Pompa depolama hidroelektrik

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Şuraya atla: kullan, ara
Raccoon Mountain Pumped-Storage Plant

Pompaj Depolamalı Hidroelektrik (PDH) yük dengesi oluşturmak amacıyla yapılan hidroelektrik enerji depolama sisteminin bir türüdür.

Yapısı[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu sistemin metodu, düşük bir yükseklikte bulunan rezervuarda biriktirilen suyun, daha yüksekte bulunan bir rezervuara pompalanması ile çevrimin sağlanmasıdır. Elektrik talep periyoduna göre, talebin az olduğu periyotlarda, alt rezervuardaki su elektrik pompaları ile üstteki rezervuara pompalanır. Elektrik talebinin yüksek olduğu periyotta ise tıpkı depolamalı hidroelektrik santrallerinde olduğu gibi, üst rezervuarda bulunan su türbinlenerek elektrik enerjisi üretilmiş olur.

PDH santralleri için en büyük dezavantaj, kurulacağı arazi yapısı ve su kaynağının aynı anda karşılanması gerekliliğidir. Bu nedenle kurulacak arazi yapısı, su kaynağına yakın dik yamaçlı tepeliklerdir.

Dünyada ilk PDHES İsviçre'de 1882 yılında kurulmuş, nükleer sanrallerin çoğalmasıyla sayıları hızla artmıştır.

Yararları[değiştir | kaynağı değiştir]

Elektrik enerjisinin en büyük dezavantajı depolanamamasıdır. Bu tarz santraller sayesinde, elektrik üretimi için kullanılacak hidro enerji, potansiyel enerjiye dönüştürülmüş olur. Geri kazanım verimliliği %70-80 civarındadır[1].

Bir ülke elektriğini nükleer santral gibi durdurulamayan, termik santraller gibi durdurulması ekonomik olmayan santrallerden sağlıyorsa, PDHES'e ihtiyacı vardır. Bu ülkelerin kesintili olan yenilenebilir kaynaklarından verimli yararlanabilmesinin yolu elektriği depolamaktır[2].

Pompaj Depolamalı Hidroelektrik Santrallerı (PDHES) diğer elektrik depolama yöntemlerinden; hızlı kurulmaları, ucuza mal olması, depolama kapasitesinin büyüklüğü, verimliliği, çevre sorunu oluşturmaması ile ayrılmaktadır[1].

Yapılan çalışmalarda Avrupa ülkeleri arasında en yüksek PDHES kapasitesi 19,631 TWh ile Türkiyedir[2]. Türkiye hidroelektrik potansiyelinden %100 yararlansa bile 2020 yılı ihtiyacının ancak %30'unu karşılayabilecektir[1].

Türleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Bu sntrallerde biri alt biri üst olmak üzere yükselti farkı olan iki rezervuar olamıdır. Her ikisin de değişik olduğu sistemler geliştirilmiştir[2]:

  • Aynı akarsu üzerinde yakın kurulmuş barajlar PDHES olarak kullanılabilir. En yaygın yöntem de budur. Japonya'da Azusa Nehri üzerindeki Azumi PDHES ve Midono PDHES gibi.
  • Bir barajın üst kısmına daha küçük bir baraj yapılması.
  • Akarsu yatağında olmayan bir alana suni alt rezervuarın, yüksek bir alana üst rezervuarın yapılması(saf PDHES).
  • Deniz suyunun üst rezervuara pompalanması yöntemi Japonyada, Okinawa Yanbaru santralinde kullanılmaktadır.
  • Doğal bir gölün alt rezervuar olduğu sistemler. Ulubat Gölü ile Çınarcık Barajı arasında böyle bir sistem kurulabileçeği değerlendirilmektedir.
  • Alt seviyedeki akarsu ile üsr kısımdaki göl arasında kurulabilir. Van Gölü ile Keser ÇAyı arasında böyle bir proje düşünülmüştür[3].

Dünyadaki Örnekler:

Santral Konum Ülke Kapasite
Bath County Pumped Storage Station 38°12′32″N 79°48′00″W Amerika 3,003
Guangdong Pumped Storage Power Station 23°45′52″N 113°57′12″E Çin 2,400
Huizhou Pumped Storage Power Station 23°16′07″N 114°18′50″E Çin 2,400
Okutataragi Pumped Storage Power Station 35°14′13″N 134°49′55″E Japonya 1,932
Ludington Pumped Storage Power Plant 43°53′37″N 86°26′43″W Amerika 1,872

Galeri[değiştir | kaynağı değiştir]

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]