Söğütlüçeşme Hamamı

Koordinatlar: 40°59′34.4551″K 29°2′4.4232″D / 40.992904194°K 29.034562000°D / 40.992904194; 29.034562000
Vikipedi, özgür ansiklopedi
Söğütlüçeşme Hamamı
Söğütlüçeşme Hamamı.jpg
Hamamın sıcaklık bölümünün kubbesinin görünümü (Şubat 2021)
Genel bilgiler
Durum Harabe
Tür Hamam
Konum Kadıköy, İstanbul, Türkiye
Koordinatlar 40°59′34.4551″K 29°2′4.4232″D / 40.992904194°K 29.034562000°D / 40.992904194; 29.034562000

Söğütlüçeşme Hamamı ya da Abidin Bey Hamamı,[1] Türkiye'nin İstanbul ilinin Kadıköy ilçesindeki eski bir hamamdır. Günümüzde harap durumdadır ve herhangi bir işlevi yoktur.

Tarihi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamam, 1875 yılında Abidin Bey tarafından özel bir mülk olarak yaptırıldı.[2][3] Sanat tarihçisi Selçuk Seçkin, kadın ya da erkekler tarafından kullanıldığına ilişkin bir bilgi olmamasından dolayı bazı saatlerde erkeklere, bazı saatlerde ise kadınlara tahsis edildiğinin "düşünülebileceğini" ifade eder.[3] Yapıda, hamamın yanı sıra dükkânlar da bulunmaktaydı.[4]

1985'te, Söğütlüçeşme Tren İstasyonu'nun yenilenme çalışmaları kapsamında istimlak edilerek yalnızca ılıklık ile kubbeli sıcaklık kısımları kalacak şekilde yıkıldı.[3][5] Bu tarihten itibaren bütünlüğünü kaybeden yapı, kullanılmamaya başlandı.[2][6] Aynı yıl, kubbesi onarıldı.[5] Günümüzde harabe hâlinde, yeşil bir alanın içinde bulunan yapının herhangi bir işlevi bulunmamaktadır.[2][6]

Konumu ve mimarisi[değiştir | kaynağı değiştir]

Hamam, İstanbul'un Kadıköy ilçesinin Hasanpaşa Mahallesi'nde, Taşköprü Caddesi üzerinde, bu cadde ile Kurbağalıdere Caddesi ve İstanbul-Ankara demiryolunun kesişmesiyle oluşan alanda konumlanır.[7][8] Hamamın yanı sıra dükkânların da yer aldığı yapıdan günümüze yalnızca hamamın sıcaklık ve ılıklık kısımları, harap bir hâlde ulaşmıştır.[7] Yapının girişiyle yol seviyesi arasındaki 2-2,5 m kadarlık kot farkından ötürü dışarıdan yalnızca sıcaklık kısmının kubbesi görünür hâldedir.[6] Yığma bir teknikle inşa edilen yapıya, ilerleyen dönemlerde özgün mimarisine uygun olmayan eklemeler yapılmıştır.[7]

Dikdörtgen planlı hamamın soyunmalık bölümüne, yan cephesine açılan bir kapıdan girilmesinin ardından demir bir merdivenle inilir. Kapının karşısındaki kapalı iki bölme, tuvalet ile usturalıktır. İlk bölüm ile arasındaki bir kapı bulunan kare planlı sıcaklık; üzerinde filgözlerinin bulunduğu, yarım küre şeklindeki bir kubbeyle örtülüdür. Bu kısmın kuzey duvarında sathi dikdörtgen nişler varken diğer duvarlar düzdür.[2]

Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Özel
  1. ^ Seçkin 2020, s. 258.
  2. ^ a b c d "Söğütlüçeşme Hamamı". Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi. 8. Türkiye Cumhuriyeti Kültür Bakanlığı-Tarih Vakfı. 1994. s. 403. ISBN 975-7306-08-8. 
  3. ^ a b c Seçkin 2020, s. 250.
  4. ^ Seçkin 2020, s. 251.
  5. ^ a b Haskan, Mehmet Nermi. İstanbul Hamamları. İstanbul: Turing Yayınları. s. 268. ISBN 9789757641223. 
  6. ^ a b c Seçkin 2020, s. 249.
  7. ^ a b c Sağlam, Sercan. "İsimsiz hamam". 25 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Hamam kalıntısı". Envanter.gov.tr. 
Genel
  • Seçkin, Selçuk (2020). "İstanbul/Kadıköy: Söğütlüçeşme Hamamı". Altay, Ahmet; Demir, Hüseyin; Karakök, Tunay (Edl.). Düşünce-Edebiyat ve Tarih Araştırmaları. Hiperyayın. ss. 241-262. ISBN 6052816600.