Selkuplar

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Jump to navigation Jump to search
Selkuplar
Toplam nüfus
4400 (2010 sayımı)[1]
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Selkupça , Rusça
Din
Hıristiyanlık (çoğunlukla Ortodoks) , Şamanizm
İlgili etnik gruplar
Nenetsler , Enetsler , Nganasanlar , Samoyedler
Fin-Ugor halkları içinde Selkup halkı
Ural halkları

Selkuplar (Rusça: сельку́пы; selkupı, Selkupça: kendilerince sоlkup, sоlkup, sussе kum, çumıl-kup, şоlkup, şоşkum), (1930 yılına kadarki adları: Ostyak-Samoyedler). Rusya'da, Batı Sibiryada yaşam süren halk.

Selkuplar Sibirya’da Tümen Oblastı (1857 kişi), Tomsk Oblastında (1787 kişi), Yemalo Nenets ÖO — 1797 kişi) ve Krasnoyarsk Krayı (412 kişi).

Nüfus[değiştir | kaynağı değiştir]

Rusya Federasyonu'nda Selkupların yıllara göre nüfus istatistiği:

Selkupların (2002 y.) yerleşimlere göre nüfuslarının durumu [5]:

  • Yamаlо-Nеnеts özek okruğu:
  • Tоmsk оblаstı:
  • Krаsnоyar krаy:

Dil ve Eğitim[değiştir | kaynağı değiştir]

Ana madde: Selkupça

Selkup dili, eskiden Yenisey Samoyed olarak adlandırılan Samoyed dillerinden biridir. Selkuplar, bugün de kendi dillerini konuşurlar, ama eğitim dili Rusça’dır ve bundan dolayı Selkup dili yüksek oranda kaybolma riski altındadır.

Din[değiştir | kaynağı değiştir]

Geleneksel inançlar — animizm, şamanizm ve Rus misyonerlerinin etkisiyle Ortodoks Hristiyanlık [6][7].

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Gornostayev üzerinde bir Ostyak. XVIII. yüzyıl sonu.

XVI yüzyıl sonu Rus kaynaklarının verdiği bilgilere göre Selkuplar boylar birliği oluşturmuşlar ve bu birliğe ise Rusça Pegaya Orda[8], Türkçede ise « Ala Orda » denilmiştir. Tom ve Narım akarsuları arasındaki coğrafyayı kapsayan bu birlik 16. yüzyıl boyunca görülür. Daha doğuda ise Sibir Kağanlığı bulunmaktaydı [9] Etnoğrafik çalışmalara göre [10], eski zamanda Selkup ritüellerinde yerlilere has özellikler mevcuttur. Selkuplar ile bir zamanlar aynı coğrafyada yaşamış Selçuk, Salçak adlarının benzerliği de dikkat çekicidir[11].

Tanınmış Sеlkuplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Selkup Nüfus durumu http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/tab5.xls (Rusça)
  2. ^ a b c d e Всероссийская перепись населения 2010 года. Официальные итоги с расширенными перечнями по национальному составу населения и по регионам.: см.
  3. ^ a b c d e f "Всероссийская перепись населения 2002 года". 2011-08-21 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://www.webcitation.org/616BvJEEv. Erişim tarihi: 2009-12-24. 
  4. ^ "Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык". 1 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20100701153929/http://www.ukrcensus.gov.ua:80/rus/results/nationality_population/. 
  5. ^ База микроданных Всероссийской переписи населения 2002 года
  6. ^ Селькупы Этноатлас Красноярского края
  7. ^ Селькупы
  8. ^ http://trog.narod.ru/old/pegajaorda.html
  9. ^ http://www.spsl.nsc.ru/history/descr/sibir.htm
  10. ^ Г. Ю. Ситнянский, О ПРОИСХОЖДЕНИИ ДРЕВНЕГО КИРГИЗСКОГО ПОГРЕБАЛЬНОГО ОБРЯДА. Печатная версия://Среднеазиатский этнографический сборник. Выпуск IV.М.,2001.С.175-180
  11. ^ Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Almatı: «Qazaq Ansiklopedisi», 2011. - 880 sayfa.ISBN 9965-893-73-Х

Ayrıca bilgilenmek için[değiştir | kaynağı değiştir]

Sobanski, Florian (March 2001). "The southern Selkups of Tomsk Province before and after 1991". Nationalities Papers 29 (1): 171–179. doi:10.1080/00905990120036448

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kızıl Kitap'ta Rus Çarlığındaki Halklar içinde Selkuplar maddesi