Stratejik yönetim

Stratejik yönetim, bir organizasyonun uzun vadeli hedeflerine ulaşmak ve rekabet avantajı sağlamak için kaynaklarını etkili bir şekilde kullanmasını sağlayan bir yönetim sürecidir. Stratejik yönetim, bir işletme'ye genel bir yön sağlar. Ayrıca kuruluşun hedeflerini belirlemeyi, bu hedeflere ulaşmak için politikalar ve planlar geliştirmeyi, ardından planları uygulamak için kaynaklar tahsis etmeyi içerir.^[1] Temel yetkinlik, stratejik düşünce, stratejik finansal yönetim, stratejik planlama, stratejik kaynak kullanımı yöntemlerini içerir.^[2] Ayrıca çok eskiden beri savaş, yağma gibi zamanlarda da kullanılmıştır.

Stratejik yönetim süreci; çevresel analiz, strateji oluşturma, stratejinin uygulanması ve stratejik kontrol aşamalarından oluşur. Bu süreçte kuruluşlar, iç çevre (kaynaklar, yetkinlikler) ve dış çevreyi (rekabet koşulları, pazar dinamikleri, ekonomik ve teknolojik faktörler) analiz ederek uzun vadeli yönelimlerini belirler.^[2]

Tanımlar

Michael Porter, 1980'de stratejiyi "...bir işletmenin nasıl rekabet edeceğine, hedeflerinin ne olması gerektiğine ve bu hedefleri gerçekleştirmek için hangi politikalara ihtiyaç duyulacağına dair geniş formül" ve "... firmanın çabaladığı amaçların (hedeflerin) ve oraya ulaşmak için aradığı araçların (politikaların) birleşimi" olarak tanımladı. "Rekabet stratejisi oluşturmanın özü, bir şirketi çevresiyle ilişkilendirmektir." diye devam etti. Ancak 1988'de Henry Mintzberg, hem akademik araştırmalarda hem de pratikte yansıyan stratejiye ilişkin birçok farklı tanım ve bakış açısını açıkladı. Stratejik süreci inceledi ve bunun insanların düşündüğünden çok daha akışkan ve tahmin edilemez olduğu sonucuna vardı. Bu nedenle, stratejik planlama olarak adlandırılabilecek tek bir sürece işaret edemedi. Mintzberg, beş tür strateji olduğu sonucuna vardı:

Strateji, bir plan olarak – amaçlanan bir dizi hedefe ulaşmak için yönlendirilmiş bir eylem biçimi ; stratejik planlama kavramına benzer;
Strateji bir kalıp olarak – geçmiş davranışların tutarlı bir kalıbı olup, planlanmış veya amaçlanmış olmaktan ziyade zaman içinde gerçekleştirilen bir stratejidir. Gerçekleşen kalıp niyetten farklı olduğunda, stratejiyi ortaya çıkan strateji olarak adlandırdı ;
Strateji, konumlandırma olarak – markaların, ürünlerin veya şirketlerin, tüketicilerin veya diğer paydaşların kavramsal çerçevesine dayanarak pazarda konumlandırılması; esas olarak firmanın dışındaki faktörler tarafından belirlenen bir strateji;
Strateji bir taktik olarak – rakibi alt etmek için tasarlanmış özel bir manevra; ve
Strateji bir bakış açısı olarak – stratejinin, kuruluşun zihniyetinin veya ideolojik bakış açısının doğal bir uzantısı olan "iş teorisi" temelinde uygulanması.

1998'de Mintzberg, bu beş yönetim stratejisi türünü 10 "düşünce okuluna" dönüştürdü ve bunları üç kategoriye ayırdı. Birinci grup normatiftir. Bu grup, gayri resmi tasarım ve kavramlaştırma, resmi planlama ve analitik konumlandırma okullarından oluşmaktadır. Altı okuldan oluşan ikinci grup, optimal planlar veya pozisyonlar belirlemekten ziyade stratejik yönetimin gerçekte nasıl yapıldığıyla daha çok ilgilenmektedir. Bu altı okul girişimci, vizyoner, bilişsel, öğrenen/uyarlanabilir/ortaya çıkan, müzakere, kurumsal kültür ve iş ortamıdır. Üçüncü ve son grup ise, diğer okulların aşamalar, örgütsel yaşam döngüleri veya "bölümler" halinde organize edilmiş bir melezi olan yapılandırma veya dönüşüm okulundan oluşmaktadır.

Bazı karmaşıklık kuramcıları stratejiyi, sosyo-ekonomik bağlamda eylemlere yol açan örgütün iç ve dış yönlerinin açığa çıkması olarak tanımlar.

Stratejik planlama

Stratejik planlama, stratejinin formüle edilmesi ve uygulanmasının yönetiminin bir yoludur. Stratejik planlama doğası gereği analitiktir ve stratejik düşünce için girdi olarak kullanılan verileri ve analizleri üretmek için biçimlendirilmiş prosedürlere atıfta bulunur; bu da verileri sentezleyerek stratejiyi ortaya çıkarır. Stratejik planlama ayrıca, strateji belirlendikten sonra onu uygulamak için kullanılan kontrol mekanizmalarına da atıfta bulunabilir. Başka bir deyişle, stratejik planlama strateji oluşturma süreci etrafında gerçekleşir.

Kaynakça

^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021.
^ ^a ^b "What Is Strategy?". Harvard Business Review. Erişim tarihi: 9 Ocak 2026.

Ayrıca bakınız

Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz.

[1] "Arşivlenmiş kopya". 25 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021.

[:0-2] "What Is Strategy?". Harvard Business Review. Erişim tarihi: 9 Ocak 2026.

[1]

[2]