör, Uğur (9 Şubat 2022). "The Specter of Sectarian Violence in Syria". NPR. 4 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2015.
- ↑ Hokayem, Emile (24 Ağustos 2016). "Assad or We Burn the Country". War on the rocks. 23 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ↑ Hokayem, Emile (24 Ağustos 2016). "Assad or We Burn the Country". E-International Relations. 23 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
