İçeriğe atla

Suriye'de ulaşım

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Suriye'de ulaşım, demiryolu, karayolu, hava veya nehirler yoluyla, hem kamu hem de özel olarak mümkündür. Suriye, iyi gelişmiş bir demiryolu ağına (2.052 km (1.275 mi)) ve otoyol sistemine (782 km (486 mi)) sahip bir Asya ülkesidir. Suriye'nin ana uluslararası havalimanı, başkent Şam'daki Şam Havalimanı'dır.

Suriye Demiryolları, devlet mülkiyetinde bir şirket olup ulusal demiryolu şirketidir.

Suriye Demiryolları'nın Şam'daki bir treni

2006 itibarıyla, Suriye'nin demiryolu ağı toplam 2.052 kilometre (1.275 mi) uzunluğundadır. Bunun 1.801 kilometresi (1.119 mi) 1.435 mm (4 ft 8½ in) standart hattır, kalan 251 km ise 1.050 mm (3 ft 5 11⁄32 in) dar hattır. Suriye'nin demiryolları, Türkiye ile KamışlıNusaybin standart hat bağlantısı ve Irak ile El YarubiyeRabiya standart hat bağlantısı ile operasyonel bağlantılara sahiptir. Ürdün ile dar hat bağlantısı mevcuttur ve 2005'te standart hat inşaatı başlamıştır. İsrail ve Lübnan ile demiryolu bağlantıları işlevsizdir.

22 Nisan 2005'te Suriye, Arap Meşrik'indeki Uluslararası Demiryolları Anlaşması'nı onayladı; bu anlaşma, Suriye ile Lübnan ve Irak arasındaki doğrudan demiryolu bağlantılarının restorasyonu dahil olmak üzere bölgedeki devletler arasında çeşitli kuzey-güney ve doğu-batı bağlantılarının uygulanmasını sağlar. 7 Temmuz 2005'te Suriye Genel Hicaz Demiryolu Kuruluşu, Şam ile Şam Uluslararası Havalimanı arasında demiryolu inşası için bir Lübnan şirketiyle 54 milyon ABD doları değerinde bir sözleşme imzaladığını duyurdu. 2007 - Şam'da önerilen yüksek kapasiteli kamu metro sistemi, 2025'te yeniden canlandırıldı. 2008 - Halep'te Türkiye ile ortak vagon fabrikası önerisi 2023 - Irak (Irak Cumhuriyet Demiryolları) ile demiryolu bağlantısının restorasyonu ve Irak'ta El Ka'im'den Suriye'de El Bukamal üzerinden Humus'a toplam 270 kilometre mesafe boyunca demiryolunun uzatılması önerisi tartışılmaktadır. Bu, İran (İran İslam Cumhuriyeti Demiryolları) ve Körfez ile demiryolu bağlantısı kuracaktır.

Karayolu ulaşımı

[değiştir | kaynağı değiştir]
Şam'da bir otoyol

1923'te Şam merkezli Nairn Ulaştırma Şirketi tarafından Beyrut, Hayfa, Şam ve Bağdat arasında çöl üzerinden karayolu otobüs hizmeti kuruldu.

2006 itibarıyla, Suriye'nin toplam yol ağı 68.157 kilometre (42.351 mi) uzunluğundadır. Bunun 61.514 kilometresi (38.223 mi) asfaltlanmış olup 1.103 kilometre (685 mi) ekspres yolları içerirken, kalan 6.643 kilometre (4.128 mi) asfaltlanmamış yollardan oluşmaktadır.

Suriye Otoyolları Haritası Suriye, ülkenin batı yarısında iyi gelişmiş bir otoyol sistemine sahiptir. Doğu kısım, nüfusun seyrekliği nedeniyle yalnızca iki şeritli yollarla bağlantılıdır. Suriye'deki ana otoyollar şunlardır: M1Humus'tan Lazkiye'ye uzanır. Ayrıca Tartus, Baniyas ve Cuble'yi bağlar. Uzunluğu 174 km'dir. M2 – Şam'dan Cdeydet Yabus'a, Lübnan sınırına uzanır. Ayrıca Es Sabbura'yı bağlar. Uzunluğu 38 km'dir. M4 karayolundan Serakib'e uzanır. Ayrıca Ariha ve Cisr eş Şuğur'u bağlar. Uzunluğu 120 km'dir. M5 Otoyolu ile yaklaşık 60 km paylaştığı varsayılırsa, Halep'e ulaşır ve oradan doğuya doğru Irak sınırına, nihayet Musul'a ulaşan iki şeritli ekspres yol olarak genişletilmiştir. M5 – Ülkenin en önemli otoyolu olup uzunluğu ve ülke ağının güney-kuzey omurgası işlevi nedeniyle önemlidir. Ürdün sınırını güneyde başkent Şam ile bağlar ve daha kuzeyde ülkenin ikinci en büyük şehri Halep üzerinden devam eder. Uzunluğu 450 kilometre (280 mi)'dir. M20 – Çöl Otoyolu olarak da bilinir. Palmira'dan Deyrizor'a uzanır, ayrıca Es Suhne'yi bağlar. Uzunluğu 203 kilometre (126 mi)'dir.

2022 – Suriye-Irak sınırı (Ebu Kemal) ile Tartus arasında Humus üzerinden doğu-batı otoyolu önerisi. 2023 – Kuzeyde Suriye-Türkiye sınırı ile güneyde Suriye-Ürdün sınırı arasında Halep, Humus ve Şam üzerinden kuzey-güney otoyolu önerisi.

Suriye'nin yaklaşık 900 km uzunluğunda nehirleri vardır ve bunlar minimal ekonomik öneme sahiptir. Suriye yedi ana su havzasına bölünmüştür ve 16 ana nehir ve kolu vardır. Fırat, Batı Asya'daki en uzun nehir olup Suriye'de 710 kilometre (440 mi) akar ve Suriye'nin tek seyre uygun nehiridir. 1974'te Fırat üzerindeki Tabka Barajı'nın tamamlanmasıyla Suriye'nin en büyük gölü olan Esed Gölü oluşturulmuştur.

2010 itibarıyla, boru hattı ağı 1.997 km ham petrol ve 3.161 km petrol ürünleri için ayrılmış olup toplamdır. Ana rotalar arasında Arap Gaz Boru Hattı ve Kerkük-Baniyas boru hattı (2003 ABD önderliğindeki Irak işgali'nden beri kullanılmamaktadır) yer alır. Ayrıca, Avrupa'ya gaz sağlayan önerilen İran-Irak-Suriye boru hattı projesi vardır.

Limanlar ve limanlar

[değiştir | kaynağı değiştir]

Suriye'nin ana limanı Lazkiye Limanı'nda yer alır, ek limanlar Baniyas, Cuble ve Tartus'tadır.

2006 itibarıyla, ticaret filosu 1.000 brüt tonaj (GT) veya daha fazla olan toplam 19 gemiden oluşmakta olup toplam kapasitesi 429.005 GT ve 626.069 ton ölü yük tonajı (DWT)'dir. Türe göre filo, dört dökme yük gemisi, on dört kargo gemisi ve bir taşıyıcıdan oluşur.

2012 itibarıyla, Suriye'nin toplam 99 havalimanı vardır. Ana havalimanları Şam Havalimanı, Halep Havalimanı ve Lazkiye Havalimanı'dır. Küçük havalimanları Deyrizor Havalimanı, Kamışlı Havalimanı ve Palmira Havalimanı'dır. 2012 itibarıyla, 29 asfalt pistli havalimanı vardır. Bunlardan beşi 3.047 metre (9.997 ft) uzunluğunda pistlere sahiptir, on altısı 2.438 metre (7.999 ft) ila 3.047 metre (9.997 ft), üçü 914 metre (2.999 ft) ila 1.523 metre (4.997 ft) ve beşi 914 metre (2.999 ft)'den kısadır. Ayrıca, ülke 70 asfaltlanmamış pistli havalimanına sahiptir. Bunlardan biri 1.524 metre (5.000 ft) ila 2.437 metre (7.995 ft) uzunluğunda piste sahiptir, on dördü 914 metre (2.999 ft) ila 1.523 metre (4.997 ft) ve elli beşi 914 metre (2.999 ft)'den kısadır.