Slawomir Mrozek

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Sławomir Mrożek
Slawomir Mrożek.JPG
Doğum 29 Haziran 1930(1930-06-29)
Borzęcin, Polonya
Ölüm 15 Ağustos 2013 (83 yaşında)
Nice, Fransa
Meslek oyun yazarı, yazar, karikatürist
Milliyet Polonya Polonya
Vatandaşlık Fransız, Polonyalı

Sławomir Mrożek (29 Haziran 1930 – 15 Ağustos 2013) Polonyalı oyun yazarı, yazar ve karikatürist.

1963'te İtalya'ya, oradan Fransa'ya ve ardından Meksika'ya göç etmiştir. 1996'da Polonya'ya dönüp Kraków şehrine yerleşmiştir. 2008 yılında Fransa'ya geri dönmüştür.[1] Nice'te 83 yaşında vefat etmiştir.[2]

Tiyatro oyunları absürt tiyatro olarak nitelenir.[3] Satirik (taşlama) oyunlarının ve öykülerinin çoğu bireyin totaliter sistemde yaşadığı problemleri konu edinmiştir.

Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

Slawomir Mrozek, mimarlık ve felsefe eğitimi gördü. Liseyi 1949 yılında bitirip Polonya Birleşik İşçi Partisi'ne katıldı. 1950 yılında Przekrój gazetesinde yazmaya başladı. 1952'de Polonya Yazarlar Birliği'ne (ZLP) katıldı.[4] Sonraları Polonya'daki hükümete karşı açıkça tavır aldı ve sürgüne zorlandı.

1959'da Maria Obremba ile evlenip Varşova'ya yerleşmiştir. 1963'te karısıyla beraber İtalya'ya iltica etmiştir. İtalya'da 5 sene kaldıktan sonra Fransa'ya geçmiş ve 1978'de Fransız vatandaşlığını almıştır.[4]

ABD, Almanya ve Meksika'da yaşamıştır. İlk karısı Maria Obremba 1969 yılında vefat etmiştir. 1987'de Meksikalı Susana Osorio Rosas ile evlenmiştir. 1996'da Polonya'ya dönmeye karar vermiş ve Krakov'a yerleşmiştir. 2002'de felç geçirmiş, uzun süre konuşma güçlüğü çekmiş ve durumunun düzelmesi yıllar sürmüştür. 2008'de Fransa'nın Nice kentine yerleşmiş ve burada 15 August 2013'te hayatını yitirmiştir. Cenazesi 17 Eylül 2013'te Krakov'a getirilmiş ve oraya defnedilmiştir.

Sanat Yaşamı[değiştir | kaynağı değiştir]

1950'li yılların sonlarına doğru tiyatro oyunları yazmaya başladı. İlk oyunu Policja (Polisler) 1958 yılında basılmıştır. Totalitarizm konulu Absürt tiyatro tarzında kaleme aldığı ilk uzun oyunu Tango (1965), Mrozek'e, Polonyalı çağdaş drama yazarları arasında önemli bir ün sağlamış [1], kimilerine göre en başarılı oyunudur.[3] 1975'teki ikinci popüler oyunu Emigranci (Sığıntılar), Paris'teki Polonyalı iki göçmenin acı ve ironik bir tablosudur.[5]

Polonya'da 1960 başlarında ve 1981'deki sıkıyönetim ilanından sonra birçok oyunu yasaklanmıştır.[6]

Eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Professor / Profesör
  • Policja / Polisler, 1958
  • Męczeństwo Piotra Ohey'a / Peter Ohey'in Şehitliği, 1959
  • Indyk / Hindi, 1960
  • Na pełnym morzu / Denizde, 1961
  • Karol, 1961
  • Striptease / Striptiz, 1961
  • Zabawa / Parti, 1962
  • Kynolog w rozterce / Köpek Yetiştiricisinin İkilemi, 1962
  • Czarowna noc / Sinirli Gece, 1963
  • Śmierć porucznika / Teğmenin Ölümü, 1963
  • Der Hirsch, 1965
  • Tango, 1965
  • Racket baby, 1965
  • Poczwórka, 1967
  • Dom na granicy / Sınırdaki Ev, 1967
  • Testarium, 1967
  • Drugie danie / Ana Yemek, 1968
  • Szczęśliwe wydarzenie / Şanslı Vaka, 1971
  • Rzeźnia / Mezbaha, 1971
  • Emigranci / Sığıntılar, 1974
  • Garbus / The Hunchback, 1975
  • Serenada / Serenat, 1977
  • Lis filozof / Filozof Tilki, 1977
  • Polowanie na lisa / Tilki Avı, 1977
  • Krawiec / Terzi, 1964
  • Lis aspirant / Çaylak Tilki, 1978
  • Pieszo / Yayan, 1980
  • Vatzlav, 1968
  • Ambassador / Büyükelçi, 1982
  • Letni dzień / Bir Yaz Günü, 1983
  • Alfa, 1984
  • Kontrakt / Kontrat, 1986
  • Portret / Portre, 1987
  • Wdowy / Dullar, 1992
  • Milość na Krymie / Kırım'da Aşk, 1993
  • Wielebni / Aziz Peder, 2000
  • Piękny widok / Güzel Manzara, 2000

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Krystyna Dąbrowska, Sławomir Mrożek., September 2009.
  2. ^ Staff writer (2013-08-15). "Sławomir Mrożek nie żyje" (Lehçe). Gazeta Wyborcza. 28 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 August 2013. 
  3. ^ a b Sławomir Mrożek, from theEncyclopædia Britannica
  4. ^ a b "Sławomir Mrożek trail". Malopolska Regional Operational Programme ERDF. Literacka Małopolska. 2013. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 5, 2013.  Bilinmeyen parametre |= görmezden gelindi (yardım)
  5. ^ August Grodzicki, "Bardzo polska tragikomedia." Życie Warszawy nr 5; 07-01-1976
  6. ^ Dąbrowska, Krystyna. "Slawomir Mrożek". The Adam Mickiwicz Institute - Poland's National Institute of Culture. 18 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 May 2014. 

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

  • Alek Pohl (1972) Zurück zur Form. Strukturanalysen zu Slawomir Mrozek. Berlin: Henssel ISBN 3-87329-064-2
  • Halina Stephan (1997) Transcending the Absurd: drama and prose of Slawomir Mrozek. (Studies in Slavic Literature and Poetics; 28). Amsterdam: Rodopi ISBN 90-420-0113-5

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]