Rusya'da yaşanmış katliamlar listesi

Vikipedi, özgür ansiklopedi

Rusya'da meydana gelen katliamların bir listesi aşağıdadır. Listenin çok uzamaması için Kırım Tatar Sürgünü ve Abschwangen katliamı gibi girişler daha büyük başlıklar altında genellenmiştir.

Sovyet Öncesi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ad Tarih Yer Ölümler Açıklama
Kazan Kuşatması Eylül – Ekim 1552 Kazan, Kazan Hanlığı 50.000'den fazla Rus-Kazan savaşlarının son çatışması, Rus güçleri şehri ele geçirdi ve şehir nüfusunun çok büyük kısmını katletti.


Novgorod katliamı 1570 Novgorod 2,500-60,000 Rus güçleri tarafından Novgorod şehrinde başlatılan katliam.


Sejantus Başkurt Soykırımı 1735 Başkurdistan 40,000'den fazla Rus güçleri "dini ve etnik temizlik" motiviyle katliam başlattı.


Bakır İsyanı 4 Ağustos 1662 Moskova, Rusya 1000 civarında İsyancıların katli.


Bezdna huzursuzluğu Nisan 1861 Biznä, Kazan ( il) Köy nüfusunun tamamı Rus güçleri köyde 1861'deki Kurtuluş reformunu kutlayan köylüleri katletti.


Çerkes soykırımı 6 Mart 1864 – 21 Mayıs 1864 Çerkesya 1.000.000'dan fazla, Çerkes nüfusunun %92'si Rus-Çerkes Savaşı ardından, özellikle 1864 yılında yoğunlaşmak üzere, Adığe (Çerkes) halkının katli ve Osmanlı topraklarına yönelik zorunlu göçleri. Rus hükümeti tarafından reddedilmekle beraber, sadece Gürcistan tarafından resmi olarak tanınmıştır. Ürdün tarafından ise gayriresmî olarak tanımıştır.


Sibirya'daki Polonya siyasi sürgünlerinin ayaklanması 24-28 Haziran 1866 Baykal Gölü'nün güneyinde, Çevre Yolu üzerinde 300+ Ayaklanmanın liderleri öldürüldü.


Kanlı Pazar 22 Ocak 1905 Saint Petersburg 143-234 Rus Ortodoks rahip George Gapon liderliğindeki protestocular, Kış Sarayı'nda Çar II . Nicholas'a dilekçe vermek için yürürken Leib Muhafızları tarafından öldürüldü.


Lena katliamı 17 Nisan 1912 Bodaybo bölgesinin kuzeydoğusunda 150-270 Grevcilerin katli.


Beyaz Terör 1917-1923 Ülke çapında 20.000 [1] ila 300.000 [2] Ülke çapında katliamlar.


Kızıl Terör 1918-1919 Ülke çapında 100.000 [3] - 1.300.000 [4] Sadece Kırım'da, 1920'de Lenin'in onayı ile 50.000 sivil edildi. 800.000 Kızıl Ordu muhtarı tutuklandı ve birçoğu aileleriyle birlikte öldürüldü.
I. Dünya Savaşı savaş suçları I. Dünya Savaşı Çeşitli 1,007,608+ I. Dünya Savaşı sırasınca Rusya tarafından işlenen bazı savaş suçları.


Tambov İsyanı 19 Ağustos 1920 - Haziran 1921 Tambov Valiliği 255.000 Komünist güçler asileri etkisiz hale getirdikten sonra sinirlenip bölgedeki masum sivilleri de katletmiştir.

Sovyet dönemi[değiştir | kaynağı değiştir]

Ad Tarih Yer Ölüm Açıklama
Romanov Sürgünü 1918 Yekaterinburg 11 Romanovlar sürgün edildi.
I. Kozak soykırımı 1919-1920 Don-Kuban En az 500.000 Çerkes Soykırımı ardından Rus hükümeti tarafından eski Çerkes topraklarına yerleştirilen Kozaklar, yine Rus hükümeti tarafından "oraya ait olmadıkları" gerekçesiyle tamamen yok edildi ve yerine Ruslar yerleştirildi.
Case Baharı 1930–1931 Rusya 3,000+ Stalin tarafından emredilen ilk katliam.
Büyük temizlik 1936–1938 Ülkeboyu 681,692–1,200,000 Stalin tarafından emredildi. Sovyetler Birliği'nde 1936-1938 yılları arasında yaptığı siyasi baskı kampanyasıdır. Komünist Parti ve devlet görevlileri arasında temizliğe yol açarken, Kızıl Ordu ile toprak sahiplerinin baskı altına alınmasına ayrıca geniş çapta polis araştırması, tutuklamalara ve keyfi infazlara yol açmıştır.
I. Leh katliamı 1937-1938 Ülkeboyu 111,091 I. Leh katli.
Sandarmokh 1937-38 Sandarmokh, Karelya 9000 Hapishane mahkumlarının toplu katli.
Vinnytsia katliamı 1937–1938 Vinnytsia, Ukrayna 11,000 Vinnytsia katliamı.
Katyn katliamı 1940 Katyn 22,000 II. Leh katli. 1940 yılında yaklaşık 22.000 Polonyalı subay ve sivilin başlarına birer kurşun sıkılarak gerçekleştirilen toplu infaz. Sovyetler Birliği hükûmeti uzun yıllar bu olayda kendisinin sorumlu olmadığını açıkladı, olayın Nazi Almanyası tarafından gerçekleştirildiğini savundu. Ancak 1990 yılında Mihail Gorbaçov yaşananların Sovyetler tarafından gerçekleştirildiğini kabul etti.
Suçlu katli. 1941 Polonya, Belarus, Ukrayna, Baltıklar 100,000+ Toplu katliam.
Kathin katliamı 1943 Kathin 149 Bilerek ismi Katyn katliamına benzetilmiştir.
Haybah Çeçen katliamı 1944 Çeçenistan 230–700 Çeçen-İnguş Sürgünü sırasınca yaşanan bir katliam. Çeçenistan'nın dağlık bölgelerinde bulunan Haybah aulunda (köy) yaşayan Çeçen nüfusun, NKVD'ye bağlı Albay Mihail Gveşiyani komutasındaki Sovyet güçleri tarafından toplu olarak infaz edilmesi.
Kengir ayaklanması 1954 Kengir 500–700 Ayaklananların katli.
Novocherkassk katliamı. 1962 Novocherkassk. 26 Novaçerkask katli. Haziran 1962'de, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin Novoçerkassk şehrinde patlak veren işçi grevi ve ardından gerçekleşen insan kıyımı. Çıkan olayların sonucunda protestocuların 26'sı Sovyet Ordusu tarafından katledilmiş, 87 kişi ise yaralanmıştır.
Jeltoqsan katliamı 1986 Alma-Ata 168-200 Kazak katliamı. Sovyetler Birliği Komünist Partisi Genel Sekreteri Mihail Gorbaçov'un, Kazakistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri, Kazak kökenli Dinmuhammet Kunayev'i azlederek, yerine Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nden Genadi Kolbin'in ataması üzerine, Aralık 1986'da Kazakistan'ın başkenti Almatı'da patlak veren olaylar.
Sumgayıt katliamı 1988 Azerbaycan 32 Azerilerin katli. Şubat 1988'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Sumgayıt kentinde Ermeni sakinlerini hedef alan pogrom.
Ocak Katliamı 1990 Baku, Azerbaycan 133-137 Kara Ocak. 1990 Ocağında 19'unu 20'sine bağlayan gece Sovyet Ordusu'nun Azerbaycan SSC'nin başkenti Bakü'ye girmesiyle gerçekleştirilen katliam.
Tiflis katliamı 1989 Tiflis, Gürcistan 20 Siviller kürekle dövülerek öldürüldü.
Vorkuta ayaklanması 1953 Vorkuta 42 Ayaklananların katli.
Fântâna Albă katliamı 1941 Kuzey Bukovina 2,000+ Fântâna Albă katliamı.
Ocak Olayları 1991 Vilnius, Litvanya 704 Ocak Olayları. 11-13 Ocak 1991 tarihleri arasında Litvanya'da Sovyet güçlerinin müdahalesi sırasında yaşanan olaylardır. Litvanya'nın 13 Mart 1990 tarihinde bağımsızlığını ilan etmesinin ardından Sovyetler Birliği müdahale etme kararı aldı.

Sovyet sonrası[değiştir | kaynağı değiştir]

Ad Tarih Yer Ölümler Açıklama
Şali Çeçen Katliamı 3 Ocak 1995 Şali, Çeçenistan 100+ Rus uçakları Şali şehrini baştan aşağıya bombaladı.
Samashki katliamı 7-8 Nisan 1995 Samashki, Çeçenistan 300+ Sivillerin Rus güçleri tarafından katli.


Atagi ölümleri 17 Aralık 1996 Novye Atagi, Çeçenistan 6 İşçilerin öldürülmesi.


Elistanzhi saldırısı 7 Ekim 1999 Elistanzhi, Çeçenistan 34 İki Rus uçağı Elistanzhi köyüne yaklaşarak tüm evleri bombaladı ve köy halkı (okulda eğitim gören 9 çocuk dahil) tamamen öldürüldü.


Grozni misil saldırıları 21 Ekim 1999 Grozni, Çeçenistan 118+[5] Çeçen başkenti Grozni'nin Rus güçleri tarafından bombalanmasıyla 100'den fazla kişi öldü.


Baku–Rostov bombalanması 29 Ekim 1999 Shami-Yurt, Çeçenistan 25 Rus helikopterleri, İnguşetya'ya girmeye çalışan sivilleri bombaladı.
1999 Grozni atışları 3 Aralık 1999 Goity, Çeçenistan 40+ Rus güçleri İnguşetya'ya giren sivillere ateş açtı.


Alkhan-Yurt katliamı Aralık 1999 Alkhan-Yurt, Çeçenistan 41+ Sarhoş Rus güçleri Alkhan-Yurt şehrini ele geçirdikten sonra katliama başladı. Her şey yağmalandı, kadınlara tecavüz edildi ve siviller katledildi.


Staropromyslovski katliamı Aralık 1999-Ocak 2000 Grozny, Çeçenistan 56+

Grozni katliamı.


Katyr-Yurt bombalanması 4 Ocak 2000 Katyr-Yurt, Çeçenistan 363+ Katyr yurt köyü bombalandı ve köyün içideki ve teslim olan bir konvoydaki herkes katledildi.


Novye Aldi katliamı 5 Ocak 2000 Groznensky, Çeçenistan 82+ Grozni yağmalandı, kadınlara tecavüz edildi ve siviller katledildi.


Komsomolskoye katliamı 20 Mart 2000 Komsomolskoye, Çeçenistan 72 Teslim olan Çeçen askerler katledildi.


2021 Kazan okul saldırısı 11 Mayıs 2021 Kazan, Tataristan 10 Okul saldırısı

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Stefan Rinke; Michael Wildt (11 Mayıs 2017). Revolutions and Counter-Revolutions (İngilizce). Campus Verlag. ISBN 978-3593507057. 
  2. ^ Вадим Эрлихман (2004). Потери народонаселения в XX веке (Rusça). ISBN 5931651071. 17 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2020. 
  3. ^ W. Bruce Lincoln (1991). Red Victory (İngilizce). Touchstone Books. ISBN 0671631667. 
  4. ^ Rinke, Stefan; Wildt, Michael (2017).
  5. ^ "Russians in disarray over Grozny strike". 23 Ekim 1999. 24 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2020 – www.theguardian.com vasıtasıyla.