Sosyoloji tarihi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Sosyoloji; bilimsel bir disiplin olarak öncelikle , aydınlanma düşüncesinin yanı sıra, Fransız Devrimi'nden kısa bir süre sonra pozitivist bir toplum bilimi olarak ortaya çıktı. Sosyoloji oluşumu, modernite, kapitalizm, kentleşme, rasyonalizasyon, sekülerleşme, sömürgeleştirme ve emperyalizm gibi konulara tepki olarak ortaya çıkan bilim felsefesi ve bilgi felsefesindeki çeşitli kilit hareketlere borçludur.[1]


19. yüzyılın sonlarında, ortaya çıkan aşamaları sırasında, sosyolojik tartışmalar, kurumları, toplumsallaşma birimleri ve gözetim araçları dahil olmak üzere modern ulus devlet'in ortaya çıkışına özel ilgi gösterdi. Bu itibarla, Aydınlanma'dan ziyade modernite kavramına yapılan vurgu, sosyolojik söylemi klasik siyaset felsefesinden sıklıkla ayırır.[2] Aynı şekilde, daha geniş anlamda toplumsal analiz, felsefenin ortak stoğunda kökenlere sahiptir, bu nedenle sosyolojik alandan önce gelir.


Çeşitli nicel sosyal araştırma teknikleri, hükümetler, işletmeler ve kuruluşlar için ortak araçlar haline geldi ve diğer sosyal bilimlerde de kullanım buldu. Bu; sosyal dinamiklerin teorik açıklamalarından ayrılan, sosyal araştırmaya sosyoloji disiplininden bir dereceye kadar özerklik verdi. Benzer şekilde, "sosyal bilim", insanları, etkileşimi, toplumu veya kültürü inceleyen çeşitli disiplinlere atıfta bulunmak için bir şemsiye terim olarak kullanılmaya başlandı.[3]

Öncüleri[değiştir | kaynağı değiştir]

"Sosyolojik" olmanın kapsamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Sosyolojinin bir kelime, kavram ve popüler terminoloji olarak kodlanması, Emmanuel Joseph Sieyès ve bu noktadan sonraki rakamlarla tanımlanır. Sosyoloji etrafında şimdiki zamanın fikirlerini geçmişe sokmak için şimdiciliğe dikkat etmek önemlidir. Aşağıda, bugün sosyolojinin ne olduğunu bildiğimizi yansıtan ve onları sosyoloji etrafında bilgi geliştirmede önemli figürler olarak konumlandıran güçlü yöntemler ve eleştiriler geliştiren figürleri görüyoruz. Ancak, "sosyoloji" terimi bu dönemde mevcut değildi ve bu daha önceki çabaları sosyolojinin daha geniş tarihine dahil etmek için dikkatli bir dil gerektiriyordu. Kullanılacak daha uygun bir terim, sosyolojinin kaba bileşenlerinin mevcut olduğunu, ancak bugün onu kavramsallaştırdığımız şekliyle sosyoloji olarak anlamak için tanımlanmış bir şekli veya etiketi olmadığını ana hatlarıyla belirten proto-sosyoloji olarak tanımlar.[4][5][6]

Antik Yunanlar[değiştir | kaynağı değiştir]

13. yüzyıl: sosyal kalıpları incelemek[değiştir | kaynağı değiştir]

Doğu Asya[değiştir | kaynağı değiştir]

Ma Duanlin[değiştir | kaynağı değiştir]

14. yüzyıl: sosyal çatışma ve değişim üzerine erken çalışmalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Orta Doğu[değiştir | kaynağı değiştir]

İbn Haldun[değiştir | kaynağı değiştir]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Harriss, John. 2000. "The Second Great Transformation? Capitalism at the End of the Twentieth Century." In Poverty and Development in the 21st Century, edited by T. Allen and A. Thomas. Oxford: Oxford University Press. p. 325.
  2. ^ Harriss, John. 2000. "The Second Great Transformation? Capitalism at the End of the Twentieth Century." In Poverty and Development in the 21st Century, edited by T. Allen and A. Thomas. Oxford: Oxford University Press. p. 325.
  3. ^ Collins, Randall (1998). The discovery of society. 6th ed. Michael Makowsky. Boston: McGraw-Hill. ISBN 0-07-011883-3. OCLC 36640741. 
  4. ^ "Social Thought from Lore to Science . Harry Elmer Barnes, Howard Becker". Isis (İngilizce). 31 (2): 485-486. 1940. doi:10.1086/347629. ISSN 0021-1753. 
  5. ^ Sulkunen (2 Eylül 2014). "The proto-sociology of Mandeville and Hume". Distinktion: Journal of Social Theory (İngilizce). 15 (3): 361-365. doi:10.1080/1600910X.2014.897639. ISSN 1600-910X. 
  6. ^ Pišev, Marko. "Anthropological Aspects of Ibn Khaldun's Muqaddimah : A Critical Examination | Bérose" (İngilizce).