İçeriğe atla

Raymond Damadian

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Raymond Damadian
DoğumRaymond Vahan Damadian
16 Mart 1936(1936-03-16)
New York, New York, ABD
Ölüm3 Ağustos 2022 (86 yaşında)
Woodbury, Nassau County, New York, ABD
Mezun olduğu okul(lar)Wisconsin–Madison Üniversitesi
Albert Einstein Tıp Fakültesi
Tanınma nedeniManyetik rezonans görüntüleme'nin (MRI) mucidi

Raymond Vahan Damadian (d. 16 Mart 1936 - ö. 3 Ağustos 2022) Ermeni asıllı Amerikalı doktor, tıp doktoru ve ilk MR (Manyetik Rezonans) Tarama Makinesinin mucidi.[1][2][3]

Damadian, artık manyetik rezonans görüntüleme (MRI) olarak iyi bilinen bir yöntem olan insan vücudunu taramak için NMR'yi güvenli ve doğru bir şekilde kullanmak için bir cihaz ve yöntem icat etti.[4][5][6][7]

Damadian birkaç ödül aldı. 2001 yılında, Lemelson-MIT Ödül Programı, "MRI tarayıcıyı icat eden adam" olarak Damadian'a 100.000 Dolarlık Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü verdi.[8] 2003 yılında Vartan Şövalyeleri "Yılın Adamı" seçildi.[9] 1988'de Ulusal Teknoloji Madalyası aldı ve 1989'da Ulusal Mucitler Onur Listesi'ne girdi.[10]

Biyografisi[değiştir | kaynağı değiştir]

İlk yılları[değiştir | kaynağı değiştir]

Damadian, New York'ta Ermeni-Fransız bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.[11] Matematik alanında lisans derecesini 1956'da Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden ve MD derecesini 1960'ta New York'taki Albert Einstein Tıp Fakültesi'nden aldı. Juilliard'da 8 yıl keman eğitimi aldı[12] ve Junior Davis Cup tenis müsabakalarında oynadı.[13][14]

Gelecekteki eşi Donna Terry ile tenis koçu olarak çalışırken tanıştı. Raymond ve Donna, tıp fakültesini bitirdikten bir yıl sonra evlendiler[13] ve üç çocukları oldu. Raymond, 10 yaşında bir çocukken, çok yakın olduğu anneannesinin göğüs kanserinden acı çekerek öldüğünü gördüğünde kanseri tespit etmeye ilk kez ilgi duyduğunu söylüyor.[15]

Manyetik rezonans görüntüleme[değiştir | kaynağı değiştir]

Raymond Damadian'ın "Dokudaki kanseri saptamak için aygıt ve yöntem."

Damadian'ın NMR üzerindeki ilk çalışması, hücrelerin içindeki potasyum iyonlarını araştırmakla ilgiliydi.[16] Potasyum iyonlarının sulu çözeltilerine kıyasla potasyum gevşeme sürelerinin çok daha kısa olduğunu buldu. Bu, potasyumun serbest olmadığını, daha önce belirlediği gibi 'sabit yüklü' karşı iyonlarla kompleks hale geldiğini gösterdi.[17][18]

SUNY Downstate Tıp Merkezi profesörü Damadian, Science dergisindeki 1971 tarihli bir makalede, normal dokudan çok daha uzun gevşeme süreleri nedeniyle tümörlerin in vivo nükleer manyetik rezonans (NMR) ile tespit edilebileceğini bildirdi.[19]

1974'te, 1972'de bir başvuruda bulunduktan sonra kanseri tespit etmek için NMR konseptini patentlediğinde[20] MRI alanında ilk patenti aldı. Ulusal Bilim Vakfı'nın belirttiği gibi, "Patent, kanserli dokuyu bulmak için insan vücudunu 'taramak' için NMR kullanma fikrini içeriyordu."[21] Ancak, böyle bir taramadan resim üretme yöntemini veya tam olarak böyle bir taramanın nasıl yapılabileceğini açıklamadı.[22] Bununla birlikte, Damadian'ın NMR gevşeme süresinin farklı doku tiplerini ve kötü huylu dokuyu ayırt etmek için kullanılabileceğini kabul etmesi, MRG'ye doku tiplerine karşıtlığını veren şeydir.

Bir Wall Street Journal makalesine göre,[23] Damadian'ın ilk yöntemleri pratik kullanım için kusurluydu,[24] tüm vücudun noktadan noktaya taramasına ve kanserli dokunun etkili bir göstergesi olmadığı ortaya çıkan gevşeme oranlarına dayanıyordu.

İlk insan MRI vücut taraması[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Temmuz 1977'de, bir insan üzerinde ilk MRI vücut muayenesi yapıldı.[25][26][27][28][29]

Fonar Şirketi[değiştir | kaynağı değiştir]

1978'de Damadian, MRI tarayıcılarının üretimi için kendi şirketi Fonar'ı[30] ("Alan Odaklı Nükleer Manyetik Rezonans" anlamına geliyordu) kurdu.[31][32] Damadian'ın "odaklanmış alan" teknolojisi, Lauterbur'un gradyan yaklaşımından önemli ölçüde daha az verimli ve daha yavaş olduğunu kanıtladı. "Indomitable" adlı tarayıcısı satılamadı. Fonar sonunda Damadian'ın tekniğini Lauterbur ve Mansfield tarafından benimsenen yöntemler lehine terk etti.[33] Damadian ve Fonar, Damadian'ın sahip olduğu patentler üzerindeki telif haklarını uyguladı.[34]

Damadian, şirketin %8'lik hissesi 6,5 milyon dolar değerindeki en büyük hissedarıdır.[12] Hisselerin sadece %8'ine sahip olmasına rağmen, 2007'de sadece Damadian'ın kontrol ettiği ayrı bir hisse sınıfı (C Sınıfı) aracılığıyla şirketin neredeyse %100 kontrolünü elinde tutuyor.[35]

Ölümü[değiştir | kaynağı değiştir]

3 Ağustos 2022 tarihinde 83 yaşında hayatını kaybetti.[36]

Ödülleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Damadian, 1988'de Ulusal Teknoloji Madalyası aldı ve 1989'da Ulusal Mucitler Onur Listesi'ne girdi.[24] Orijinal MRI tam vücut tarayıcısı, 1980'lerde Smithsonian Enstitüsü'ne verildi ve şu anda Ohio'daki Ulusal Mucitler Onur Listesi'nde sergileniyor.[37] 2001 yılında, Lemelson-MIT Ödül Programı, "MRI tarayıcıyı icat eden adam" olarak Damadian'a 100.000 Dolarlık Yaşam Boyu Başarı Ödülü'nü verdi.[8]

Eylül 2003'te The Economist'ten Bioscience'da İnovasyon Ödülü ile onurlandırıldı.[37]

Damadian'ın kitapları[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ "Raymond V. Damadian". Lemelson-MIT. 8 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2021. 
  2. ^ Damadian, R. (19 Mart 1971). "Tumor Detection by Nuclear Magnetic Resonance". Science (İngilizce). 171 (3976): 1151-1153. doi:10.1126/science.171.3976.1151. ISSN 0036-8075. PMID 5544870. 
  3. ^ Odeblad, E.; Lindstrom, G. (1 Haziran 1955). "Some Preliminary Observations on the Proton Magnetic Resonance in Biologic Samples". Acta Radiologica. Original Series, Volume 43 (6): 469-476. doi:10.1177/028418515504300606. ISSN 0284-1851. 30 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  4. ^ Inventor of the Week Archive
  5. ^ "Raymond Damadian | Lemelson". lemelson.mit.edu. 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  6. ^ "NIHF Inductee Raymond Damadian and the MRI Machine". www.invent.org (İngilizce). 2 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  7. ^ "Raymond V. Damadian". www.infoplease.com (İngilizce). 7 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  8. ^ a b "Winners' Circle: Raymond Damadian". web.archive.org. 18 Mart 2003. 18 Mart 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  9. ^ "Raymond V. Damadian, M.D. Named Knights of Vartan 2003 "Man of the Year" - The Armenian Reporter | HighBeam Research". web.archive.org. 16 Ocak 2013. 16 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  10. ^ Raymond Damadian receives the National Medal of Technology in 1988 and is inducted in the National Inventors Hall of Fame in 1989.[ölü/kırık bağlantı]
  11. ^ Kauffman, George (2014). "Nobel Prize for MRI Imaging Denied to Raymond V. Damadian a Decade Ago" (PDF). The Chemical Educator. 19: 73, 76. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Şubat 2021. 
  12. ^ a b "Woodbury, N.Y., Medical Inventor Continues Lone Quest against Nobel Committee." New York Newsday. 21 Ekim 2003. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2007. [ölü/kırık bağlantı]
  13. ^ a b Chuvala, Bob, Looking Right Through You, Crosswalk.com, Christianity Today International, 1 January 1997. 1 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  14. ^ George B. Kauffman, 2003 Nobel Prize for MRI Denied to Raymond Vahan Damadian 21 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., The Armenian Weekly, November 7, 2013
  15. ^ Kinley, Jeff; Damadian, Raymond (2015). Gifted Mind: The Dr. Raymond Damadian Story, Inventor of the MRI. Master Books. ISBN 978-0890518038. 
  16. ^ Cope, F. and Damadian, R., "Cell potassium by 39K spin echo nuclear magnetic resonance", Nature 228(5266):76-77, 3 October 1970 | doi:10.1038/228076a0.
  17. ^ Damadian, R., "Ion Exchange in Escherichia coli: Potassium-Binding Proteins", Science 165(3888):79-81, 4 July 1969 | doi:10.1126/science.165.3888.79.
  18. ^ Barnothy, M. F., Biological Effects of Magnetic Fields: 17 (1964).
  19. ^ Damadian, R. V. "Tumor Detection by Nuclear Magnetic Resonance", Science 171(3976):1151-1153, 19 March 1971 | doi:10.1126/science.171.3976.1151.
  20. ^ ABD patent 3.789.832
  21. ^ NSF history 3 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  22. ^ "Does Dr. Raymond Damadian Deserve the Nobel Prize for Medicine?". The Armenian Reporter. 8 Kasım 2003. 6 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2007. 
  23. ^ "Scan and Deliver". Wall Street Journal. 14 Haziran 2002. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2007. 
  24. ^ a b "The man who did not win". Sydney Morning Herald. 17 Ekim 2003. 8 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2007. 
  25. ^ Damadian R. V., Goldsmith M., and Minkoff L., "NMR in cancer: XVI. FONAR image of the live human body", Physiol. Chem. Phys. 9(1):97-100, 1977.
  26. ^ "Raymond Damadian". Alumni Park (İngilizce). Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  27. ^ "Super-scientist slams societys spiritual sickness! (Raymond Damadian MRI) - creation.com". creation.com (İngilizce). 13 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  28. ^ Magazine, Smithsonian. "The "Indomitable" MRI". Smithsonian Magazine (İngilizce). 18 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  29. ^ "Damadian credits divine influence for MRI's earliest milestone". AuntMinnie.com. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  30. ^ "Fonar - Stock Quote Analysis At A Glance". forbes.com. 17 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Temmuz 2010. 
  31. ^ "Who Made America? | Innovators | Raymond Damadian". www.pbs.org. 26 Eylül 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  32. ^ "Raymond V. Damadian". The Franklin Institute (İngilizce). 14 Ocak 2014. 15 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  33. ^ "The "Indomitable" MRI | Science & Nature | Smithsonian Magazine". wayback.archive-it.org. 27 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  34. ^ "Fonar v. Hitachi". 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2022. 
  35. ^ shareholder proxy statement
  36. ^ "Raymond Damadian American physician and inventor of the MRI scan dies aged 86" (İngilizce). 5 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2022. 
  37. ^ a b "MRI's inside story". The Economist. 4 Aralık 2003. 6 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2007. 
  • James Mattson and Merrill Simon. The Pioneers of NMR and Magnetic Resonance in Medicine: The Story of MRI. Jericho & New York: Bar-Ilan University Press, 1996. 0-9619243-1-4.
  • Donald P. Hollis. "Abusing Cancer Science: The Truth About NMR and Cancer", Chehalis, WA: Strawberry Fields Press, 1987. 0-942033-15-9.
  • Doug Sharp and Jerry Bergman. Persuaded by the Evidence: True Stories of Faith, Science, and the Power of a Creator, 2008. 0-89051-545-X

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]