Sağ-sol çatışması

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Sağ-Sol Çatışması
Tarih 1976–1980
Bölge Türkiye
Sebep Görüş ayrılığı
Sonuç 12 Eylül Darbesi
Taraflar
Ülkü Ocakları
Ülkücü komandolar
Liseli Bozkurtlar
Rüzgâr Birliği
POL-BİR
THKO
TKP/M-L
MLSPB
Kurtuluş Hareketi
THKP-C
Devrimci Gençlik
Devrimci Liseliler
Devrimci Sol
Devrimci Yol
Halkın Kurtuluşu
Halkın Yolu
POL-DER
Emniyet Genel Müdürlüğü
Türk Silahlı Kuvvetleri

Sağ-sol çatışması, Türkiye'de 27 Mayıs Darbesi sonrası sol düşüncelerin güçlenmesine[kaynak belirtilmeli] karşı birleşen sağ görüşlü partilerin örgütlenmesiyle 1970'li yıllarda başlayan ve 12 Eylül Darbesi sonrası bitme eğilimi gösteren silahlı çatışma ve katliamlar dönemi. Görüş ayrılığı sonucu Türkiye'de ülkücüler sağcı, komünistler ise solcu cephede kutuplaşmış, akabinde iç savaş ortamı oluşmuş, güvenlik güçleri ile mevzubahis cepheler arasında da kimi zaman çatışmalar yaşanmış ve birçok ölüm ile yaralanma olayı yaşanmıştır. Bu çatışmaların akabinde silahlı mücadeleyi benimseyen PKK, DHKP-C, TİKKO ve Hizbullah gibi örgütler kurulmuştur.

Tarih[değiştir | kaynağı değiştir]

Yunanistan’da askeri darbe ile devrilen hükümetin yerine gelen cuntacılar gelmiş, Türk nüfusun da olduğu Kıbrıs Cumhuriyeti'ni Yunanistan'a dahil etmek arzusunda olan Yunan milliyetçisi cuntacılar tarafından 15 Temmuz 1974 Darbesi akabinde Kıbrıs'ta yaşayan Türklere baskı ve zulüm yapılması üzerine başbakanı CHP lideri Bülent Ecevit olan mevcut Türkiye hükümeti 20 Temmuz 1974'te Kıbrıs Harekatı'nı gerçekleştirmiş, Kıbrıs Harekatı öncesi yapılan 1973 Türkiye genel seçimlerinde %33.30 olan oy oranı bu hareket sonrası yapılan 1977 Türkiye genel seçimlerinde Bülent Ecevit ve CHP'nin oylarını %41.40'a artırdı. CHP ve sol harekata karşı[1] meclisteki sağ partiler birleşerek "Milliyetçi Cephe" adıyla yeni bir harekat oluşturulmuş, bu cephede milis gücüyle öne çıkan MHP ve toplumsal düzenci Güven Partisi bütünleşmesi de dikkat çekmiş, akabinde sol ve sağ örgütler gerek siyasette gerekse örgüt temelinde silahlı militanlar yetiştirmiştir.

Eleştiriler[değiştir | kaynağı değiştir]

Kimi yazarlara göre bu tarihlerde gerçekleşen olaylar sağ-sol çatışmasından ziyade bir tarafın diğer tarafın saldırılarına direnme hareketleridir. Buna göre, o dönemki sol kesim Türkiye'nin bağımsızlığı için uğraşan gençlik kesimiydi ve bu ideolojiyi savunan insanların karşısında o günkü devlet yapısını kullanılarak sağ görüşteki genç kesim konulmuştu. Yani bu durum bir nevi çıkar çatışmasıydı.[2] Yine benzer görüşlere göre çatışmadan öte bir kaos durumu mevcuttu. Buna göre; bu kaosu yaratanlar devlet olanaklarını kullanıp rant sağlayan kişilerdi ve bu kişiler yarattıkları kaos ortamıyla kendi çıkarlarını korumaktaydı.[3]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Mehmet Ali Birand. "12 Eylül - Saat İşlemeğe Başlıyor - Yakın Tarih Belgeseli". 25 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160625141324/https://www.youtube.com/watch?v=jOmp2X-iY9k. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2016. 
  2. ^ 12 Eylül Tanıkları Anlatıyor, 27 Ağustos 2010, Erişim tarihi: 19 Şubat 2017.
  3. ^ İsmail C. Özkan. Sağ-sol yok, çıkar çatışması var!, 5 Haziran 2015, Erişim tarihi: 19 Şubat 2017.