İçeriğe atla

Sahih İbn Hibban

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Sahih İbn Hibban
Yazarİbn Hibbân
DilArapça
KonuHadis

Sahih İbn Hibban (Arapça: صحيح ابن حبان), Sünni alim İbn Hibbân tarafından derlenen bir hadis koleksiyonudur. Bu eser, müellifleri tarafından sadece sahih hadisleri içermesi amaçlanan az sayıdaki koleksiyondan biri olma özelliğini taşır. Eserin müellifi, günümüzde güney Afganistan'da (Helmend vilayetinin eski adı Bost veya Bust olup, yeni adı Leşkergâh'tır) bulunan Horasan'daki Bust şehrinden olan Ebû Hâtim Muhammed bin Hibbân bin Ahmed et-Temîmî el-Bustî'dir.[1] Kendisi, 965 yılında vefat etmiş, önde gelen bir Şâfiî hadis uzmanı ve velûd bir yazardır.[2]

Bu koleksiyonun asıl adı el-Müsnedü's-Sahîh ale't-Tekâsîm ve'l-Envâdır, ancak genellikle Sahîh-i İbn Hibbân olarak anılır. Müellif, bu eserin düzenlenmesinde yenilikçi bir yöntem kullanmıştır; eser, ne fıkıh konularına göre ne de bir müsned tertibine göre düzenlenmiştir, bu nedenle içinde hadis bulmak zordur.[2] Bunun yerine, eser önce bâb (bölüm) ve ardından her bölüm altında nev' (tür) esasına göre düzenlenmiştir. Kitap, uzun bir mukaddime (giriş) ile başlamaktadır.

1926'da vefat eden Kettânî'ye göre, Sahîh, on dokuzuncu yüzyılın sonları veya yirminci yüzyılın başları itibarıyla bütün olarak mevcuttu.[2]

el-Mektebetü'ş-Şâmile'ye göre kitap, yaklaşık yedi bin beş yüz (7500) hadis içermektedir.[3]

Kettânî'ye göre, "İbn Hibbân'ın, Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslimden sonra en sahih hadis koleksiyonunu İbn Huzeyme'den sonra telif ettiği söylenmiştir".[2] Ancak Süyûtî, bu konuda daha kesin bir ifade kullanarak Sahîh-i İbn Huzeymânin, Sahîh-i Buhârî ve Sahîh-i Müslimden sonraki en sahih koleksiyon olduğunu, onu Sahîh-i İbn Hibbânın takip ettiğini ve onun da el-Müstedrek ale's-Sahîhaynden daha sahih olduğunu belirtmiştir. Bu sıralama, Süyûtî'nin görüşüne göre Sahîh-i İbn Hibbânı en sahih dördüncü hadis koleksiyonu yapmaktadır.

el-İhsân: Ali bin Balabân (ö. 739/1339), Sahîh-i İbn Hibbânın hadislerini fıkıh konularına göre yeniden düzenlemiş ve el-İhsân fî Takrîbi Sahîhi İbn Hibbân adıyla yayımlamıştır.[2]

Mevâridü'z-Zam'ân: Ali bin Ebû Bekir el-Heysemî (ö. 807/1405), eserde bulunan ancak ne Sahîh-i Buhârîde ne de Sahîh-i Müslimde yer almayan özgün hadisleri (zevâid), Mevâridü'z-Zam'ân ilâ Zevâidi İbn Hibbân adlı kitabında fıkıh başlıklarına göre düzenlemiştir.[2]

Ayrıca bakınız

[değiştir | kaynağı değiştir]
  1. ^ "Encyclopaedia of Islam Three Online". referenceworks.brill.com. Erişim tarihi: 2025-11-06. 
  2. ^ a b c d e f "الرسالة المستطرفة لبيان مشهور كتب السنة المشرفة - ويكي مصدر". ar.wikisource.org (Arapça). Erişim tarihi: 2025-11-06. 
  3. ^ "صحيح ابن حبان - مخرجا • الموقع الرسمي للمكتبة الشاملة". shamela.ws (Arapça). Erişim tarihi: 2025-11-06.