Sourou-Migan Apithy

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sourou-Migan Apithy
3. Benin Devlet Başkanı
Görev süresi
25 Ocak 1964 - 27 Kasım 1965
Yerine geldiği Christophe Soglo
Yerine gelen Justin Ahomadegbé-Tomêtin
Kişisel bilgiler
Doğum 8 Nisan 1913
Porto-Novo
Ölüm 3 Aralık 1989
Paris

Sourou-Migan Apithy (d. 8 Nisan 1913 - ö. 3 Aralık 1989), Dahomeyli (günümüzde Beninli) siyasetçi. Apithy, Afrika ülkesi Dahomey'de (günümüzde Benin) 1964 ile 1965 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

O dönem Fransa kolonisi konumunda olan Dahomey'de dünyaya gelen Apithy, katolik misyoner okuluna gittikten sonra Paris'e geçmiş ve burada ekonomi üzerine eğitim almış ve muhasebeci olarak çalışmıştır. 1946 yılında Dördüncü Fransa Cumhuriyeti meclisine vekil olarak seçilen Apithy, ilerleyen süreçte Fransa ulusal meclise vekil olarak girmiştir. Bu süreçte Rassemblement Démocratique Africain - RDA kuruluşunda yer alan Apithy, 1948 yılında RDA'dan ayrılarak o dönem RDA ile birbirine rakip olan Senegalli Léopold Sédar Senghor'un fikirlerini benimseyen Parti Républicain Dahoméen (PRD) (ilerleyen süreçte sadece Parti Démocratique (PD)) kurmuştur. 1956 yılında doğduğu kent olan Porto-Novo'nun belediye başkanı olan Apithy, 25 Mayıs 1957 yılında gerçekleştirilen bölgesel seçimlerde başa gelen hükumetin başkan yardımcılığı görevini üstlenmiştir. Mayıs 1958'de Dahomey'in hükûmet başkanı olan Apithy, Mayıs 1959'da Coutoucou Hubert Maga önderliğinde seçime giren RDA tarafından yenilgiye uğratılmıştır.

Ülkenin 1960 yılında bağımsızlığına kavuşması sonucu son hükûmet başkanı Maga, yeni ülkenin ilk devlet başkanı olarak görev almış, Apithy ise devlet başkanı yardımcısı olmuştur. Maga'nın Ekim 1963'te istifası sonrasında en tepesinde Christophe Soglo'nun yer aldığı üç kişilik askeri cuntanın ülkede yönetimi devralmasından önce bir günlüğüne bu görevi geçici olarak üstlenen Apithy, 27 Ekim 1963'te görevi Soglo'ya devretmiştir. Bu süreçte gerçekleştirilen referandum sonucu yeni anayasanın kabulü sonrasında görevi 25 Ocak 1964'te devlet başkanlığı görevini yeniden Soglo'dan teslim alan Apithy, bu görevinden 27 Kasım 1965 tarihinde meclis başkanı Tahirou Congacou önderliğinde kurulacak yeni hükumete olanak sağlayabilmek için ayrılmıştır. 27 Kasım ile 29 Kasım 1965 tarihleri arasında geçici olarak görevi üstlenen Justin Ahomadegbé-Tomêtin, 29 Kasım'da görevi Congacou'a devretmiştir. 22 Aralık 1965 tarihinde Soglo tarafından gerçekleştirilen ve Congacou'un görevden uzaklaştırılması ile sonuçlanan darbe sonrası ülkeyi terk eden Apithy, Fransa'ya kaçmıştır. 1967 yılında Soglo'nun darbe ile görevden uzaklaştırılması sonucu yeniden ülkeye dönen Apithy, 1970 yılında Ahomadegbé-Tomêtin ve Maga ile birlikte üçlü devlet başkanlığı kurulu içerisinde yer almıştır. Her üç isimde sırayla devlet başkanlığı makamına gelerek ülkeyi yönetme konusunda anlaşmış ve süreç Maga'nın başkanlığı ile başlamıştır. Bu süreç 26 Ekim 1972 yılında Mathieu Kérékou tarafından gerçekleştirilen darbe ile son bulmuş, Apithy devlet başkanlığı sırası kendisine gelemeden yakalanarak ev hapsine alınmıştır. 1981 yılında ülkeyi terk etmelerine izin verilmesinden sonra yeniden Fransa'ya giden Apithy, hayatının geri kalan kısmını burada sürgünde geçirmiş ve 3 Aralık 1989 tarihinde de Paris'te hayatını kaybetmiştir.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]