Rükn-i Âlem Türbesi
 Rükn-i Âlem Türbesi | |
 | |
| Koordinatlar | 30°11′56″K 71°28′17″D / 30.19889°K 71.47139°D |
|---|---|
| Konum | Multan, Pakistan |
| Tür | Türbe |
| Açılış tarihi | 1324 |
| Adandığı | Rükn-i Âlem |
Rükn-i Âlem Türbesi (Urduca: مقبرۂ شاہ رکن عالم), Pakistan'ın Multan kentinde bulunan bir türbedir. 14. yüzyılda inşa edilmiş olup eski Multan Kalesi'nin kuzeybatı ucunda yer almakta ve 14. yüzyılda Sufi alim Rükn-i Âlem'e adanmıştır. Türbe, Tuğluk mimarisinin en eski örneği olarak kabul edilir[1] ve Hint alt kıtasındaki en etkileyici türbelerden biridir.[2] Türbe, ölümünü anan yıllık urs festivaline 100.000'den fazla kişiyi çeker.[3][4]
Türbenin düzeni, üç girişi, batıya bakan bir mihrabı ve güney ekseninde küçük bir antre bulunan orijinal ana girişiyle tipik bir Suhravadi türbesidir.[5] Ana giriş, İslam'ın ortodoks yorumlarına uygun olarak, türbenin eksenlerini Mekke ile hizalama girişimi olarak o zamandan beri doğuya kaydırılmıştır.[5]
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Mezar, 1320 ile 1324 yılları arasında Gıyâseddin Tuğluk tarafından Babür öncesi mimari tarzında inşa edilmiştir. Mezar, Tuğluk mimarisinin en eski örneği olarak kabul edilir ve Delhi'deki Tuğluk anıtlarından önce gelir.[1]
Mezar, Gıyâseddin Tuğluk'un Dipalpur valisi olarak görev yaptığı dönemde inşa edilmiştir ve büyük ihtimalle Delhi sultanı olmadan önce kendisi için bir mezar olarak hizmet etmesi amaçlanmıştır.[5] Rükn-i Âlem başlangıçta Bahaeddin Zekeriya Türbesi'ne gömülmüştür.[5] Ancak, mevcut mezar Muhammed bin Tuğluk tarafından Rükn-i Âlem'in torunlarına hediye edilmiştir ve kalıntıları 1330'da türbeye gömülmüştür.[5]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b Bloom, Jonathan (1995). The Art and Architecture of Islam 1250–1800. Yale University Press. ISBN 9780300064650. 2 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2025.
- ^ Asghar, Muhammad (2016). The Sacred and the Secular: Aesthetics in Domestic Spaces of Pakistan/Punjab. LIT Verlag Münster. ISBN 9783643908360.
- ^ "Tomb of Shah Rukn-e-Alam". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 3 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ "Tomb of Hazrat Rukn-e-Alam, Multan". UNESCO Dünya Miras Merkezi. 8 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2025.
- ^ a b c d e Khan, Hassan Ali (2016). Constructing Islam on the Indus: The Material History of the Suhrawardi Sufi Order, 1200–1500 AD. Cambridge University Press. ISBN 9781316827222.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
- SN Bukhari (24 Ağustos 2009). "Tomb of Shah Rukne Alam Multan". YouTube.