Simnanca
| Simnanca | |
|---|---|
| Semani zevön, سمنی زون | |
| Ana dili olanlar | İran |
| Bölge | Simnan ili |
| Etnisite | Simnanlılar |
| Dil ailesi | |
| Yazı sistemi | Arap alfabesi |
| Dil kodları | |
| ISO 639-2 | smy |
| ISO 639-3 | semn1249 |
| Glottolog | semn1251 Semnan[1] |
| ELP | Semnani |
 UNESCO'nun Tehlike Altındaki Dünya Dilleri Atlası içinde Simnanca "kesinlikle tehlikede" olarak nitelendirilmiştir.[2] | |
Simnanca (Simnanca: سمنی semenî) İran'ın kuzeyinde, Hazar Denizi'nin güneyindeki Simnan eyaletinde konuşulan bir İran dilidir. Dilbilimsel olarak Hint-Avrupa dil ailesinin İran dilleri grubunun Kuzeybatı İran koluna bağlı bir dildir.[3] Hazar Denizi'nin güney kıyılarında konuşulan Simnanca, Anadolu'da konuşulan bir diğer Kuzeybatı İran dili olan Zazaca dilbilimsel olarak yakından ilişkilidir ve iki dilin ortak bir atadan türemiş olabileceği öne sürülmüştür.[4][5][6] Simnanca, Zazacaya benzer şekilde morfolojisinde, isim, sıfat sistemleri, koşaç ve fiil çekimlerinde, eril ve dişil iki dilbilgisel cinsiyet, iki dilbilgisel durum ve iki dilbilgisel sayı özelliği göstermektedir.[7][8][9][10] Dil aynı zamanda Medce ve Partça ile benzerlik de göstermektedir.
Sınıflandırma
[değiştir | kaynağı değiştir]Glottolog Simnancayı Kuzeybatı İran dilleri grubunun Semnani-Biyabuneki alt grubu içinde sınıflandırırken[3] Simnan bölgesinde konuşulan Sengserce, Lasgerdice, Sorheyice ve Efterice gibi diğer dilleri Komisenian alt grubu içinde sınıflandırmaktadır.[11] Ethnologue ise bu dillerin tümünü Semnani alt başlığı altında toplamaktadır.[12]
Gramer
[değiştir | kaynağı değiştir]| Simnanca | Zazaca | Türkçe | Simnanca | Zazaca | Türkçe |
|---|---|---|---|---|---|
| Av | Aw | Su | Yek | Yew | Bir |
| Vā | Va | Rüzgar | Du | Dı | İki |
| Vist | Vist | Yirmi | Hire | Hirê | Üç |
| Verve | Vewre | Kar | Çar | Çehar | Dört |
| Verg | Verg | Kurt | Penc | Panc | Beş |
| Vāş | Vaş | Ot | Şeş | Şeş | Altı |
| Vīn | Vin | Görmek | Heft | Hewt | Yedi |
| Vare | Varek | Kuzu | Heşt | Heşt | Sekiz |
| Veşun | Veyşan | Aç | Neh | New | Dokuz |
| Vele | Vıle | Çiçek, gül | Des | Des | On |
| Mey | Maye | Anne | Vist | Vist | Yirmi |
| Piye | Pi | Baba | Sey | Sey | Yüz |
| Ero | Ewro | Bugün | Kerge | Kerge | Tavuk |
| Ceni | Ceni | Kadın | Mird | Merd | Adam |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Semnan". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ "Atlas of the world's languages in danger". unesdoc.unesco.org. s. 185. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025.
- ^ a b Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Semnani-Biyabuneki". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ Gippert, Jost (2008). "Zur dialektalen Stellung des Zazaki". Die Sprache. 47 (1): 103.
- ^ Hassanzadeh-Nodehi, Ramin (2025). Towards a grammar of the Semnāni language (PhD tez) (İngilizce). Sapienza – Università di Roma. s. 2-3.
- ^ Asatrian, Garnik; Gevorgian, K. H. (1988). W. Sundermann, W.; Duchesne-Guillemin, J.; Vahman, F. (Ed.). "Zāzā Miscellany: Notes on some religious customs and institutions". Acta Iranica: Encyclopédie Permanente des Études Iraniennes. 12 (2): 501.
- ^ Hassanzadeh-Nodehi, Ramin (2025). Towards a grammar of the Semnāni language (PhD tez) (İngilizce). Sapienza – Università di Roma. s. 2-3.
- ^ Gippert, Jost (2008). "Zur dialektalen Stellung des Zazaki". Die Sprache. 47 (1): 90-91.
- ^ Rezapour, Ebrahim (2015). "Word order in Semnani language based on language typology". IQBQ. 6 (5): 169-190.
- ^ Borjian, H. (2021). Essays on Three Iranian Language Groups: Taleqani, Biabanaki, Komisenian (Vol. 99). ISD LLC.
- ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, (Ed.) (2017). "Komisenian". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
- ^ "Semnani". Ethnologue. 2026. 8 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2026.