Süleyman Sülkeviç

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Süleyman Sülkeviç
Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı
Görev süresi
26 Mart 1919 - Aralık 1919
Yerine geldiği Habib Bey Selimov
Yerine gelen Abdülhamid Bey Gaytabaşı
Kişisel bilgiler
Doğum 20 Haziran 1865
Kiemiejšy, Vilna Valiliği, Rus İmparatorluğu
Ölüm 15 Temmuz 1920 (55 yaşında)
Bakü, Azerbaycan
Askerî hizmeti
Bağlılığı Rus İmparatorluğu
Branşı Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri
Hizmet yılları 1883 - 1920
Rütbesi Korgeneral
Çatışma/savaşları Boxer Ayaklanması
Rus-Japon Savaşı
I. Dünya Savaşı
Rus İç Savaşı

Süleyman Bey Sülkeviç (Beyaz Rusça: Мацей Аляксандравіч Сулькевіч, Azerice: Süleyman bəy Sulkeviç; d. 20 Temmuz 1865, Kiemiejšy - ö. 15 Temmuz 1920, Bakü), Lipka Tatarı asker, siyasetçi, Rus İmparatorluğu korgenerali, Kırım Başbakanı (1918) ve 1918-20 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

Kırım'ın Beyaz Ruslara olan kaybından önce Sülkeviç, Azerbaycan'a gitti ve 26 Mart 1919'da ADC'nin Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Komutanlığı Şefi oldu.[1] Sovyet karşıtı olmasından dolayı Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesi'nden sonra 1920 yılında Bolşevikler tarafından idam edildi.

Hayatı[değiştir | kaynağı değiştir]

Rus Ordusu dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Süleyman Sülkeviç, Mikhailovski Cadet Kolordu'ndan ve St. Petersburg'daki Mikhailovski Topçu Okulu'ndan mezun oldu. 3 Ekim 1888'de poruçik rütbesinde iken Rus Genelkurmay Akademisine girdi. Daha sonra Odessa askeri birimindeki görevine karargah zabıtı görevlisi olarak devam etti. 1899 yılında, Sülkeviç'e yarbay rütbesi ve Aziz Stanislav Nişanı verildi ve Odessa askeri biriminin baş yaveri olarak atandı.

1904-1905 Rus-Japon Savaşı'na katıldı ve hizmetlerinden dolayı 2. dereceli Aziz Anna Nişanı ve 4. dereceli Aziz Vladimir Nişanı verildi. 1910 yılın tümgeneral rütbesine yükseltildi. 1912'de, 7. Ordu Kolordu'nun komutanlığı görevine atandı. 26 Nisan 1915'te Süleyman Bey korgeneral rütbesine terfi ettirildi. Birinci Dünya Savaşı sırasında oluşturulan ilk Müslüman kolordunun komutanıydı.

Kırım dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Çarlığın devrilmesinden sonra, Sülkeviç 1918'de Kırım'a geldi ve 25 Haziran 1918'de burada kurulan Kırım hükümetinin başkanlığına ve dış ve içişleri bakanlığına seçildi. 15 Kasım 1918'de, Alman birliklerinin Kırım'dan çekilmesinden sonra, Süleyman Kırım'ı iktidara devretti.

Azerbaycan dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

1919 yılının Mart ayında, Sülkeviç Azerbaycan'a gitti. O zamandan beri Azerbaycan'da Memmed Bey Sülkeviç olarak biliniyordu. 19 Mart 1919'da Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Genelkurmay Başkanı olarak Sülkeviç'in atanmasıyla, Azerbaycan'ın ulusal birliklerinin oluşumu hızlandı ve onların savaşmaya hazırlıkları önemli ölçüde arttı. 17 Şubat 1920'de, kendi isteğiyle ordudan terhis edilen Sülkeviç, Bakanlar Kurulunun kararı ile Bakü'den Rusya'ya giden Gönüllü Ordunun kalıntılarından silah ve malzeme alan idarelerarası komisyon başkanı olarak atandı. Nisan 1920 işgalinden sonra, Sülkeviç Bolşevikler tarafından tutuklandı ve 15 Temmuz 1920'de Bayıl Hapishanesinde ölüm cezasına çarptırıldı ve idam edildi.[2]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Азербайджанская Демократическая Республика (1918 - 1920) Армия. (Документы и материалы) [Azerbaijan Democratic Republic. (1918-1920) The Army (Documents and collections)]. Baku: Archives. 1998. s. 86. 
  2. ^ Vilayet (2 Aralık 2006). "ПОЛЬСКИЕ ТАТАРЫ НА СЛУЖБЕ АЗЕРБАЙДЖАНСКОЙ ГОСУДАРСТВЕННОСТИ" [Polish Tatars serving for Azerbaijani Statehood]. Baku: Zerkalo.