Satranç açılışları

Vikipedi, özgür ansiklopedi
(Satranç Açılışları sayfasından yönlendirildi)
Atla: kullan, ara

Satranç açılışları, bir satranç oyununun ilk hamlelerine ‘açılış hamleleri’ denir. Tüm açılış dizilimleri beyazın hamlesiyle başlar ve siyahın bu hamleye yanıt vermesiyle biter. Çok sayıda açılış hamlesi ve bir o kadarda varyasyonları vardır. Bu açılışlar durgun pozisyon oyunlarından (örn. 'Réti Opening') vahşi taktik oyunları (örn. Letonya Gambiti ve İki at savunması)'na kadar uzanır. Satranç oyunlarında, oyun 3'e ayrılır. 'Açılış' oyunun ilk kısmı, piyonlarla merkezi zorlamak ve taş geliştirme yapılır, daha sonra oyunun genelde taş değişiminin yapıldığı 'Oyun Ortası' ve son taşların kaldığı maçın kaderinin hemen hemen belirlendiği 'Oyun Sonu' kısmıdır.

Standart olarak kabul edilen açılış hamlelerine 'The book moves' (Ayarlanmış hamleler) veya kısaca 'book' (Ayarlanmış, belirlenmiş) denir. Açılış hamleleri notasyondan, açılış ağacından ve teori tablosundan yararlanılır. Normal şartlarda bir açılış bölümü 5-6 hamlede tamamlanır fakat bazı açılış oyunlarında, eğer iki tarafta çok iyi bir şekilde açılış yaparlarsa 'Açılış' bölümü 20-25 hamleden oluşabilir. Profesyonel oyuncular gün geçtikçe açılış hamlelerine daha fazla çalışıyorlar çünkü teori tablosu genişledikçe onlarda kariyerlerinde başarılı olabilmek için bu hamleleri iyi bilmek zorundalar.

Açılışta temel amaçlar[değiştir | kaynağı değiştir]

Her ne kadar açılışta oynanabilecek çok sayıda hamle olsa da bunların arkasındaki amaç aynıdır; tıpkı satrancın diğer bölümleri gibi, şahı koru ve mümkün olduğunca taş vermekten kaçın.

Taşları geliştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Bilindiği gibi oyunun başlangıcında tüm ağır taşlar (piyon dışındaki taşlar) piyon zincirinin gerisinde yer almaktadır. Dolayısıyla oyun alanı üzerinde hiçbir baskıları yoktur ve (at dışında) tümüyle hareketsizdirler. Bu yüzden açılışta, elden geldiğince hızlı bir şekilde oyuna sokulmaları, diğer deyişle piyon zincirinin dışına doğru hareket ettirilmeleri gerekmektedir.

Merkezin kontrolü ve kapanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Satranç tahtasının geometrik olarak merkezindeki birbirine bitişik dört kareye merkez denilmektedir. Merkez bölgenin açılış hamleleri sırasında kontrol altına alınmasının iki açıdan önemi vardır. Birinci olarak bilindiği gibi ağır taşlar, kenarlardayken daha az etkilidir, tehdit edebildikleri karelerin sayısı daha azdır. Merkeze doğru hareket ettirildiklerinde kontrol alanları genişler. Bu ise oyuncuya taktik geliştirmede daha geniş bir esneklik sağlar. İkinci olarak merkezin kontrolü, rakip pozisyonunun merkezine yönelik bir yarma hareketine olanak sağlar ve rakibin pozisyonunu ikiye bölerek hareket olanaklarını kısıtlar. Böylece güçlü bir pozisyon elde etmesini sağlar. Bu yüzden rakipten önce merkezin kontrolünün ele geçirilmesine çalışılmalıdır.

Şahı güvence altına alma[değiştir | kaynağı değiştir]

Burada esas olan ilk adım, güvenli kanada doğru rok yapmaktır.

Piyonların yapısını koruma ve geliştirme[değiştir | kaynağı değiştir]

Rakip taşların ileri hareketini önleyecek bir piyon zinciri oluşturmak. Burada önemli olan piyonların zayıf olduğu durumlardan kaçınmaktır. Örneğin izole piyonlar, aynı sütünde aynı renkte piyon bulunması vs vs. Ayrıca oyun sonu bölümü için piyonlar oldukça önemli bir yer tutar. Bunun için oyun başlarında piyon kaybetmekten kaçının.

Açılış Adlandırmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

Satranç açılışlarının sınıflanması[değiştir | kaynağı değiştir]

Encyclopedia of Chess Openings (ECO)’ya göre satranç açılışlarının sınıflaması:

İlk hamlede beyaz 20 hamle yapabilir. Bunlardan 1.e4, 1.d4, 1.c4 ve 1.Af3 diğerlerinden daha çok kullanılır.

Siyahın da beyaza karşı ilk hamlede 20 cevabı vardır.

Açılışları sınıflamanın kabul gören bir yolu:

  • Açık oyunlar (1.e4 e5)
  • Yarı açık oyunlar(1.e4 diğer)
  • Kapalı oyunlar (1.d4 d5)
  • Hint Sistemleri (1.d4 Af6)
  • 1.d4’e diğer siyah cevapları
  • Kanat açılışları (1.c4 veya 1.Af3 ve diğerleri)

Açık Oyunlar (1.e4 e5)[değiştir | kaynağı değiştir]

1 . e4 e5 2.Fc4 Fil Açılışı

Yarı açık oyunlar (1.e4’e karşı siyah 1.... e5 dışında bir hamle yapar.)[değiştir | kaynağı değiştir]

En yaygınları Sicilya ve Fransız savunması’dır.

Kapalı Oyunlar (1.d4 d5)[değiştir | kaynağı değiştir]

Hint sistemleri (1.d4 Af6)[değiştir | kaynağı değiştir]

1.d4 e karşı diğer cevaplar[değiştir | kaynağı değiştir]

Kanat Açılışları[değiştir | kaynağı değiştir]

En yaygını İngiliz açılışıdır.

Acemice bir açılış için bakınız: Çoban matı.

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]