Senobitik
|
Bu madde bir taslaktır. Bu maddeyi geliştirerek veya özelleştirilmiş taslak şablonlarından birini koyarak Vikipedi'ye katkıda bulunabilirsiniz. |
Senobitik veya Senobitik manastırcılık (İngilizce: Cenobitic monasticism), bir topluluk içinde ortak yaşam süren keşişlerin oluşturduğu manastır geleneğidir.
Terim, İngilizce Cenobite kelimesinden türemiş olup, kökeni Yunanca "ortak" anlamına gelen koinos (κοινός) ve "yaşam" anlamına gelen bios (βίος) kelimelerinin birleşiminden oluşan koinobion (κοινόβιον) sözcüğüne dayanır.[1]
Senobitik sistem, keşişlerin tamamen yalnız yaşadığı Ankorit (münzevi) sistemin ve yarı-münzevi Lavra sisteminin aksine; katı bir disiplin, ortak ibadet ve ortak mülkiyet esasına dayanır.[2]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Senobitik yaşamın organize ilk örneği, 4. yüzyılda Mısır'da Pakomios (Pachomius) tarafından kurulmuştur. Pakomios, keşişlerin tek başlarına (Ankorit) yaşadıklarında karşılaştıkları ruhsal ve fiziksel zorlukları görerek, onları bir çatı altında toplamaya karar vermiştir. Yaklaşık 320 yılında Mısır'daki Teb bölgesinde ilk organize manastırı kurmuştur.[3]
Pakomios'un kurduğu bu sistemin temel özellikleri şunlardır:
- Keşişler aynı çatı altında yaşar.
- Yemek, iş ve ibadet saatleri bellidir.
- Bir Başrahibe (Abba) mutlak itaat esastır.
- Özel mülkiyet yoktur, her şey ortaktır.
Bu sistem daha sonra Büyük Basileios tarafından Anadolu'da ve Nursialı Benedikt tarafından Batı'da (Avrupa) geliştirilerek bugünkü modern manastır sisteminin temeli atılmıştır. Benedikt'in yazdığı kurallar (Regula Benedicti), Batı manastırcılığının senobitik yapısını standart hale getirmiştir.[2]
Diğer Sistemlerle Karşılaştırma
[değiştir | kaynağı değiştir]| Sistem | Yaşam Tarzı | Temsilcisi |
|---|---|---|
| Senobitik | Topluluk halinde ortak yaşam | Pakomios, Nursialı Benedikt |
| Ankorit | Tamamen yalnız (Münzevi) | Büyük Antonios, Tebli Pavlus |
| Lavra | Hafta içi yalnız, hafta sonu ortak | Aziz Sabbas |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Kazhdan, Alexander (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (İngilizce). Oxford University Press. s. 1189. ISBN 978-0-19-504652-6.
- ^ a b "Cenobitic monasticism" (İngilizce). Encyclopædia Britannica. 16 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
- ^ "Monasticism". The Catholic Encyclopedia (İngilizce). New Advent. 13 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
| Tarih ve Kökenler | _Saint_Anthony_Abbot_by_Girolamo_da_Treviso.jpg) | |
|---|---|---|
| Yaşam Biçimleri | ||
| Kurallar ve Kavramlar | ||
